Số hóa hồ sơ, tài liệu vụ án hình sự: Rõ chứng cứ, xét xử đúng người, đúng tội

Phiên tòa sử dụng trình chiếu trong công bố cáo trạng, tài liệu hồ sơ vụ án tại TAND thành phố ngày 27-9.

- Trong giai đoạn hiện nay, công cuộc cải cách tư pháp đặt ra yêu cầu đối với việc nâng cao chất lượng tranh tụng nói riêng và chất lượng hoạt động xét xử nói chung. Vì vậy, đối với ngành Kiểm sát, việc ứng dụng công nghệ thông tin để số hóa hồ sơ vụ án phục vụ cho hoạt động xét xử (đặc biệt là tranh tụng) tại phiên tòa là hết sức cần thiết. Chỉ thị số 01 ngày 28-12-2018, VKSND tối cao chỉ rõ, việc số hóa hồ sơ vụ án và công bố tài liệu, chứng cứ bằng hình ảnh tại phiên tòa để bảo đảm sự thuyết phục trong quá trình xét hỏi và tranh tụng. Thông qua hoạt động này, người tiến hành tố tụng nghiên cứu, khai thác, trích xuất dữ liệu mọi lúc, mọi nơi; dễ dàng trao đổi, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, giữa cấp dưới và cấp trên, cung cấp cho người bào chữa, những người tham gia vụ án được quyền sao chụp tài liệu.

Các tài liệu số hóa gọn nhẹ và phục vụ tối đa cho hoạt động tranh tụng tại Tòa án bảo đảm khách quan, chính xác và thuyết phục cao, rõ chứng cứ, qua đó nâng cao hiệu quả xét xử, bảo đảm đúng người, đúng tội. Khi xét xử công khai tại phiên tòa, các tài liệu, chứng cứ như một số nội dung trong cáo trạng, xét hỏi, tài liệu chứng cứ và trình bày bản luận tội của kiểm sát viên được trình chiếu bằng ứng dụng công nghệ thông tin. Điều này thể hiện rõ sự khách quan trong quá trình thu thập chứng cứ, tuân thủ các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự trong quá trình giải quyết vụ án.

Ngoài ra việc số hóa hồ sơ vụ án hình sự giúp cho việc lưu trữ gọn gàng, trong thời gian dài, tránh mối mọt, phục vụ tốt cho công tác chỉ đạo điều hành. Nâng cao trình độ, ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình xét hỏi, tranh tụng tại phiên tòa của kiểm sát viên, đáp ứng được yêu cầu trong tiến trình cải cách tư pháp.

- VKSND hai cấp thành phố triển khai số hóa hồ sơ, tài liệu như thế nào?

- Thực hiện chỉ đạo của VKSND tối cao, VKSND thành phố thành lập Ban chỉ đạo và tổ giúp việc; thực hiện đồng bộ việc số hóa hồ sơ các vụ án hình sự, vụ án hành chính, vụ việc dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động.

Đến thời điểm này, nhiều đơn vị thực hiện thành công phiên xét xử vụ án hình sự có sử dụng tài liệu số hóa để công bố chứng cứ bằng hình ảnh tại phiên tòa như VKS các huyện Tiên Lãng, Cát Hải, An Lão, Phòng 1 VKS thành phố... Đối với mỗi phiên tòa có sử dụng trình chiếu, công bố chứng cứ bằng hình ảnh, các phòng nghiệp vụ, VKS các quận, huyện báo cáo Ban Chỉ đạo để cử thành viên Tổ giúp việc kiểm tra việc số hóa tài liệu và trang thiết bị phục vụ công tác trình chiếu file ghi âm, ghi hình có âm thanh việc hỏi cung bị can, hình ảnh khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi… tại phiên tòa, để đánh giá chất lượng hình ảnh số hóa. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện nhiệm vụ này cũng gặp một số vướng mắc do thiếu đồng bộ trong trang thiết bị, cơ sở vật chất của các cơ quan tiến hành tố tụng khi thực hiện số hóa và sử dụng tư liệu, tài liệu số trong hoạt động tố tụng; trình độ công nghệ thông tin của đội ngũ kiểm sát viên chưa đồng đều. Bên cạnh đó, do hiện chưa có quy định liên ngành giữa Bộ Công an, VKSND tối cao và TAND tối cao về việc số hoá hồ sơ hình sự, nên việc khai thác, sử dụng tài liệu, hồ sơ số chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

Với những lợi ích, hiệu quả mà số hoá hồ sơ mang lại, liên ngành Trung ương cần có giải pháp để nghiên cứu thực hiện số hóa hồ sơ, tài liệu vụ việc đồng bộ tại tất cả các cơ quan tiến hành tố tụng, qua đó sẽ tạo được hiệu quả đồng bộ, minh bạch cũng như nâng cao hiệu quả công tác xét xử vụ án hình sự. Bên cạnh đó, liên ngành tư pháp trung ương sớm có văn bản hướng dẫn về quy trình số hoá, bảo mật, lưu trữ, khai thác, chia sẻ, sử dụng tài liệu số hoá, cũng như cung cấp trang thiết bị, phương tiện, tài chính cho việc số hoá.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí! 

Thành Lê thực hiện