Ngày làm việc thứ 19, kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa 14: Thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2020

Quang cảnh phiên họp

Với 437 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 90,48% tổng số đại biểu Quốc hội, Quốc hội thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2002.

Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2020 quy định tổng số thu ngân sách trung ương là 851.768.636 triệu đồng. Tổng số thu ngân sách địa phương là 660.531.364 triệu đồng. Tổng số chi ngân sách trung ương là 1.069.568.636 triệu đồng, trong đó dự toán 367.709.919 triệu đồng để bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương.

Đồng thời, nghị quyết của Quốc hội cũng giao nhiệm vụ cho Chính phủ trong việc giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách nhà nước và mức phân bổ ngân sách trung ương cho từng bộ, cơ quan trung ương và từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo đúng quy định của pháp luật, thông báo bằng văn bản đến từng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo, hướng dẫn các bộ, cơ quan trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phân bổ vốn đầu tư phát triển theo thứ tự ưu tiên đã được quy định trong luật và nghị quyết của Quốc hội có liên quan; điều hành kinh phí chi trả phí phát hành trái phiếu Chính phủ; chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trình HĐND cùng cấp quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn, dự toán chi ngân sách địa phương, bội chi ngân sách địa phương, tổng mức vay của ngân sách địa phương, quyết định phân bổ dự toán ngân sách theo thẩm quyền.

Theo nghị quyết, trước ngày 30-11-2019, Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2020 theo tổng mức vốn đã được Quốc hội quyết định cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương.   Đồng thời, trước ngày 31-12-2019, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phân bổ chi tiết mức vốn kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương năm 2020, danh mục, mức vốn bố trí của từng dự án cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc và UBND cấp dưới, gửi phương án phân bổ chi tiết cho Bộ Kế hoạch - Đầu tư để tổng hợp báo cáo Chính phủ và theo dõi thực hiện.

Quốc hội cũng giao Chính phủ tiếp tục cơ chế giao dự toán ngân sách nhà nước thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia trong dự toán ngân sách nhà nước cho Bộ Giao thông Vận tải. Cùng với đó, phân bổ tăng thêm 2% dự toán số bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương cho ngân sách các địa phương nhận bổ sung cân đối so với dự toán năm 2019.

Cần thiết xử lý hình sự hành vi sử dụng vũ khí tự chế

Ngày 20-6-2017, tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa 14 thông qua Luật số 14/2017/QH14 về Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2018, trong đó không đề cập vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng. Do đó, theo quy định hiện hành, đang có khoảng trống pháp luật trong việc xử lý hình sự đối với hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng, nên không thể khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử về hình sự đối với các hành vi trên từ ngày 1- 7- 2018.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hoà Bình cho biết, theo luật hiện hành chỉ có hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng mới bị coi là tội phạm. Từ đó, rất nhiều địa phương gửi văn bản lên Hội đồng Thẩm phán xin ý kiến về các vụ án liên quan đến sử dụng súng hoa cải, súng loại khác bắn chết người, gây thương tích, nhưng không xử được vì không phải vũ khí quân dụng. Vì vậy, cần thiết phải sửa luật.

Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An) đánh giá, từ thực tế đấu tranh phòng, chống tội phạm cho thấy, đây là loại tội phạm rất nghiêm trọng. Các loại vũ khí đối tượng phạm tội thường hay sử dụng có thể kể đến như: súng bắn đạn hoa cải, súng ổ xoáy, súng bút, súng tự chế... có tính sát thương rất cao. Khi đối tượng thực hiện hành vi phạm tội bằng các loại vũ khí trên, thường gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác. Vì vậy, việc xử lý hình sự về các hành vi chế tạo, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng, chiếm đoạt trái phép các loại vũ khí có tính năng tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng là hết sức cần thiết, thể hiện chính sách hình sự nhất quán ở nước ta. 

Tuy nhiên, vẫn có  hai quan điểm khác nhau. Quan điểm thứ nhất cho rằng cần sửa đổi Điều 3 của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ này. Quan điểm thứ hai cho rằng, hành vi tội phạm phải được quy định trong Bộ luật Hình sự nên cần sửa đổi Điều 304 của Bộ luật Hình sự năm 2017 để  bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật. 

Giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm khẳng định, việc sửa đổi, bổ sung Điều 3 của Luật là cần thiết và phù hợp, thống nhất với quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, nhằm kịp thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc, không để khoảng trống pháp luật trong việc xử lý hình sự đối với những hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép, chiếm đoạt vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Cân nhắc về miễn thị thực cho người nước ngoài tại khu kinh tế ven biển

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. các đại biểu Quốc hội dành sự quan tâm đến Khoản 3, Điều 46 của dự thảo luật: “Giao Chính phủ quyết định khu kinh tế ven biển miễn thị thực cho người nước ngoài nhập cảnh nếu đáp ứng đủ các điều kiện có sân bay quốc tế; có không gian riêng biệt, có ranh giới địa lý xác định, được cách biệt với lãnh thổ bên ngoài; phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội và không làm phương hại đến quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội của Việt Nam”.

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) đề nghị cân nhắc kỹ, vì quy định này sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quốc phòng, an ninh và điều kiện “không làm phương hại đến quốc phòng, an ninh” không có ý nghĩa thực tiễn. Theo đại biểu, trong bối cảnh vùng biển nước ta đang bị nước ngoài xâm phạm nghiêm trọng, quy định như dự thảo luật có thể dẫn đến nguy cơ cao hơn về sự xâm nhập của người nước ngoài núp dưới danh nghĩa du lịch.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (thành phố Hồ Chí Minh) khẳng định: "Không phải cứ miễn thị thực là thu hút khách du lịch mà vấn đề là thu hút khách du lịch bằng sản phẩm du lịch, môi trường tốt và bảo tồn di sản văn hóa". Càng mở cửa về du lịch, càng phải tăng cường quản lý xuất, nhập cảnh chặt chẽ hơn để bảo đảm an toàn cho xã hội, an ninh cho đất nước và cho chính khách du lịch.

 Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) phát biểu tại hội trường.

Bảo đảm quản lý chặt chẽ, liên thông về dữ liệu

Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) cho rằng, trong Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Namkhông quy định cụ thể quy trình, thủ tục, những giấy tờ gì để chứng minh mục đích nhập cảnh của người nước ngoài hay là những hoạt động cụ thể gì của người nước ngoài khi lấy danh nghĩa vào làm việc với doanh nghiệp hoặc pháp nhân, nên gây khó khăn cho việc quản lý và cấp phép. Đại biểu đề nghị, nếu không đưa được vào luật thì sau này Chính phủ cũng phải cóhướng dẫn chi tiết hơn đối với các trình tự, thủ tục và những giấy tờ chứng minh đối với các đối tượng vào làm việc với doanh nghiệp hoặc pháp nhân của Việt Nam.

Cũng theo đại biểu Bùi Thanh Tùng, giữa Bộ luật Lao động với luật này có sự “vênh nhau” về mặt thủ tục, gây khó khăn cho việc giải quyết cấp thẻ tạm trú đối với nhà đầu tư có thời hạn trên 2 năm, tức là từ 3 năm đến 5 năm. Đề nghị cần có sự đồng bộ giữa Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú cùa người nước ngoài tại Việt Nam với  Bộ luật Lao động đối với đối tượng lao động nước ngoài.

Về điều khoản cấp thị thực đầu tư cho các nhà đầu tư có mức độ góp vốn trên 100 tỷ đồng; từ 50 đến 100 tỷ đồng; từ 3 đến 50 tỷ đồng và dưới 3 tỷ đồng, đại biểu Bùi Thanh Tùng cho rằng mức 3 tỷ đồng đối với nhà đầu tư nước ngoài là quá thấp. Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp hiện hành cũng không quy định mức vốn đầu tư tối thiểu dẫn đến tình trạng một số nhàđầu tư nước ngoài lợi dụng quy định này để tham gia góp vốn đầu tư với số vốn rất ít, thậm chí có những trường hợp chỉ 50 triệu đồng để hưởng rất nhiều ưu đãi như được miễn giấy cấp phép lao động hay được cấp thẻ tạm trú ở lại Việt Nam trong thời gian dài. Do vậy, luật cũng nên nghiên cứu có nên bổ sung thêm mức đầu tư tối thiểu trong đầu tư nước ngoài hay không. Đại biểu cũng đề nghị có sự liên thông dữ liệu về quản lý nhập cảnh, xuất cảnh giữa Bộ Công an với Bộ Quốc phòng để tăng cường công tác quản lý.

2 quan điểm về việc không tổ chức HĐND phường tại Hà Nội

Đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) cho rằng, cơ sở pháp lý được đề cập trong tờ trình của Chính phủ để Quốc hội xem xét thông qua dự thảo Nghị quyết về thí điểm không tổ chức HĐND tại các phường thuộc quận, thị xã của thành phố Hà Nội là chưa vững chắc.

Theo đó, Điều 110 của Hiến pháp quy định, phường là đơn vị hành chính. Điều 111 của đạo luật cao nhất này cũng nêu rõ: chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính. Cấp chính quyền địa phương gồm có HĐND và UBND được tổ chức phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do luật định. Theo tờ trình thì phường sẽ không có HĐND, tức chỉ có một nửa chính quyền, “mà một nửa chính quyền thì không gọi là chính quyền”, đại biểu nêu.

Theo đại biểu, điều quan trọng là cần làm rõ nguyên nhân vì sao hoạt động của HĐND phường không phát huy hiệu quả. Thể hiện quan điểm ủng hộ chủ trương cải cách bộ máy, tinh giảm theo hướng tập trung vai trò cá nhân nhưng phải có kiểm soát mạnh mẽ, đại biểu đề nghị Quốc hội cần thận trọng khi xem xét việc không tổ chức HĐND phường tại Hà Nội.

Không đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Phùng Văn Hùng (Cao Bằng) lại cho rằng, việc thí điểm không tổ chức HĐND phường vẫn hợp hiến. Hiến pháp quy định chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính và điều này là bất di bất dịch. Nhưng có thể có cả HĐND và UBND hoặc chỉ cần một đại diện là UBND. Còn cấp chính quyền gồm HĐND và UBND ở Hà Nội thể hiện rõ ở cấp tỉnh và cấp quận, được tổ chức đầy đủ cả hai.