Ngày làm việc thứ 5, kỳ họp thứ 8,Quốc hội khóa 14: Thảo luận về 2 dự án Luật

Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc báo cáo, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. 

Liên quan đến nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Tổ chức Chính phủ, các đại biểu cơ bản tán thành với quy định về khung số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND  cấp tỉnh, cấp huyện; tiêu chí thành lập các tổ chức, đơn vị. Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội phát biểu đồng ý với quy định về số lượng biên chế tối thiểu, số lượng lãnh đạo cấp phó tối đa trong dự thảo Luật.

Đại biểu Mai Sĩ Diến (Thanh Hóa) nhấn mạnh việc sửa đổi luật lần này phải đạt được mục tiêu xuyên suốt đó là đẩy mạnh phân cấp của Chính phủ với các bộ, ngành, địa phương; ở các cấp chính quyền địa phương, cấp trên đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương cấp dưới; xây dựng tổ chức, bộ máy Chính phủ, chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Qua đó, tạo điều kiện cho các cấp chính quyền địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện mục tiêu nhiệm vụ yêu cầu.

Đại biểu đề nghị quy định theo hướng giao cho Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn để tổ chức các đơn vị bên trong thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ. Tuy nhiên, đối với tổ chức của các đơn vị bên trong thuộc cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh nên phân cấp cho UBND tỉnh quy định để tạo sự linh hoạt, chủ động. Đồng thời, phải quy định số lượng biên chế tối thiểu tại cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện.

Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc báo cáo, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. 

Giữ nguyên số lượng Phó chủ tịch HĐND cấp tỉnh

Về các nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, đa số đại biểu phát biểu thống nhất với quy định của dự thảo về mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở quận, phường, đồng thời đề nghị nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo đảm phù hợp với Hiến pháp 2013.

Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành với phương án giữ nguyên quy định HĐND cấp tỉnh có 2 Phó chủ tịch HĐND hoạt động chuyên trách như tại Điều 18 và Điều 39 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành.     Trường hợp Chủ tịch HĐND cấp tỉnh là đại biểu hoạt động chuyên trách thì bố trí 1 Phó chủ tịch HĐND hoạt động chuyên trách; trường hợp Chủ tịch HĐND là đại biểu hoạt động kiêm nhiệm thì bố trí 2 Phó chủ tịch HĐND hoạt động chuyên trách. 

Đối với quy định về số lượng Phó trưởng Ban của HĐND cấp tỉnh, đa số ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành với phương án có 2 đại biểu hoạt động chuyên trách. Các đại biểu Quốc hội cũng đặt vấn đề là làm sao để phát huy được vị trí vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, cơ quan đại diện của nhân dân ở địa phương để thực hiện chức năng nhiệm vụ quyết định các vấn đề quan trọng ở địa phương, cũng như giám sát, kiểm soát quyền lực theo tinh thần của Hiến pháp.

Đại biểu Ngọ Duy Hiểu (Hà Nội) cho rằng, vấn đề giảm biên chế, giảm cấp phó cần phải thực hiện ở những nơi cần giảm, nhưng điều quan trọng là phải có cơ chế, chế độ đãi ngộ thu hút cán bộ làm đại biểu HĐND chuyên trách các cấp, nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp của đại biểu.

Theo đại biểu Bùi Văn Phương (Ninh Bình), việc tăng thêm đại biểu hoạt động chuyên trách cho Thường trực HĐND mới bảo đảm yêu cầu thực hiện giám sát, thực hiện kiểm soát quyền lực nhà nước theo tinh thần của Hiến pháp năm 2013.

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết, do còn ý kiến khác nhau về quy định số lượng Phó chủ tịch HĐND cấp tỉnh và số lượng Phó trưởng Ban của HĐND cấp tỉnh, cần phải xin ý kiến bằng phiếu của đại biểu Quốc hội  trước khi biểu quyết thông qua.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương Hoàng Quốc Thưởng phát biểu ý kiến. 

Hợp nhất 3 Văn phòng ĐBQH, HĐND, UBND chỉ mang tính cơ học

Nhiều đại biểu dành sự quan tâm đến chủ trương hợp nhất Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội với Văn phòng HĐND và Văn phòng UBND. 

Nhất trí với phương án hợp nhất Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội với Văn phòng HĐND, giữ nguyên Văn phòng UBND cấp tỉnh, đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Tiền Giang) cho rằng, phương án này khả thi nhất. Đại biểu cho biết, thực tế hiện nay, 12 địa phương đang thực hiện thí điểm hợp nhất 3 Văn phòng: HĐND, đoàn ĐBQH và UBND thành 1 văn phòng, nhưng việc hợp nhất này chỉ mang tính chất cơ học, không phát huy được hiệu quả hoạt động.    Nguyên nhân là do tính chất hoạt động của các cơ quan khác nhau. Cơ quan Văn phòng ĐBQH và Văn phòng HĐND là cơ quan dân cử có cùng tính chất, phương thức hoạt động, trong khi Văn phòng UBND là cơ quan hành chính có hoạt động khác hẳn đối với 2 văn phòng trên.

Cùng chung quan điểm, đại biểu Leo Thị Lịch (Bắc Giang) cho rằng, xuất phát từ bản chất Nhà nước ta gồm hệ thống các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp, có tính thống nhất nhưng cũng có tính độc lập. Do đó, các văn phòng tham mưu giúp việc cho hệ thống các cơ quan này cần phải độc lập, rõ ràng, không thể vừa tham mưu, vừa ban hành chính sách, vừa tham mưu việc tiến hành giám sát thực hiện các chính sách đó. Nếu làm như vậy thì không bảo đảm tính khách quan. Do đó, hợp nhất Văn phòng HĐND và Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội sẽ hợp lý hơn. Riêng Văn phòng UBND tỉnh có chức năng nhiệm vụ giúp việc cho khối hành pháp nên để độc lập, không nên hợp nhất 3 văn phòng này lại với nhau.

Giải trình làm rõ ý kiến đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân cho biết, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao cho Chính phủ tổng kết về mô hình thí điểm hợp nhất 3 văn phòng: Văn phòng đoàn ĐBQH, HĐND, UBND vào cuối năm 2019. Bộ Nội vụ đang tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các địa phương tổ chức tổng kết. Theo đó, sẽ tổ chức đoàn đi khảo sát để kịp tổng kết vào cuối năm 2019. Theo tinh thần này, thời hạn thí điểm đưa vào nghị quyết, không đưa vào luật. 

Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang Hà Thị Lan phát biểu ý kiến. 

Bảo đảm sự công khai minh bạch của Kiểm toán Nhà nước

Thảo luận về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước, các đại biểu Quốc hội  góp ý vào các nội dung cụ thể về phạm vi cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán; mối quan hệ của Kiểm toán Nhà nước với chính quyền địa phương; việc bổ sung một số quyền hạn cho Kiểm toán Nhà nước để thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng; quyền truy cập dữ liệu điện tử của Kiểm toán Nhà nước, kiểm soát chất lượng kiểm toán; về quyền khiếu nại, khởi kiện trong hoạt động kiểm toán; sự phối hợp giữa Kiểm toán Nhà nước với cơ quan thanh tra.  

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) đề nghị dự thảo Luật cần quy định cụ thể về công khai minh bạch trong hoạt động của Kiểm toán Nhà nước. Theo đó, dù dự thảo Luật dù có quy định về việc phải công khai báo cáo kiểm toán nhưng lại không quy định về thời hạn phải công khai. Điều này làm giảm ý nghĩa thậm chí vô hiệu hóa quy định về công khai, vì vậy cần bổ sung quy định về thời gian công khai báo cáo kiểm toán tương tự như quy định về công khai kết quả thanh tra.

Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng lưu ý đến việc tuân thủ các nguyên tắc bảo mật và giới hạn phạm vi thông tin truy cập, trách nhiệm của đơn vị được kiểm toán, việc phân cấp thẩm quyền truy cập và giám sát thực hiện. Băn khoăn về tính khả thi và tính thống nhất trong hệ thống pháp luật của quy định này, đại biểu Nguyễn Thanh Hồng (Bình Dương) cho rằng cần căn nhắc để quy định này không ảnh hưởng đến quyền của các đối tượng kiểm toán; vấn đề bảo đảm an ninh quốc gia khi truy cập vào cơ sở dữ liệu quốc gia; năng lực của Trưởng đoàn kiểm toán, thành viên đoàn kiểm toán để truy cập vào cơ sở dự liệu điện tử; việc xử lý khi đối tượng kiểm toán và đối tượng có liên quan đến hoạt động kiểm toán không đồng thuận với phạm vi truy cập dữ liệu điện tử./.

Tin: Hồng Thanh; Ảnh: TTXVN