Nữ văn nghệ sĩ đất Cảng: Nỗ lực, sáng tạo, cống hiến
Nhiều gương mặt nữ nổi bật
Triển lãm tranh của các họa sĩ nữ tại Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng.
Dịp kỷ niệm 65 thành lập Đoàn Chèo Hải Phòng (15-10-1954 - 15-10-2019), NSƯT Lê Thị Hồng Minh vinh dự được Trung ương Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tặng bằng khen về biên đạo múa xuất sắc với vở chèo “Hào khí Bạch Đằng Giang” - vở diễn được đoạt giải xuất sắc tại Liên hoan Chèo toàn quốc vừa diễn ra tại Bắc Giang. Nghệ sĩ Vũ Huy Thành, Trưởng Đoàn cho biết: “Gắn bó nghệ thuật chèo từ khi còn nhỏ, nhiều năm nay, NSƯT Lê Thị Hồng Minh được giới chuyên môn đánh giá cao, người xem nhớ tới người nghệ sĩ có mái tóc dài tha thướt, với nhiều vai diễn để đời. Điều đáng quý, sau khi về hưu năm cách đây hai năm, nữ nghệ sĩ vẫn đóng góp tích cực cho sân khấu chèo thành phố. Cụ thể, chị được tin tưởng phụ trách phần biên đạo múa các vở diễn lớn của Đoàn”.
NSƯT Lê Thị Hồng Minh là một trong hàng trăm gương mặt nữ nghệ sĩ tiêu biểu của thành phố Cảng hăng say lao động nghệ thuật, đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa tinh thần của người dân thành phố. Theo nhà biên kịch Tô Hoàng Vũ, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng, xét theo độ tuổi, các nữ văn nghệ sĩ được chia làm 3 cấp độ. Trong đó, nhiều người tuổi từ 60 trở lên từng là những “ngôi sao một thời” trong hoạt động biểu diễn cũng như trong sáng tác. Có thể kể đến như: NSND Phi Nga, NSƯT Ngọc Hiền (kịch nói), NSƯT Kim Loan (múa rối), nhà thơ Nguyễn Thị Thúy Ngoan, họa sĩ Bùi Thị Thanh, nhà thơ Đoàn Thị Tảo... Hiện, tuy tuổi cao, nhưng các bà, các chị vẫn đều đặn tham gia sinh hoạt tại các hội chuyên ngành, tiếp tục đóng góp công sức truyền dạy nghề, kinh nghiệm cho thế hệ trẻ.
Độ tuổi chủ lực, đông đảo nhất hiện nay là lứa từ 40 đến 60 tuổi, như: NSND Thanh Thuấn (cải lương), NSƯT Phùng Lệ Thu (kịch nói), biên đạo múa Hoàng Lệ Thủy, nhà văn Dương Thị Nhụn, họa sĩ La Kim Khanh, nhà thơ Bùi Thu Hằng... Những đóng góp trong sáng tạo VHNT của họ được khẳng định qua số lượng, chất lượng tác phẩm, với “độ chín” về nghề nghiệp và trải nghiệm cuộc sống. Với bề dày thành tích, nhiều chị được kết nạp vào các hội chuyên ngành của Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam. Lứa nữ văn nghệ sĩ trẻ hiện nay (từ 30 đến 40 tuổi) cũng đang được kỳ vọng tiếp nối, gồm: họa sĩ Trần Bảo Châu, họa sĩ Bùi Thu Hường, dịch giả Nguyễn Thị Thùy Linh, nhà thơ Trần Ngọc Mỹ, ca nương Hải Phượng, NSƯT Thùy Dung...
Tạo điều kiện để nữ văn nghệ sĩ hăng say lao động nghệ thuật
Chiếm khoảng gần nửa số hội viên của Hội Liên hiệp VHNT đang tham gia sinh hoạt tại 9 hội chuyên ngành, các nữ văn nghệ sĩ đất Cảng nỗ lực khắc phục mọi trở ngại, hăng say lao động, miệt mài sáng tác. Nhiều ý kiến cho rằng, hoạt động VHNT không phân biệt giới tính, chỉ cần có năng khiếu, năng lực sáng tác, biểu diễn, có quyết tâm cao đều có thể tham gia. Tuy nhiên trên thực tế, chị em gặp nhiều khó khăn hơn khi tham gia lĩnh vực biểu diễn như ca, múa, bởi tính đặc thù “thầy già, con hát trẻ”. Chưa kể chị em bị phân tâm rất nhiều bởi vai trò là “người giữ lửa” gia đình với thiên chức làm vợ, làm mẹ, muốn theo đuổi VHNT cần có sự cảm thông, chia sẻ, hỗ trợ từ phía người thân trong gia đình, trong kho đời sống còn lắm khó khăn.
Trân trọng tinh thần hăng say lao động của nữ văn nghệ sĩ, các cấp Hội tạo mọi điều kiện để hỗ trợ chị em. Nhà biên kịch Đặng Kim, Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Nữ văn nghệ sĩ Hải Phòng thông tin, số nữ văn nghệ sĩ là hội viên Hội Liên hiệp VHNT thành phố khá nhiều, nhưng tham gia sinh hoạt chính thức tại CLB đến nay có hơn 70 hội viên. Hội tổ chức sinh hoạt định kỳ hằng tháng để các hội viên gặp gỡ, thăm hỏi, giới thiệu tác phẩm nổi bật; tổ chức họp mặt kỷ niệm vào dịp 8-3, 20-10. Đồng thời, tổ chức các chuyến đi thực tế sáng tác để chị em tìm kiếm tư liệu, tích lũy, trải nghiệm cuộc sống, biết đưa cách xử lý tình huống vào tác phẩm sâu sắc, dày dặn hơn. Ngoài CLB của riêng nữ văn nghệ sĩ, Hội Nghệ sĩ sân khấu thành phố cũng thành lập CLB sân khấu “Biển hẹn”, tạo “sân chơi” cho những nghệ sĩ biểu diễn về hưu còn lửa yêu nghề được đứng trên sân khấu. Trong số 9 hội chuyên ngành, Hội Mỹ thuật cũng thành lập CLB Nữ họa sĩ riêng với nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa...
Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT thành phố Tô Hoàng Vũ, như nhiều ngành nghề khác, trong hoạt động VHNT cũng vận dụng các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước dành cho phụ nữ. Chẳng hạn, với cùng độ tuổi, cống hiến giống nhau, nhưng khi lựa chọn xét tặng giải thưởng hoặc khen thưởng, nữ giới được ưu tiên so với nam giới. Trong kỳ đại hội của hội chuyên ngành hay của Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng đều cố gắng bảo đảm cơ cấu nữ tham gia Ban Chấp hành. Đồng thời, Hội cũng tạo mọi điều kiện về phương tiện vận chuyển, khuyến khích nữ văn nghệ sĩ tham gia các chuyến đi thực tế sáng tác…