Đoàn ca múa Hải Phòng mong “tự chủ” về nhạc
Trống đi “thuê”, đàn đi “mượn”
Có được dàn nhạc để chủ động, nâng cao chất lượng biểu diễn là mong muốn của Đoàn Ca múa Hải Phòng
Một sáng ngày đầu tháng 10, tại trụ sở Đoàn Ca múa ở số 80 phố Phan Bội Châu (quận Hồng Bàng), nghệ sĩ Chu Tâm Huy, Trưởng đoàn tất bật chỉ đạo các nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công tập luyện chương trình biểu diễn theo lịch “đặt hàng” của đơn vị trên địa bàn thành phố. Đi tới đi lui mà anh vẫn chưa hài lòng về tiết mục. Nhìn “đội ngũ” nhạc công chỉ vỏn vẹn 2 người, ánh mắt người đứng đầu đơn vị nghệ thuật đượm buồn.
Hai nhạc công hiện đang công tác tại đoàn gồm nghệ sĩ Hà Minh Châu chơi đàn ghi-ta bass và nghệ sĩ Hoàng Tuấn chơi đàn keyboard. Cả hai nghệ sĩ thuộc biên chế của đoàn, có thời gian cống hiến nghệ thuật hơn 20 năm, nhiệt tình, trách nhiệm cao với công việc. “Với chương trình biểu diễn nhỏ lẻ, hai nhạc công này có thể đảm đương được nhưng với những chương trình biểu diễn lớn như liên hoan, cuộc thi ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc diễn ra 3 năm một lần, đòi hỏi ca sĩ phải hát trực tiếp với dàn nhạc “sống”, đoàn phải đi thuê nhạc công. Ngay cả những chương trình biểu diễn hằng năm, đoàn cũng phải đắn đo, co kéo mới dám mời các nhạc công tham gia biểu diễn, may là họ không đặt nặng chuyện kinh phí…”- nghệ sĩ Chu Huy Tâm cho biết.
Chưa kể trong những sự kiện âm nhạc quốc tế lớn như Liên hoan âm nhạc ASEAN năm 2019 do Hải Phòng đăng cai tổ chức, yếu tố nhạc được đặt lên hàng đầu vì dù bất đồng ngôn ngữ nhưng thông qua giai điệu thể hiện, người nghe vẫn có thể cảm nhận nét văn hóa đặc trưng của từng vùng đất, con người. Là đoàn chủ công đại diện thành phố tham gia liên hoan, lãnh đạo Đoàn Ca múa phải “thuê”, “mượn” nhạc công của các đoàn nghệ thuật khác, dày công tập luyện, bồi dưỡng để xây dựng chương trình nghệ thuật dân gian đương đại mang đậm hơi thở vùng biển. Chẳng hạn như bồi dưỡng khả năng hòa tấu với nghệ sĩ đàn đáy Hoàng Khoa của Giáo phường Ca trù Hải Phòng; rèn giũa sự tự tin trên sân khấu cho chị Nguyễn Thu Hường, giảng viên bộ môn đàn nhị của Trường trung cấp Văn hóa, nghệ thuật và Du lịch. Ngoài ra, Đoàn còn “mượn” hai nhạc công Duy Cường (sáo) của Đoàn Chèo Hải Phòng và Hoàng Phương (đàn bầu) của Đoàn Văn công Quân khu Ba.
Ước mong có ban nhạc riêng
Nhìn sang các Đoàn Văn công Hải quân, Đoàn Văn công Quân khu Ba có lực lượng hùng hậu với khoảng 30 ca sĩ, diễn viên và từ 9 đến 11 nhạc công, các nghệ sĩ Đoàn Ca múa Hải Phòng càng mong ước giá có ban nhạc riêng, chỉ từ 5 đến 7 người cũng có thể “làm nên chuyện”. Theo anh Chu Tâm Huy, trước đây, Đoàn Ca múa Hải Phòng có lực lượng nhạc công khá, cùng với múa và ca, Đoàn tự tin tại các cuộc liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc. Có dàn nhạc, chương trình tự nhiên trở nên sang trọng và hoành tráng, đồng thời chất lượng cũng luôn bảo đảm. Nghệ sĩ biểu diễn tự tin hơn hẳn vì khi bước lên sân khấu, họ có sự phối hợp ăn ý, nhuần nhuyễn hơn do có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước đó. Chưa kể nếu phối tốt, âm nhạc giúp các ca sĩ có cảm xúc thăng hoa hơn, chuyển tải tốt nội dung tác phẩm đến người nghe, người xem. Không có dàn nhạc, ca sĩ khó tránh khỏi tâm trạng chống chếnh, lẻ loi khi “một mình một sân khấu” và làm giảm khả năng “phiêu” khi phải hát theo nhạc beat (nhạc thu sẵn).
Giải thích lý do hoạt động của Đoàn Ca múa Hải Phòng không còn đủ “ba chân kiềng”, Trưởng đoàn Chu Tâm Huy cho biết, từ năm 2016 đến nay, do chủ trương tinh giản biên chế các đoàn nghệ thuật của thành phố, đoàn chỉ còn 17 cán bộ, nhân viên. Một số nhạc công trong diện lao động hợp đồng phải nghỉ vì không bố trí được nguồn chi trả lương hằng tháng. “Mong muốn lớn nhất của tôi hiện nay là có cơ chế thỏa đáng để khôi phục ban nhạc riêng, không còn tình trạng phải đi “thuê”, “mượn” nhạc công mỗi khi có chương trình biểu diễn lớn, nhất là trong lộ trình phát triển đoàn trở thành đơn vị tự chủ ngoài công lập trong thời gian tới”, anh Huy cho biết.
Trước băn khoăn và cũng là thế khó của Đoàn Ca múa Hải Phòng, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao Lê Văn Quý thông tin, thực hiện chủ trương của lãnh đạo thành phố, Sở sẽ sớm họp rà soát, đánh giá thực trạng hoạt động của các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp. Cụ thể là về tổ chức sắp xếp bộ máy; phương án, cơ chế chính sách đối với đội ngũ cán bộ, diễn viên nghỉ hưu trước tuổi; việc tuyển dụng các nhà biên kịch, đạo diễn, diễn viên, nghệ sĩ thực sự có tài năng, tâm huyết về công tác tại các đoàn nghệ thuật thành phố. Như vậy, với Đoàn Ca múa Hải Phòng, có thể sẽ được tuyển dụng đội ngũ nhạc công để thành lập ban nhạc, đáp ứng yêu cầu thực tế biểu diễn phục vụ nhân dân.