Nghệ nhân lưu giữ thanh âm hồn Việt

Bài và ảnh: Duy Lân 11/11/2019 11:50

... tỉ mỉ chỉnh sửa từng chi tiết để âm thanh của đàn thật hoàn hảo.

Nghệ nhân Bùi Văn Vược giao lưu âm nhạc cùng các bạn.

Đến đây, du khách chứng kiến tài năng của nghệ nhân Bùi Văn Vược năm nay đã ở tuổi “xưa nay hiếm” nhưng trọn niềm đam mê chế tạo các nhạc cụ dân tộc được nghe ông cùng các bạn nghề ngâm nga giọng hát, lựa phím đàn lúc trầm lúc bổng của những người thợ “nông dân” với tâm hồn nghệ sĩ.

Nhiều du khách đến tìm hiểu cách ông làm nhạc cụ dân tộc.

Sản phẩm của nghệ nhân Bùi Văn Vược rất đa dạng, từ cây đàn bầu, tam thập lục, đàn đáy, đàn nguyệt, tỳ bà... cho đến những cây nhị... Ông bắt đầu chế tạo nhạc cụ dân tộc từ năm 16 tuổi, xuất phát từ sự đam mê những giai điệu của âm nhạc dân tộc. Ban đầu chỉ là tò mò về cách sử dụng rồi ông dần mày mò tự sản xuất các loại nhạc cụ. Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác và kinh nghiệm của người thợ để sản phẩm có âm thanh chính xác. Theo ông Vược, để làm ra được cây đàn như ý trải qua nhiều công đoạn công phu và phải có đôi tai và cặp mắt tinh tế. Từ khâu chọn gỗ, ra gỗ, phơi gỗ cho đến công đoạn chắp, ghép, bịt da trăn, đánh bóng, trau chuốt, khảm trai và hoàn thiện..., tất cả đều làm theo phương pháp thủ công đúng với kỹ thuật truyền thống. Cái khó nhất, khi làm một nhạc cụ là hoàn thiện âm thanh. Người thợ vừa phải biết căn chỉnh, vừa phải biết thẩm âm để làm sao nhạc cụ sản xuất ra đạt được chuẩn mực nhất định.

... giới thiệu các sản phẩm nhạc cụ dân tộc do ông làm.

Điều đặc biệt, dù không qua các trường lớp đào tạo âm nhạc nhưng hầu hết các nhạc cụ dân tộc sản xuất ra, ông đều sử dụng thành thạo. Sau những giờ làm, ông cùng bạn bè chung niềm đam mê cùng hòa tấu những bản nhạc từ nhạc cụ do ông sản xuất. Ông chia sẻ, “ Ở độ tuổi này, tôi làm nhạc cụ không phải vì kinh tế. Âm nhạc dân tộc trở thành niềm đam mê, như cơm ăn nước uống hằng ngày và cũng là thú vui của tuổi già. Với tôi, mỗi tiếng đàn ngân vang, chở đi cái hồn, cái cốt, đó là nét đẹp văn hóa của dân tộc nên âm thanh phải chân thực, sống động và lắng đọng”.

Các nhạc cụ dân tộc sản xuất ra, ông đều sử dụng thành thạo.

Tình yêu với tiếng đàn dân tộc nơi người nghệ nhân già ngấm dần từ đời cha sang đời con, để rồi con trai của ông tiếp tục theo nghiệp làm nhạc cụ dân tộc. Ðứng trước vòng xoáy của nền kinh tế thị trường, nghề làm nhạc cụ dân tộc bỗng trở thành "nghề rỗng ruột" với muôn vàn khó khăn, nhưng nghệ nhân Bùi Văn Vược chưa bao giờ thôi hy vọng con cái và thế hệ mai sau có đủ đam mê và nhiệt huyết để làm sống mãi nghề lưu giữ âm thanh hồn Việt.



Bài và ảnh: Duy Lân