Vi phạm bản quyền âm nhạc: “Bệnh” ngày càng nặng
Theo VCPMC, ca sĩ Bằng Kiều bị khởi kiện ra tòa án vì vi phạm quyền tác giả.
Theo ông Đinh Trung Cẩn, Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC), hiện tình trạng xâm phạm quyền tác giả âm nhạc khá phổ biến, diễn ra ở nhiều lĩnh vực như biểu diễn, website, ứng dụng, nhà hàng, khách sạn…, với nhiều hình thức vi phạm khác nhau: sử dụng tác phẩm không xin phép, sửa chữa, cắt xén tác phẩm gây phương hại đến tác giả…Vấn nạn vi phạm bản quyền không những gây thiệt hại cho các chủ sở hữu quyền tác giả, gây bức xúc trong xã hội mà còn ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trong bối cảnh nước ta tham gia nhiều điều ước quốc tế về bản quyền như Công ước Berne, Hiệp định Trips...
Đại diện VCPMC cho biết, chỉ tính riêng trong lĩnh vực biểu diễn, nhiều chương trình của các ca sĩ nổi tiếng như Bằng Kiều, Khánh Ly, Quang Hà, Ưng Hoàng Phúc… bị đưa vào danh sách các vụ việc bị khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền vì xâm phạm quyền tác giả, song vẫn chưa được đưa ra xét xử. Nếu chỉ tính riêng các chương trình quy mô lớn mà VCPMC phát hiện, số lượng chương trình biểu diễn có hành vi xâm phạm quyền tác giả lên tới hàng trăm. Trong đó, có những đơn vị tổ chức những show lớn, xong xoá tên và thành lập công ty mới.
Vừa qua, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong, tác giả của hai ca khúc “Đường cong” và “Taxi” lên tiếng tố nhà sản xuất phim “Ngôi nhà bươm bướm” (đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh ) sử dụng hai ca khúc trên bất hợp pháp. Theo nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong, ngoài việc ủy quyền VCPMC khai thác về quyền tác giả không có bất kỳ đơn vị nào được khai thác liên quan đến quyền tác giả đối với ca khúc “Đường cong” và “Taxi”. Nhà sản xuất phim “Ngôi nhà bươm bướm” sử dụng hai ca khúc này mà chưa được cho phép là vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ, xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu theo quy định tại Điều 35 Luật Sở hữu trí tuệ. Đến nay, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong cho biết vẫn chưa nhận được bất kỳ lời xin lỗi nào từ phía nhà sản xuất bộ phim.
Ngoài ra, không ít vụ vi phạm bản quyền âm nhạc xảy ra khiến cộng đồng và giới trong nghề bức xúc. Đó là việc ca sĩ Phạm Hồng Phước ra mắt ca khúc “Khi chúng ta già”, nhưng không ghi rõ tên tác giả bài thơ cùng tên; ca sĩ Mỹ Tâm cũng phải gỡ bỏ clip “Anh thì không” khi nhạc sĩ Vũ Xuân Hùng khẳng định không được giới thiệu là tác giả lời Việt của ca khúc. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cũng từng gửi đơn báo cáo vi phạm tới VCPMC khi ca khúc “Nhật ký của mẹ” của anh sử dụng trong bộ phim “Quỳnh búp bê” mà chưa được sự đồng ý của tác giả. Ngoài ra, các ca sĩ Thu Phương, Tóc Tiên, Bảo Thy... từng tạo ra lùm xùm trong vi phạm quyền tác giả và quyền sở hữu liên quan đến các tác phẩm âm nhạc, khiến họ mất điểm trước người hâm mộ.
Lý giải về tình trạng vi phạm trong lĩnh vực bản quyền âm nhạc hiện nay năm gần đây, Trưởng Phòng Pháp chế VCPMC, bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết cho rằng, dẫu phát hiện nhiều nhưng xử lý chưa nghiêm, trong khi các đơn vị, cá nhân vi phạm vì lợi nhuận mà bất chấp quy định luật pháp.
Theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, cách xử lý trong thực tế về vi phạm bản quyền âm nhạc ở nước ta thời gian qua khiến không ít người cho rằng có làm sai cũng chẳng sao. Trên thực tế, cả VCPMC và các công ty kinh doanh trong lĩnh vực âm nhạc đều có sự quan tâm đầu tư về vấn đề thực thi luật pháp trong lĩnh vực này, nếu không có sự thống nhất, thỏa thuận với nhau đều có thể đưa ra tòa để giải quyết.