Thông tư 38/2019 của Bộ Giao thông -Vận tải có hiệu lực từ 1-12-2019: Nhiều thay đổi trong đào tạo, cấp giấy phép lái xe ô tô
Áp dụng công nghệ kiểm soát người học và thi

Sát hạch lái xe cơ giới tại Trường Cao đẳng nghề số 3 Bộ Quốc Phòng.
Theo quy định mới, bắt đầu từ ngày 1-1-2020, các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe sẽ phải được lắp đặt hệ thống camera IP trực tuyến để cơ quan quản lý gồm: Tổng cục Đường bộ Việt Nam và các Sở GTVT có thể theo dõi từ xa. Tuy nhiên, tại Hải Phòng, yêu cầu này được thực hiện trước một bước. Giám đốc Sở GTVT Nguyễn Đức Thọ cho biết, Hải Phòng là 1 trong 5 địa phương triển khai thí điểm lắp hệ thống camera giám sát trước khi có Thông tư 38 và hoàn thành giữa tháng 8-2019.
Một trong những đổi mới về đào tạo lái xe kể từ năm 2020 là áp dụng hệ thống nhận diện học viên học lý thuyết. Theo đó, kể từ ngày 1-5-2020, quá trình học lý thuyết được tổ chức tập trung và được kiểm soát bằng hệ thống nhận dạng. Nếu học viên không tham gia đủ chương trình học lý thuyết, sẽ không được thi sát hạch. Chỉ có hạng B1 là học viên không cần học lý thuyết tập trung. Đỏi mới trong quá trình học, sát hạch cấp GPLX là bắt buộc phải học trên cabin điện tử. Từ ngày 1-1-2021, tất cả các cơ sở đào tạo, sát hạch phải trang bị hệ thống cabin điện tử được cài đặt phần mềm mô phỏng kỹ thuật lái xe cho học viên. Đến ngày 1-5-2021, sát hạch cấp GPLX sẽ có thêm phần thi trên cabin điện tử. Như vậy, sát hạch lái xe cơ giới gồm 4 bước là: sát hạch lý thuyết, sát hạch trên cabin điện tử, sát hạch trong hình và sát hạch ngoài đường. Hoàn thành từng bước mới được sát hạch các bước tiếp theo.
Tăng thời lượng học lý thuyết và được bảo lưu kết quả thi
Thay đổi đáng chú ý của Thông tư 38 so với chương trình đào tạo cũ về học các môn lý thuyết có thêm những kiến thức mới. Cụ thể, môn học “Cấu tạo và sửa chữa thông thường” sẽ có nội dung “hệ thống an toàn chủ động” với thời lượng 1 giờ. Môn “Kỹ thuật lái xe” bổ sung “kỹ thuật lái xe an toàn và chủ động” với 2,5 giờ và môn “Nghiệp vụ vận tải” có thêm phần “trách nhiệm của người kinh doanh vận tải” với thời lượng học 3 giờ. Môn “Đạo đức người lái xe và văn hóa giao thông” được đổi thành “Đạo đức, văn hóa giao thông và phòng, chống tác hại của rượu, bia khi tham gia giao thông”, trong đó riêng nội dung “Phòng, chống tác hại của rượu, bia khi tham gia giao thông” học viên phải học 2 giờ. Đây là sự bổ sung cần thiết cho việc lái xe an toàn.
Như vậy, so với bộ đề câu hỏi hiện nay là 450 câu, sang năm 2020 với thời lượng và môn học lý thuyết có sự thay đổi, bộ đề thi sát hạch lý thuyết được nâng lên 600 câu (tăng 150 câu hỏi). Học trên cabin điện tử đối với các hạng B1, B2, C có thời lượng 3 giờ; các trường hợp nâng hạng học 1 giờ.
Theo Sở GTVT, quy định đang áp dụng hiện nay là học viên dự sát hạch chỉ được quyền bảo lưu 1 lần trong thời gian 1 năm đối với nội dung sát hạch lý thuyết đã đạt yêu cầu của kỳ sát hạch trước. Điều đó đồng nghĩa với việc, nếu học viên thi trượt từ 2 lần trở lên trong nội dung sát hạch thực hành thì kết quả thi đạt lý thuyết trước đó sẽ bị hủy bỏ và phải đăng ký sát hạch lại từ đầu. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Thông tư 38, học viên thi đỗ lý thuyết được bảo lưu kết quả trong thời gian 1 năm. Với quy định này, học viên sát hạch các nội dung khác dù có trượt nhiều lần trong 1 năm vẫn được bảo lưu kết quả và không phải thi lại lý thuyết.
Siết chặt về nâng hạng xe
Theo quy định mới, trường hợp người lái xe tham gia nâng hạng thay vì tính thời hạn hiệu lực ghi trên GPLX, sẽ thay bằng thời gian chấp hành xong quyết định phạt vi phạm hành chính về điều khiển xe với hình thức tước GPLX khi vi phạm trật tự an toàn giao thông (nếu có).
Đơn cử, như trường hợp lái xe nâng từ hạng B2 lên C phải có thời gian 3 năm và 50.000 km lái xe an toàn. Trước đây thời hạn để nâng hạng tính từ ngày được cấp GPLX hạng B2, đủ 3 năm sẽ được nâng lên hạng C. Tuy nhiên, theo Thông tư 38, nếu trong 3 năm đó, lái xe vi phạm trật tự an toàn giao thông, bị tước GPLX thì thời điểm 3 năm nâng hạng sẽ tính từ ngày lái xe chấp hành xong quyết định xử phạt. Quy định này là một trong các điều kiện được siết chặt nhằm đánh giá ý thức tuân thủ và chấp hành các quy định của người lái xe khi hành nghề. Các tài xế sẽ phải chú ý hơn để thay đổi nhận thức và nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ nếu không muốn bị hạn chế về điều kiện tham gia dự thi sát hạch nâng hạng giấy phép.
Ngoài ra, từ 1-6-2020, mẫu GPLX mới sẽ được đưa vào sử dụng. Mẫu mới sẽ có thêm mã 2 chiều (QR) để đọc, giải mã nhanh thông tin liên kết với hệ thống thông tin quản lý, bao gồm cả mã số của cơ sở đào tạo. Đây là nguồn thông tin để đánh giá chất lượng đào tạo của các cơ sở. Theo Sở GTVT, mẫu GPLX đang sử dụng hiện nay được sử dụng song song với mẫu GPLX mới.
Thông tư 38/2019 của Bộ GTVT tạo ra thay đổi khá nhiều so với quá trình đào tạo, sát hạch, cấp GPLX như hiện nay. Đây là một trong những yêu cầu để nâng cao kiến thức, kỹ năng của người lái xe, nhằm bảo đảm an toàn giao thông. Ngoài những yêu cầu mới đối với học viên, các cơ sở đào tạo, sát hạch và đội ngũ sát hạch viên cũng sẽ phải thay đổi. Hiện 8 cơ sở đào tạo và 4 trung tâm sát hạch lái xe cơ giới trên địa bàn thành phố đang tập trung đầu tư, bảo đảm phù hợp với quy định mới, phấn đấu hoàn thành trước yêu cầu của Bộ GTVT./.