An Phú Đông - Chiến khu đầu tiên của Sài Gòn - Gia Định
Các em học sinh dâng hương, tìm hiểu truyền thống lịch sử tại chiến khu An Phú Đông.
Thực hiện chủ trương lập những khu căn cứ kháng chiến ngay ở ngoại ô, phụ cận Sài Gòn, không rút đi xa, cố bám đất, bám dân, giành thế chủ động làm chủ chiến tranh du kích, chiến tranh nhân dân được Tỉnh ủy Gia Định đề ra từ đầu cuộc kháng chiến chống Pháp. Nhờ địa thế hiểm trở với những vườn cau, vườn dừa xum xuê, những rẫy dứa bạt ngàn, giao thông đường bộ hầu như không có ấp Hanh Phú (An Phú Đông) trở thành vùng căn cứ kháng chiến an toàn. Với vị trí đặc biệt, ngày 5-10- 1945, hầu hết cơ quan quân dân, chính Đảng và Sở Chỉ huy các đơn vị vũ trang ở Gia Định chuyển về An Phú ĐôngThạnh Lộc. Sau đó, Sở Chỉ huy Mặt trận tiền tuyến miền Đông, trụ sở Tổng Công đoàn Nam Bộ, Liên hiệp Công đoàn Sài Gòn và nhiều tổ chức kháng chiến khác cũng rút về đây xây dựng căn cứ. Lúc này, Tỉnh ủy Gia Định do đồng chí Phạm Văn Khung (Bảy Khung) là Bí thư, Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh Gia Định do đồng chí Phạm Văn Chiêu (Bảy Chiêu) là Chủ tịch và các thành viên như: Hai Dung, Hai Công…
Ngày 25-12-1945, Hội nghị cán bộ của tỉnh Gia Định (có sự tham dự của các đồng chí Quận ủy Gò Vấp, Chi ủy xã An Phú Đông - Thạnh Lộc) họp tại Vườn Cau Đỏ. Chiến khu An Phú Đông được chính thức quyết định thành lập, lấy hai xã Thạnh Lộc và An Phú Đông làm trung tâm, mở rộng sang các xã Quới Xuân, Tân Thới Hiệp, Nhị Bình, Đông Thạnh, Lý Bình, Tân Mỹ. Đồng chí Phạm Văn Chiêu - Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh là người đề xuất chọn An Phú Đông làm địa bàn chiến khu kháng chiến đầu tiên, có tính lâu dài ở tỉnh Gia Định.
Đầu năm 1946, Đại hội Công đoàn Nam bộ được triệu tập tại chiến khu An Phú Đông. Đại hội thảo luận 2 vấn đề: mỗi chiến khu cần tổ chức một xưởng sửa chữa và sản xuất vũ khí, phục vụ cho nhu cầu kháng chiến. Đi đôi với việc lập xưởng vũ khí là việc thành lập đội vũ trang ở từng Công đoàn cơ sở. Khi cuộc kháng chiến của nhân dân ta nổ ra, như một lệnh truyền, toàn dân An Phú Đông - Thạnh Lộc phất cờ nổi dậy, xây dựng lực lượng kháng chiến, đồng thời chống giặc đói, giết giặc dốt. Dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh và các đoàn thể Cứu quốc, đồng bào các vùng Tân Bình, Gò Vấp, Dĩ An, Thủ Đức, Thuận An cùng đổ về An Phú Đông - Thạnh Lộc tham gia kháng chiến, hưởng ứng lời kêu gọi của Chính phủ và Hồ Chủ tịch “Thà chết chứ nhất định không chịu làm nô lệ!”. Ngày 3-3- 1946, nơi đây diễn ra trận đánh thắng thực dân Pháp đầu tiên của quân dân Sài Gòn-Gia Định.
Ngày nay, chiến khu An Phú Đông luôn đứng vững trong tâm trí của người dân Sài Gòn - thành phố Hồ Chí Minh. Tên gọi Chiến khu đầu tiên của Sài Gòn - Gia Định đi vào lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Nam bộ và cả nước đầy tự hào, thiêng liêng. Quân và dân chiến khu An Phú Đông dốc sức người, sức của phục vụ kháng chiến, giữ vững niềm tin, ý chí chiến đấu, mưu trí dũng cảm, góp phần bảo vệ các cơ quan của Xứ ủy, của Sài Gòn, của Gia Định. Niềm tự hào ấy nay thành bất tử.