Ngày làm việc thứ 15, kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa 14: Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trả lời nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm

* Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông khẳng định quan điểm về quản lý báo chí; quản lý không gian mạng

Toàn cảnh phiên chất vấn

Mỗi cá nhân phải có kỹ năng sống trên không gian mạng

Đại biểu Lê Công Nhường (Bình Định) cho rằng, hiện nay có nhiều trang mạng xấu, độc nhưng thu hút một lượng lớn người theo dõi, hình thành các luồng dư luận tác động xấu đến đời sống xã hội và đề nghị Bộ trưởng cho biết, giải pháp nào để khắc phục bất cập nêu trên, không bị động chạy theo xử lý hậu quả? Nhiều đại biểu cũng băn khoăn về việc xử lý các thông tin xấu độc trên mạng và mong muốn có được câu trả lời từ Bộ TTTT.

Bộ trưởng Bộ TTTT Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, nhiều quốc gia coi việc người dân phải có khả năng phân biệt tin xấu độc trên mạng xã hội là giải pháp căn cơ. 

Theo Bộ  trưởng, bây giờ có hàng triệu tin trên không gian mạng, ai cũng có thể đưa thông tin trên không gian mạng. Do đó, mỗi cá nhân phải có kỹ năng sống trên không gian mạng. Nếu như có kỹ năng phân biệt tốt,  xấu thì tự nhiên cái xấu không có cơ hội tồn tại.

Bộ trưởng cũng cho rằng, nạn tin xấu, độc trên mạng xã hội là câu chuyện mang tính toàn cầu, không chỉ riêng nước ta mà cả thế giới đang phải đối diện. Các nước xử lý trước hết bằng hành lang pháp lý. Như Xin- ga- po mới đây đã ra một luật về xử lý tin giả. Tinh thần chung của luật là xử lý nghiêm minh và có tính răn đe những người tung tin giả, từ mức phạt đến hàng triệu USD tới phải đi tù. Đối với các mạng xã hội cũng xử phạt mạnh tay hơn, thậm chí theo quy định của một số quốc gia, người đứng đầu mạng xã hội, nếu vi phạm phải đi tù. “Sắp tới, chúng ta sẽ ban hành quy định pháp luật về vấn đề này. Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Công an, Bộ TTTT đang phối hợp rất chặt chẽ với Bộ Công an để sớm có quy định của pháp luật về xử lý vấn đề tin giả”, Bộ trưởng cho biết. Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, hiện nay, chúng ta gặp vấn đề tin giả, tin sai sự thật chủ yếu trên các nền tảng mạng xã hội nước ngoài, các nền tảng trong nước thì cơ bản quản lý được. Đối với quản lý nền tảng mạng xã hội nước ngoài, Bộ TTTT có nhóm làm việc chuyên trách với các cơ quan liên quan để xử lý vấn đề này.

Bộ trưởng cũng cho rằng, tin xấu, độc cũng có khi từ chính chúng ta mà ra. Do đó, vấn đề giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân trên không gian mạng là rất quan trọng. Bộ TTTT đã kiến nghị và làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo để đưa giáo dục kỹ năng sống trên môi trường số, không gian mạng vào trường phổ thông. Đặc biệt là mỗi cá nhân, mỗi người phải có cách để đấu tranh, để tự nhận biết đâu là thông tin xấu, độc, phải  thể hiện thái độ và có cách ứng xử phù hợp.

Tăng cường quản lý an ninh mạng

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) về nguy cơ an ninh mạng, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định chúng ta giải quyết vấn đề trên không gian mạng trước khi có Luật An ninh mạng và khi có luật thì chúng ta làm mạnh mẽ hơn rất nhiều.  Theo Bộ trưởng, kết quả này thể hiện rõ nhất qua làm việc với các nền tảng xã hội xuyên biên giới. Trước đây với Facebook, nếu chúng ta yêu cầu 100 thì họ chỉ làm 20-30%, nhưng nay tỷ lệ này nâng lên 70%. Google nếu ta yêu cầu 100 họ chỉ chấp hành khoảng 40-50%, nhưng nay tăng lên 85%, thậm chí 90%, ví dụ gỡ các game xấu độc như đánh bài. Bộ trưởng cũng cho biết chỉ cách đây 2 ngày, Facebook công bố chặn quảng cáo chính trị đối với 21 trang chống phá Nhà nước Việt Nam, trong đó có cả những trang mà Chính phủ Việt Nam đã tuyên bố là khủng bố.

Về việc mạng xã hội nước ngoài chưa tuân thủ pháp luật Việt Nam, Bộ trưởng nhấn mạnh quan điểm chúng ta giữ chủ quyền ngay cả trên không gian mạng. Về cơ sở luật pháp, Bộ trưởng cho biết sau khi Chính phủ ban hành 2 nghị định hướng dẫn triển khai thi hành Luật An ninh mạng xong thì cơ bản sẽ có đủ hành lang pháp lý để quản lý mạng xã hội nước ngoài. “Họ đến đây kinh doanh thì phải đóng thuế và tuân thủ luật pháp Việt Nam”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Làm rõ thêm các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến an ninh mạng, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, an ninh mạng là vấn đề toàn cầu. Tất cả các quốc gia trên thế giới đều quan tâm và trên các diễn đàn quốc tế và khu vực đều bàn về chủ đề này, bởi không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết mà đều phải liên kết xử lý. Hiện nay, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, phức tạp. Để giải quyết vấn đề này, Đảng và Nhà nước, Quốc hội ban hành nhiều nghị quyết, luật nhằm bảo đảm an minh mạng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Về tội phạm mạng, Bộ trưởng Bộ Công an cho hay, hiện còn một số khó khăn bởi đây là tội phạm ẩn danh, phương thức hoạt động trên tất cả các mặt kinh tế văn hóa xã hội. Bên cạnh những vấn đề cờ bạc, xâm hại trẻ em… như nhiều đại biểu Quốc hội phản ánh thì còn có khủng bố, tuyên truyền chia rẽ đoàn kết dân tộc. Ngoài những lĩnh vực có đấu tranh xử lý thì cũng quan tâm xử lý một số lĩnh vực đang gia tăng ở Việt Nam như thương mại điện tử, buôn lậu trốn thuế, phát triển công nghiệp kinh tế qua hệ thống điện tử điều khiển từ xa; tiền ảo vượt lên trên sự quản lý của quốc gia… Trước tình hình đó, Bộ Công an đã triển khai các giải pháp bảo đảm an ninh an toàn.

Xử lý mạnh tay các trang tin giả mạo

Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) phản ánh về tình trạng lập các trang tin, tài khoản trên Facebook giả mạo,  không chỉ giả mạo các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan chính quyền mà giả mạo cả các cơ quan báo chí, giả mạo các tổ chức, doanh nghiệp, giả mạo các cá nhân và người nổi tiếng để phát tán những thông tin không chính xác, gây hiểu lầm, nhiễu loạn thông tin… và đề nghị Bộ trưởng cho biết các giải pháp trong việc sàng lọc, kiểm soát và chấn chỉnh tình trạng này.

Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) chất vấn Bộ trưởng Bộ TTTT

Bộ trưởng thừa nhận tình trạng này và cho rằng, việc đầu tiên cơ quan, cá nhân phát hiện thì các nền tảng mạng xã hội hiện nay đều cho phép báo cáo, và khi đã xác định rằng đây đúng là giả mạo thì tự nền tảng xã hội hạ xuống. Cơ chế thứ hai là báo cáo về các cơ quan quản lý nhà nước. Sắp tới Bộ TTTT sẽ xây dựng một trung tâm tiếp nhận những phản ánh về thông tin xấu, sai làm đầu mối xử lý. Bên cạnh đó, phải tuyên truyền mạnh mẽ. Bộ TTTT sẽ đề nghị một số báo, nhất là những báo có số lượng độc giả lớn để tuyên truyền việc này. 

Bộ trưởng cũng cho biết  đã xử lý rất nhiều các trang web mạo danh lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Trong 2 tháng qua, Bộ làm rất mạnh tay, gỡ, hạ 207 website mạo danh. Có trang là website thì ngăn chặn, còn trang trên nền tảng mạng xã hội thì phối hợp ngăn chặn. Trong số này có 46 trang là có tên các lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Sắp tới Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ làm việc với các lãnh đạo, thành viên Chính phủ, Quốc hội, lãnh đạo các địa phương, bộ ngành về vấn đề này.

Trả lời câu hỏi thứ 2 của đại biểu Bùi Thanh Tùng về xây dựng hệ thống mã bưu chính tới địa chỉ, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, đây là một việc rất lớn, bởi thương mại điện tử mà muốn phát triển thì phải giải được bài toán này. Tức là mình mua trên mạng là phải có người đưa đến. Hiện nay, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã thu thập được 23 triệu địa chỉ, hộ gia đình và đưa lên trên cơ sở dữ liệu, đang rà soát lại, làm giàu dữ liệu, mục tiêu đến năm 2020 hoàn thành. Như vậy, đây sẽ là nền tảng rất quan trọng giúp cho thương mại điện tử phát triển. 

Cần phải sắp xếp lại hệ thống báo chí

Trả lời đại biểu về vấn đề quy hoạch báo chí, Bộ trưởng cho biết, hiện nay, có 868 cơ quan báo chí gồm báo, tạp chí, đài phát thanh, truyền hình. Chúng ta cũng nhận thấy, cần phải sắp xếp lại theo hướng mỗi tờ báo, tạp chí, đài phát thanh có những lĩnh vực chuyên sâu của mình, không buông lỏng quản lý. Tháng 4- 2019 Thủ tướng ký quy hoạch báo chí  thì tháng 6-2019, Bộ TTTT đã ban hành kế hoạch gồm hai giai đoạn. Cụ thể, trong năm 2019 quy hoạch xong các cơ quan báo chí của các bộ (khoảng 40 bộ). Gia đoạn 2, năm 2020 thực hiện xong quy hoạch báo chí của các bộ, ngành và địa phương. Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị các địa phương, các bộ, ngành và các đồng chí lãnh đạo quan tâm chỉ đạo để thực hiện tốt quy hoạch này. 

Trả lời chất vấn về tình trạng một số cơ quan chủ quản (chủ yếu ở các hội xã hội nghề nghiệp) buông lỏng quản lý, thậm chí còn khoán thu, khoán thẳng cho các cơ quan báo chí tự bươn chải, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng thừa nhận, chuyện khoán trắng là có, thậm chí Bộ TTTT còn nhận được những khiếu nại là cơ quan báo chí phải nộp tiền cho cơ quan chủ quản. Theo Bộ trưởng, luật đã quy định cơ quan chủ quản phải bảo đảm điều kiện hoạt động cho cơ quan báo chí. Việc cơ quan báo chí phải nộp tiền cho cơ quan chủ quản giống “như nộp tô vậy”.

Liên quan tới vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về việc bảo vệ đời tư của người dân trên báo chí, Bộ trưởng cho rằng đã có những quy định rất rõ ràng trong Luật Báo chí. Đặc biệt là khi đưa tin về các vụ án xâm hại tình dục, không được khai thác chi tiết. “Chúng tôi nghĩ nghề báo là một nghề rất đặc biệt. Bản thân nhà báo phải tự nhận thức về sứ mệnh của mình là vì lợi ích cộng đồng”-  Bộ trưởng nói. Bộ trưởng cho biết sẽ cùng với Hội Nhà báo tăng cường hơn nữa trong công tác giáo dục đào tạo, nâng cao nhận thức của nhà báo và đặc biệt là sứ mệnh và trách nhiệm của những người làm nghề báo đối với xã hội.

Trả lời đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (An Giang) về giải pháp ngăn chặn, xử lý tình trạng báo chí “sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ’, hay giữ tít nhưng thay đổi nội dung…, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Bộ TTTT đã xây dựng công cụ để theo dõi, phát hiện và xử lý tình trạng này. Hiện nay, Bộ TTTT, Ban Tuyên giáo, Hội Nhà báo và một số Sở TTTT địa phương sử dụng công cụ này để kiểm soát. Bên cạnh đó, Bộ cũng xây dựng công cụ về lưu chiểu báo chí điện tử… Qua đó, tình trạng "sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ" giảm đáng kể. Về xử lý vi phạm, Bộ trưởng nêu rõ: Nếu cơ quan báo chí có dấu hiệu sách nhiễu, vi phạm quy định của pháp luật thì xử lý theo pháp pháp luật; ngoài ra còn có hình thức xử lý, giáo dục bằng đạo đức báo chí.

Về tình trạng nhà báo, phóng viên, cộng tác viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, lợi dụng tư cách người làm báo gây sách nhiễu, tổ chức cơ quan, doanh nghiệp, cá nhân, Bộ trưởng nhận thấy, đúng là cũng rất nhiều bức xúc.

Năm 2019, Bộ xử lý các vi phạm hành chính với 4 trường hợp liên quan đến nội dung này. Ngoài ra, cũng tiến hành cả đình bản, thu thẻ nhà báo.

Bộ TTTT đã đưa lên trên mạng cơ sở dữ liệu về phóng viên, về nhà báo để doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có thể tra cứu xem có đúng người thật, việc thật. Các cơ quan báo chí đều có tôn chỉ mục đích trên báo điện tử nên các tổ chức, cá nhân có thể kiểm tra được.

Còn có một việc nữa là khi phóng viên vào làm việc thì doanh nghiệp do có  sai nên cũng muốn lẩn đi, thế là thoả hiệp. Thời gian qua, công an phát hiện, xử lý một số trường hợp vì hiện tượng đưa tiền cho nhau. Bộ trưởng cũng cho rằng, việc đầu tiên là phải làm ăn tử tế, nếu như thế thì không thể sách nhiễu được, nếu báo chí thực hiện chưa đúng, đưa tin sai, thiếu chính xác có thể đưa ra tòa luôn. 

Trả lời chất vấn của đại biểu Đặng Thị Phương Thảo (Nam Định) về tình trạng "báo hóa" tạp chí điện tử, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: đây là hoạt động sai Luật Báo chí.

Theo Bộ trưởng, hiện nay chúng ta quản lý báo chí thông qua tôn chỉ, mục đích vì báo chí là cơ quan ngôn luận của cơ quan chủ quản và mỗi cơ quan chủ quản đều có lĩnh vực hoạt động của mình. Luật quy định, tạp chí khác báo ở chỗ là tập trung vào chuyên ngành và định kỳ. Vừa qua có tình trạng một số tạp chí xa rời những điều này. Cũng điều tra, phóng sự, tin thời sự, tin chính trị vượt quá tôn chỉ mục đích cũng như các quy định về tạp chí. 

Bộ nhìn thấy vấn đề và gần đây đã có cuộc họp của Ban Tuyên giáo Trung ương, lãnh đạo Chính phủ, Hội Nhà báo để bàn câu chuyện trên và thống nhất đưa ra những giải pháp. Một là về mặt quy định pháp luật, phải làm rõ thế nào là chuyên ngành, thế nào là định kỳ. Hai là quy hoạch lại các cơ quan báo chí. Khi quy hoạch lại bao gồm việc cấp lại giấy phép, trong giấy phép phải làm rõ tôn chỉ, mục đích của từng cơ quan báo chí.

Hiện nay có tình trạng các báo, tạp chí cùng đưa một sự kiện mà đáng lẽ là mỗi một tờ báo cần làm sâu lĩnh vực của mình để tạo một không gian toàn cảnh cho đất nước hiện nay-  Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu

Phát huy nguồn lực con người trong phát triển đất nước

Trước khi trả lời chất vấn, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có bài phát biểu, ghi nhận ý kiến của cử tri cả nước gửi đến kỳ họp. Người đứng đầu Chính phủ khẳng định: nguồn lực phát triển lớn nhất của đất nước ta không phải là “rừng vàng, biển bạc”. Nguồn lực phát triển lớn nhất của đất nước ta chính là con người, là gần 100 triệu người dân Việt Nam. Đảng và Nhà nước ta cùng cả hệ thống chính trị cam kết luôn nỗ lực chăm lo cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe, được học hành, được có việc làm, không ai bị bỏ lại phía sau. Phải làm sao để mỗi người dân Việt Nam có cơ hội thực hiện khát vọng làm giàu hợp pháp, phát triển khả năng trên chính mảnh đất quê hương.

Thủ tướng cũng bày tỏ lòng tiếc thương tới những công dân Việt Nam thiệt mạng trong thảm kịch vừa xảy ra tại Anh và xin chia buồn với gia quyến các nạn nhân."Chúng ta không được để thảm kịch đó tái diễn! Thực tiễn và bối cảnh đòi hỏi chúng ta phải hành động thiết thực hơn nữa, nhanh và mạnh hơn nữa, hiệu quả hơn nữa để đạt mục tiêu chiến lược là dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"- Thủ tướng nhấn mạnh. 

Thủ tướng cho biết, mấy ngày qua, Chính phủ, từng thành viên Chính phủ đã nghiêm túc lắng nghe, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và sẽ tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành khẩn trương giải quyết, đáp ứng yêu cầu và kỳ vọng của đồng bào, cử tri cả nước; nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các nghị quyết của Đảng, Quốc hội. 

"Năm 2019 là năm thứ hai liên tiếp dự báo chúng ta đạt và vượt toàn bộ 12/12 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó có 5 chỉ tiêu vượt kế hoạch. Nhưng kết quả này sẽ cao hơn nữa nếu mỗi chúng ta cùng nêu gương, hành động quyết liệt hơn để tháo gỡ những khó khăn vướng mắc của nền kinh tế"- theo Thủ tướng.       

Về dự án sân bay Long Thành, Thủ tướng thông tin, tỉnh Đồng Nai đã cam kết bàn giao mặt bằng vào đầu năm 2020 để khởi công vào đầu năm 2021; hoàn thành giai đoạn 1 vào năm 2025.

Đối với 11 dự án thành phần đường bộ cao tốc Bắc -  Nam phía Đông, trong số 3 dự án đầu tư công thì đã khởi công 1 dự án, 2 dự án còn lại sẽ triển khai trong quý 4 năm nay. 8 dự án theo hình thức PPP chuyển sang đấu thầu trong nước, sẽ triển khai xây dựng vào giữa năm 2020.

Về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã và đang tập trung chỉ đạo, quyết tâm sớm hoàn thành các tuyến đường bộ quan trọng kết nối các địa phương trong vùng; đặc biệt cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận đã được ưu tiên bố trí đủ vốn và dự kiến hoàn thành vào đầu năm 2021; dự án cầu Mỹ Thuận 2 sẽ triển khai quý 1-2020 và đoạn cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ cũng sớm được thực hiện.

Ngoài ra, Chính phủ có kế hoạch bố trí 16.700 tỷ đồng cho các dự án phát triển đồng bằng Sông Cửu Long; sẽ kiến nghị Quốc hội tiếp tục bố trí đủ 3.400 tỷ đồng nữa từ kế hoạch đầu tư công trung hạn và dự phòng ngân sách Trung ương 2019 để hỗ trợ các địa phương trong vùng.

Theo Thủ tướng, tại kỳ họp đang diễn ra, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ sự quan tâm, lo lắng trước các hành vi vi phạm nghiêm trọng các vùng biển của Việt Nam được xác định theo luật pháp quốc tế trên biển Đông, và hiến kế cho Chính phủ nhiều giải pháp cụ thể. Thủ tướng nhấn mạnh: đây cũng là mối quan tâm, nỗi lo lắng chung của đồng bào ta. Việt Nam kiên quyết, kiên trì bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, quyền chủ quyền trên vùng biển. Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các lực lượng chức năng triển khai hoạt động thực thi pháp luật bằng giải pháp phù hợp, "dĩ bất biến, ứng vạn biến" bảo đảm môi trường phát triển hòa bình, nhưng kiên quyết không nhân nhượng với các hành vi xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam trên biển Đông.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu

Tận dụng cơ hội từ năm ASEAN

Năm 2020, Việt Nam sẽ là Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc và Chủ tịch ASEAN. Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Thái Bình) đề nghị Thủ tướng cho biết những quyết sách để tận dụng cơ hội này đối với đất nước thời gian tới? Thủ tướng sẽ tập trung như thế nào đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, để cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện tốt một trong ba trọng tâm của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo. Với “nền kinh tế vào ban đêm” đang trao đổi rất rộng rãi và có nhiều ý kiến khác nhau, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề nghị Thủ tướng cho biết quan điểm?

Về việc tận dụng thời cơ đối với ASEAN, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết: Chúng ta sẽ tận dụng năm ASEAN tốt nhất, với tinh thần Việt Nam là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. “Ít có quốc gia nào trùng lặp hai sự kiện quan trọng này trong đối ngoại của đất nước”. Thủ tướng khẳng định: chúng ta cần tận dụng thời cơ này để đưa đất nước có bước phát triển mới tốt hơn, vị thế tốt hơn. Đối với các nước ASEAN, chúng ta không những thực hiện tốt 3 mục tiêu quan trọng, mà còn tiếp tục giữ gìn đoàn kết nội khối, lấy ASEAN là trung tâm để nâng cao vị thế Việt Nam; đẩy mạnh quan hệ thương mại đầu tư trong nội khối thông qua các hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là các nước ASEAN đấu tranh giữ gìn hòa bình, thống nhất trong ASEAN, để bảo vệ luật pháp quốc tế ở khu vực biển Đông. 

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng nêu rõ, hiện đã có Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đã có Nghị định của Chính phủ, có Ban Chỉ đạo quốc gia chỉ đạo thực hiện, và chương trình hành động.  Thời gian tới, sẽ tiếp tục tạo điều kiện về tín dụng, đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh hợp tác liên kết giữa các thành phần kinh tế, giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp Nhà nước, với doanh nghiệp FDI và các thành phần kinh tế khác, để doanh nghiệp nhỏ và vừa có thời cơ, vừa phát huy vai trò rất quan trọng của nền kinh tế, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam. 

Về “nền kinh tế ban đêm”, nhất trí với ý kiến của đại biểu, Thủ tướng chỉ rõ, kinh tế ban đêm là sự năng động kinh tế trong hội nhập, thúc đẩy tiêu dùng và tăng trưởng. Hiện lượng khách du lịch Việt Nam đạt ít nhất là 18 triệu, phần lớn trái múi giờ… Kinh tế ban đêm tạo thêm nhiều việc làm và giải quyết lao động. Do vậy, trước hết Thủ tướng “mong các trung tâm kinh tế, các thành phố lớn phát triển kinh tế ban đêm”: làm gì để du khách đến đông hơn, làm gì để du khách ở lại lâu hơn, làm gì để khách tiêu tiền nhiều hơn, làm gì để khách kể về những trải nghiệm thú vị tại Việt Nam, làm gì để du khách quay trở lại sớm nhất có thể. 

Theo Thủ tướng, kinh tế ban đêm cũng có mặt trái của nó, và đề nghị cần phải chú trọng tốt công tác quản lý, không để tiêu cực có thể xảy ra. 

Tiếp tục coi khoa học công nghệ là động lực phát triển đất nước 

Trả lời đại biểu Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) về phát triển thị trường khoa học, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, không chỉ có nghị quyết của Trung ương về khoa học, công nghệ, coi khoa học và công nghệ là giải pháp then chốt trong phát triển, chúng ta còn có Luật Khoa học và công nghệ cũng như các văn bản luật khác có liên quan; hệ thống văn bản pháp luật về khoa học, công nghệ rất cụ thể. Chúng ta đã quyết định dành một khoản ngân sách rất lớn, 2% trên tổng số ngân sách nhà nước để đầu tư cho khoa học và công nghệ. Đây là nguồn lực rất quan trọng.

Thủ tướng cũng nêu rõ, chúng ta có thị trường nội địa rất lớn, gần 100 triệu dân để phát triển khoa học và công nghệ. Chính vì vậy, chúng ta phải coi trọng các trường đại học, viện nghiên cứu, nhà khoa học, đặc biệt coi doanh nghiệp là trung tâm đổi mới sáng tạo. Hơn ai hết, doanh nghiệp  phải tập trung nghiên cứu đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ để phát triển kịp với thị trường trong quá trình hội nhập với thế giới. Cùng với đó, phải kết hợp giữa nghiên cứu, đào tạo với sản xuất, kết hợp với những giải pháp, những đề tài cấp quốc gia.Thủ tướng nhấn mạnh: chúng ta sẽ tiếp tục coi khoa học - công nghệ là động lực phát triển đất nước trong thời gian tới.

Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Trả lời đại biểu Nguyễn Thị Yến (Bà Rịa Vũng Tàu) về mức độ độc lập tự chủ nền kinh tế nước ta hiện nay, Thủ tướng cho biết, độc lập tự chủ của nền kinh tế Việt Nam không có nghĩa là “một mình một chợ”, mà là xây dựng một nền kinh tế độc lập, có khả năng chống chịu với những cú sốc của kinh tế thế giới. Ví dụ như dịch tả lợn châu Phi làm thiệt hại lớn về đàn lợn thì phải có chủ trương giữ ổn định nguồn cung trong nước. Thủ tướng nhấn mạnh, nền kinh tế Việt Nam có tiến bộ rất đáng mừng, từ một nước thiếu ăn đến nay đã xuất khẩu nông nghiệp hơn 4,2 tỷ USD. Không những thế, kinh tế tăng trưởng liên tục, vĩ mô ổn định, tài chính, tiền tệ bảo đảm, lạm phát thấp… Chúng ta cũng rất nỗ lực đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế, xây dựng nền kinh tế hội nhập rất sôi động, năng suất lao động liên tục tăng. Đó chính là các giải pháp để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ.

Cường quốc kinh tế đồng thời phải là cường quốc văn hóa

Trả lời câu hỏi thứ 2 của đại biểu Nguyễn Thị Yến về phát triển văn hóa, Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển văn hóa có tầm chiến lược trong phát triển đất nước. Thủ tướng khẳng định, đây là vấn đề rất cần thiết, mục tiêu là phấn đấu trở thành cường quốc kinh tế nhưng cũng phải là cường quốc văn hóa vì Việt Nam có hơn 4000 năm lịch sử; chúng ta có 54 dân tộc anh em, luôn đoàn kết một lòng; có nhiều lễ hội truyền thống rất đáng quý; có nhiều di sản được UNESCO công nhận… Tuy nhiên cũng phải nhận thấy có nhiều bất cập, yếu kém khi những thách thức nền kinh tế thị trường tác động tới văn hóa; đầu tư tư nhân về văn hóa còn ít; làng nghề mai một. Mục tiêu của Chính phủ đề ra là đưa kinh tế sớm vượt qua bẫy thu nhập trung bình, đồng thời không chấp nhận văn hóa nhờ nhờ, nhợt nhạt, không có nền văn hóa lai căng, không để mất bản sắc văn hóa Việt Nam. Dẫn lời Bác Hồ nói: “Văn hóa soi đường quốc dân đi”, Thủ tướng khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện văn bản pháp lý về văn hóa, chấn chỉnh những lệch lạc về văn hóa, tăng cường  giáo dục về lịch sử, văn hóa truyền thống từ lúc nhỏ, giáo dục ngay trong gia đình, giữ gìn văn hóa dân tộc. Đồng thời, dành nguồn lực cho phát triển văn hóa, gắn với bảo tồn văn hóa; phát triển văn hóa học đường và cả văn hóa nghị trường…

Phiên chất vấn và trả lời chất vấn bao quát các lĩnh vực của cuộc sống

Phát biểu kết luận 3 ngày chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội  Nguyễn Thị Kim Ngân nêu rõ:  đã có gần 250 lượt đại biểu tham gia chất vấn và tranh luận. Các đại biểu nắm chắc thực tiễn, phản ánh được tâm tư, nguyện vọng của cử tri và nhân dân, nêu câu hỏi ngắn gọn, rõ ràng, sâu sắc, đi thẳng vào vấn đề chất vấn. Nhiều đại biểu tranh luận để làm rõ thêm các vấn đề quan tâm. Về cơ bản, các đại biểu Quốc hội  hài lòng với những nội dung trả lời của các thành viên Chính phủ.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định: phiên chất vấn và trả lời chất vấn cho thấy sự năng động, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành và trách nhiệm của các thành viên Chính phủ trước Quốc hội, trước cử tri; trách nhiệm, trí tuệ và năng lực hoạt động của các đại biểu Quốc hội tại nghị trường; không khí dân chủ, đổi mới, tính chuyên nghiệp của hoạt động Quốc hội thu hút sự quan tâm, theo dõi của đông đảo cử tri.

Thủ tướng Chính phủ, các Phó thủ tướng, Bộ trưởng, trưởng ngành với ý thức, trách nhiệm đều chuẩn bị kỹ lưỡng, trả lời nghiêm túc, chân thành, không né tránh những vấn đề khó, phức tạp;  giải trình làm rõ nhiều vấn đề đại biểu nêu; đồng thời thẳng thắn nhận trách nhiệm về những mặt hạn chế của ngành, lĩnh vực; đưa ra các cam kết khắc phục để tạo sự chuyển biến tích cực trong thời gian tới. 

Theo Chủ tịch Quốc hội, các nội dung chất vấn đã được các đại biểu Quốc hội lựa chọn đúng và trúng, bao quát các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, được nhân dân, cử tri cả nước quan tâm theo dõi và đánh giá cao. Các câu hỏi chất vấn của đại biểu Quốc hội một mặt thể hiện vai trò, trách nhiệm, quyền giám sát của Quốc hội, nhưng mặt khác chính là sự chia sẻ những khó khăn trong công tác quản lý, điều hành của Chính phủ. Đồng thời là những gợi ý, bổ sung những giải pháp cho chương trình, kế hoạch của Chính phủ, các bộ, ngành để từ đó có các quyết sách phù hợp trong quản lý, điều hành, đáp ứng niềm tin và sự mong mỏi của nhân dân và cử tri. Điều này cho thấy sự đồng hành của Quốc hội với Chính phủ như Thủ tướng đã nói trong phần trả lời chất vấn của mình.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Chính phủ, các cấp, các ngành nghiên cứu tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc ý kiến của đại biểu Quốc hội, của cử tri và nhân dân gửi đến  kỳ họp, triển khai đồng bộ các giải pháp thiết thực nhằm tạo chuyển biến tích cực đối với những lĩnh vực quản lý. Trên cơ sở chất vấn của đại biểu Quốc hội  và trả lời của các thành viên Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu, chuẩn bị nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn để trình Quốc hội  xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp, làm cơ sở pháp lý cho việc giám sát thực hiện, đồng thời, giúp Chính phủ, các bộ, các ngành thực hiện tốt hơn nữa chức năng, nhiệm vụ của mình, nhất là những cam kết của thành viên Chính phủ trước Quốc hội.