Ngày làm việc thứ 21, Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa 14: Phê duyệt Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và đặc biệt khó khăn

Biểu quyết thông qua Nghị quyết phê duyệt Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn.    

Năm 2025, mức thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số tăng trên 2 lần so với năm 2020

Với 89,44%sốđại biểu Quốc hội tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết phê duyệt đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn giai đoạn 2021-2030. 

Theo nghị quyết, mục tiêu cụ thể đến năm 2025 là phấn đấu mức thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số tăng trên 2 lần so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số hàng năm giảm trên 3%; 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê- tông; 70% số thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa; 100% số trường, lớp học và trạm y tế được xây dựng kiên cố; 99% số hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện khác phù hợp; 90% số dân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 100% dân số được xem truyền hình và nghe đài phát thanh; hoàn thành cơ bản công tác định canh, định cư; sắp xếp, bố trí ổn định 90% số hộ di cư không theo quy hoạch; quy hoạch sắp xếp, di dời, bố trí 60% số hộ dân tộc thiểu số đang cư trú phân tán, rải rác trong rừng đặc dụng, các khu vực xa xôi, hẻo lánh, nơi có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở; giải quyết cơ bản tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho đồng bào; trẻ em độ tuổi học sinh học mẫu giáo 5 tuổi đến trường trên 98%, độ tuổi học tiểu học trên 97%, học THCS trên 95%, học THPT trên 60%; người từ 15 tuổi trở lên đọc thông viết thạo tiếng phổ thông đạt trên 90%; tăng cường công tác y tế để đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện đại; tiếp tục khống chế, tiến tới loại bỏ dịch bệnh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; 98% dân số dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế; 50% số lao động trong độ tuổi được đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu, điều kiện của người dân tộc thiểu số; bảo tồn và phát triển các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc; 80% số thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng; 50% số thôn có đội văn hóa, văn nghệ (câu lạc bộ) truyền thống hoạt động thường xuyên, có chất lượng; trên 80% số phụ nữ có thai được khám thai định kỳ, sinh con ở cơ sở y tế hoặc có sự trợ giúp của cán bộ y tế; giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể nhẹ cân xuống dưới 15%; đào tạo, quy hoạch, xây dựng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số, nhất là các dân tộc thiểu số tại chỗ. Bảo đảm tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức người dân tộc thiểu số phù hợp với tỷ lệ dân số là người dân tộc thiểu số ở từng địa phương.

Quốc hội giao Chính phủ tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ sau: Tổ chức rà soát các văn bản pháp luật liên quan đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và chính sách dân tộc; kịp thời đề xuất, sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ các văn bản có liên quan không còn phù hợp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật nhằm tổ chức thực hiện hiệu quả các nội dung của đề án; xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, trình Quốc hội xem xét, quyết định tại kỳ họp thứ 9 (tháng 5-2020), để thực hiện từ năm 2021. Thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, do một đồng chí Phó thủ tướng Chính phủ làm trưởng Ban Chỉ đạo; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc làm Phó trưởng Ban thường trực; có sự tham gia của bộ, ban, ngành liên quan để chỉ đạo tổ chức thực hiện chương trình. Đồng thời căn cứ phạm vi, đối tượng, định mức, nhiệm vụ cụ thể, Chính phủ tổng hợp, cân đối, dự toán nguồn kinh phí của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, trình Quốc hội xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật. Hằng năm, Chính phủ báo cáo kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia trước Quốc hội; 5 năm tổ chức tổng kết, trình Quốc hội về cơ chế, chính sách tiếp tục thực hiện cho giai đoạn 2026 – 2030.

Nghị quyết cũng giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội trong phạm vi trách nhiệm, quyền hạn theo quy định của pháp luật, giám sát việc thực hiện nghị quyết.

Quy định rõ trong luật để ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Thảo luận ở tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều, các đại biểu cơ bản thống nhất về sự cần thiết sửa đổi; việc thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước; tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của dự thảo luật với hệ thống pháp luật, sự tương thích với điều ước quốc tế; về phạm vi sửa đổi của dự án luật.

Các đại biểu thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến về bổ sung quy định lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã; thành lập Quỹ Phòng, chống thiên tai ở Trung ương; quy định chính sách ưu tiên bố trí ngân sách cho phòng, chống thiên tai; quy định trách nhiệm của Ban Chỉ đạo Trung ương, UBND các cấp về phòng, chống thiên tai; quy định thống nhất vị trí, vai trò của lực lượng dân quân tự vệ trong dự thảo Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Quốc phòng hiện hành; quy định về việc dự báo, xây dựng các phương án diễn tập để ứng phó với biến đổi khí hậu; việc sử dụng bãi sông, lòng sông, bãi nổi, cù lao nơi chưa có công trình xây dựng; việc xử lý công trình nhà ở hiện có trong phạm vi bảo vệ đê điều; việc xây dựng, cải tạo công trình giao thông liên quan đến đê điều…

Theo đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng): Các luật nói trên thực hiện từ nhiều năm nay, trong khi thực tiễn có những phát sinh mới, vì vậy nhiều nội dung bất cập, không còn phù hợp. Hơn nữa, tính chất phức tạp của thiên tai có những tác động không nhỏ nên cần thiết phải sửa đổi luật.

Đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng) phát biểu thảo luận tổ

Đối với các nội dung cụ thể, đại biểu Bùi Thanh Tùng cho biết, dự thảo đưa thêm 2 loại hình là gió mạnh trên biển và sương mù. Đối với gió mạnh trên biển, đại biểu cho rằng rất cần thiết đưa vào luật để có phương án ứng phó, có kế hoạch phòng ngừa bởi hiện tượng thời tiết này rất nguy hiểm, thậm chí trong  thời gian chỉ 5-10 phút có thể làm đắm hàng chục con tàu. Còn với sương mù có nhiều loại, có cả tác động tích cực và tiêu cực, có thể đưa vào luật; nếu không đưa vào thì thì nghị định hướng dẫn của Chính phủ cần phân loại chi tiết. Đại biểu đề xuất đưa thêm một loại hình nữa là cháy rừng để tạo cơ chế hoạt động cho các lực lượng, tăng cường phòng ngừa.

Đối với lực lượng phòng, chống thiên tai (PCTT), đại biểu nhất trí lực lượng dân quân tự vệ là nòng cốt, nhưng bổ sung phạm vi lực lượng xung kích rộng hơn, có thêm các lực lượng khác  như các tổ chức đoàn thể…

Về vật tư, phương tiện, trang thiết bị trong PCTT, đại biểu  tán thành với quan điểm phải đưa vào trong luật. Về ngân sách, đại biểu nhất trí với việc huy động nguồn lực ngoài ngân sách để chủ động hơn đồng thời đề nghị cần bổ sung nguyên tắc ưu tiên bố trí ngân sách PCTT từ nguồn đầu tư công trung hạn và cần có cơ chế chính sách đặc thù; cần có mục chi về PCTT trong mục lục chi ngân sách Nhà nước.  Đại biểu đồng tình với quan điểm nên có quỹ PCTT ở Trung ương để điều phối giữa các địa phương, điều chuyển từ địa phương xảy ra ít thiên tai sang địa phương bị nhiều thiên tai. Tuy nhiên, cũng cần quy định rõ về nguồn thu, cơ chế quản lý, điều chuyển giữa quỹ Trung ương với quỹ cấp tỉnh hoặc quỹ các tỉnh với nhau…

Đại biểu đề nghị nên duy trì quỹ PCTT cấp tỉnh vì rất cần thiết, đồng thời làm rõ hơn về đối tượng miễn giảm thu, tránh thu chồng nhiều lần, một tổ chức, đơn vị, cá nhân phải nộp nhiều lần; cần quy định có thêm phần chi cho quản lý điều hành quỹ (hiện các quỹ địa phương không có cơ chế này).

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Hải Phòng)đặt vấn đề: Việt Nam là một trong 4-5 quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về biến đổi khí hậu, vậy có nên nghiên cứu bổ sung vào luật nhằm hạn chế những tác động của biến đối khí hậu?

Đại biểu Nguyễn Trọng Bình (Hải Phòng) phát biểu thảo luận tổ

Theo đại biểu Nguyễn Trọng Bình (Hải Phòng): Nếu trong luật liệt kê hết các loại hình thiên tai, sẽ dẫn tới thiếu, khó đầy đủ. Do đó, nên có cách khái quát các loại hình để không bị vướng vào các tiểu tiết. Về lực lượng xung kích trong PCTT cấp xã, theo đại biểu, xác định dân quân tự vệ là lực lượng chủ chốt tại chỗ là cần thiết nhưng cần làm rõ thế nào là nhiệm vụ xung kích và nòng cốt.  Về quỹ PCTT ở Trung ương, đại biểu cho rằng đây là  là điểm sửa đổi mấu chốt của dự thảo luật, nhất trí cần thiết có quỹ để bảo đảm nguồn lực, đáp ứng tầm nhìn dài hạn, sẵn sàng tiếp nhận tài trợ quốc tế, điều tiết, hỗ trợ các địa phương. Tuy nhiên cơ chế huy động, điều tiết cho các địa phương như thế nào thì chưa rõ. Hơn nữa, dù có địa phương nào thu tốt thì cũng không đủ chi cho lĩnh vực này, nếu điều tiết giữa các địa phương sẽ có bất cập, cần nghiên cứu, làm rõ thêm.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng,  các đại biểu thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật; việc thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước; tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của dự thảo luật với hệ thống pháp luật và tính tương thích với điều ước quốc tế; tính khả thi của dự thảo luật. Bên cạnh đó, các đại biểu tập trung cho ý kiến về một số vấn đề như: việc phân loại, cấp công trình, dự án đầu tư xây dựng; về dự án đầu tư xây dựng đô thị; việc cấp giấy phép xây dựng, quản lý trật tự đô thị; về xây dựng công trình cấp bách và quản lý năng lực của các đơn vị xây dựng; về chất lượng công trình xây dựng; quy định cụ thể về trường hợp dự án, công trình được miễn giấy phép xây dựng nhằm tránh bị lạm dụng, buông lỏng quản lý; về trách nhiệm quản lý nhà nước của các cấp chính quyền, nhất là cấp xã, phường trong công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng…

Đại biểu Mai Hồng Hải (Hải Phòng) cho rằng, 3 nhóm chính sách đề xuất sửa đổi thực ra không mới, vấn đề là cần làm rõ hơn, cụ thể hơn để tạo thuận lợi khi thực hiện. Đại biểu cũng góp ý cụ thể về các vấn đề liên quan tới thành lập  Ban quản lý dự án, cấp giấy phép xây dựng…, với mong muốn cần đi theo hướng chuyên nghiệp nhưng phải đơn giản, giảm thiểu thủ tục, hạn chế tiêu cực, nhũng nhiễu và các biểu hiện xin-cho…

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Hải Phòng) phát biểu thảo luận tổ

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Hải Phòng) góp ý nên làm rõ khái niệm đầu tư xây dựng và  xây dựng trong phần giải thích từ ngữ. Tại Điều 4 về nguyên tắc cơ bản trong hoạt động đầu tư xây dựng, trong dự thảo có những câu từ chưa phù hợp, còn dài, nên chuyển sang quy định ở phần trách nhiệm quản lý nhà nước.

H.Thanh