Các nước quan ngại nguy cơ suy thoái kinh tế

Cộng đồng quốc tế ngày càng quan ngại về các triển vọng kinh tế toàn cầu do căng thẳng thương mại giữa Mỹ và nhiều nước (ảnh minh họa)

Gần 50% trong số các chuyên gia tham gia khảo sát của Hiệp hội Kinh tế kinh doanh quốc gia (NABE) của Mỹ dự báo suy thoái sẽ xảy ra trước cuối năm tới, thấp hơn so với mức 60% trong lần khảo sát trước. Các chuyên gia cho rằng nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ bị chững lại, với mức tăng trưởng lần đầu kể từ năm 2016 giảm xuống dưới 2%. Các số liệu gần đây cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh, nhưng lĩnh vực sản xuất đang trong tình trạng suy thoái, còn lĩnh vực dịch vụ đang bị chững lại. Điều này làm gia tăng quan ngại về sức khỏe của nền kinh tế Mỹ, đặc biệt là trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) leo thang.

* Ngày 7-10, Chính phủ Nhật Bản hạ mức đánh giá về tình hình kinh tế nước này trong tháng 8 đầu năm, theo đó nhận định nền kinh tế “xấu đi” lần đầu trong 4 tháng qua, trong bối cảnh có các quan ngại về khả năng việc tăng thuế tiêu dùng vào đầu tháng này sẽ khiến các hộ gia đình cắt giảm chi tiêu, trong khi đà tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu đang chậm dần do ảnh hưởng của tình trạng căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

* Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung kéo dài suốt hơn 1 năm qua, khiến nhiều ý kiến cho rằng hai nước đã bước vào một cuộc chiến thương mại lâu dài và tốn kém. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định có những lý do khá thuyết phục để hai nền kinh tế nhất nhì thế giới làm hòa với nhau càng sớm càng tốt.

Thứ nhất, chiến lược áp thuế quan của Mỹ đối với Trung Quốc không phải là một công cụ hữu hiệu để giải quyết sự mất cân bằng thương mại song phương, vốn chủ yếu bắt nguồn từ những yếu tố cơ cấu ở trong nước. Giảm sự mất cân bằng thương mại đòi hỏi mỗi nước phải thực hiện những điều chỉnh cơ cấu lớn. Đối với Trung Quốc, mục tiêu sẽ là mở rộng nhập khẩu và tăng lượng tiêu thụ nội địa, trong khi đối với Mỹ, nhiệm vụ là giảm chi tiêu và tăng tiết kiệm.

Hơn nữa, đối với Mỹ, các chính sách thuế quan "ăn miếng trả miếng" sẽ có tác động méo mó đối với việc sản xuất và tiêu dùng của nền kinh tế trong nước. Nguồn thu từ việc áp thuế chỉ có thể bù đắp một phần cho những thiệt hại của các nhà sản xuất Mỹ. Những thiệt hại này được gộp lại khi chính quyền Mỹ áp dụng các mức thuế quan cho tất cả các hàng hóa, bao gồm cả hàng hóa bậc trung.

Thứ hai là thực tế cho thấy là một phần của sự tái cân bằng toàn cầu, tỷ lệ xuất khẩu trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc giảm từ 35% năm 2006 xuống còn khoảng 17% vào năm 2018 và đóng góp tiêu dùng vào GDP tăng lên mức 76% vào năm 2018. Thặng dư tài khoản hiện tại trong GDP giảm từ 11% trong năm 2007 xuống dưới 1% vào năm 2018. Cùng với dân số già hóa nhanh chóng và tỷ lệ tiết kiệm giảm, xu hướng này sẽ tiếp tục hướng tới nền thương mại cân bằng hơn. Nếu nhìn từ góc độ này, sự mất cân bằng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc là một hiện tượng nhất thời chứ không phải là vĩnh viễn. Do đó, việc chống lại sự mất cân bằng thương mại thông qua các biện pháp thuế quan và phi thuế quan đơn giản là không phù hợp với lợi ích kinh tế của cả Mỹ và Trung Quốc.

Lý do thứ ba là "ăn miếng trả miếng" trong căng thẳng thương mại không giải quyết được sự mất cân bằng thương mại song phương - thay vào đó, nó làm suy yếu tăng trưởng kinh tế trong nước. Trong thế giới kết nối hiện nay, một quốc gia không thể phát triển mạnh mẽ bằng cách tự cô lập khỏi nền thương mại quốc tế, dòng vốn và các công nghệ tiên tiến hơn. Một sự thật đơn giản là Mỹ không thể phát triển mạnh sau một bức tường thuế quan cao chót vót và Trung Quốc cũng không thể thể tái cấu trúc thành công mô hình tăng trưởng và phát triển mà không cần dựa vào các thị trường và công nghệ toàn cầu. 

Theo TTXVN