Đòn bẩy nâng cao chất lượng Giáo dục - Đào tạo
Lễ biểu dương học sinh, sinh viên xuất sắc tiêu biểu năm 2019. Ảnh: Đỗ Hiền

Giảm áp lực, nâng cao chất lượng tiết học
Tiết học Ngữ văn của cô giáo Vũ Thị Ánh Tuyết, Trường THCS Tô Hiệu (quận Lê Chân) sáng ấy sôi nổi hơn mọi ngày. Tiết học lấy chủ đề từ bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” (Huy Cận) được cô giáo Tuyết và học sinh vận dụng minh họa bằng các hình ảnh và lời bình. Phần giáo án điện tử với thuyết trình ngắn gọn, súc tích giúp tăng tính hấp dẫn của môn học do cô Tuyết đảm nhận. Phương pháp truyền tải này của cô Tuyết được áp dụng nhiều năm nay vừa giảm áp lực môn học vừa nâng cao chất lượng tiết học. Điều đáng quan tâm, học sinh trong tiết học không chỉ nghe – chép mà cùng tham gia thảo luận, thuyết trình, phản biện, có xây dựng. Cách thức giảng dạy sáng tạo giúp môn học Ngữ văn tưởng như nhàm chán trở nên sôi động hơn. Không chỉ với môn Ngữ văn, nhiều môn học trong giáo dục phổ thông cũng được các thầy, cô giáo áp dụng nhiều biện pháp truyền đạt giúp nâng cao chất lượng tiết học. Như cách thức sử dụng tình huống pháp luật để dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh trong chương trình giáo dục công dân lớp 8 và lớp 9 của cô giáo Huỳnh Thị Lê, Trường THCS Đà Nẵng (quận Ngô Quyền). Cô giáo Lê tìm hiểu đưa vào giáo án các phương pháp vận dụng tình huống pháp luật, kết hợp với nhiều câu hỏi, tình huống với mức độ kiến thức đa dạng phù hợp với mọi đối tượng học sinh trong lớp. Chính vì vậy, các tiết học của cô Lê trở nên lôi cuốn và hiệu quả hơn. Học sinh chủ động tiếp thu, đặc biệt là khả năng vận dụng kiến thức vào cuộc sống. Việc động viên giáo viên sáng tạo, vận dụng công nghệ thông tin và đổi mới phương thức truyền đạt trong các tiết học được ngành GDĐT thành phố triển khai từ nhiều năm nay. Theo chia sẻ của Phó giám đốc Sở GDĐT Hải Phòng Đỗ Văn Lợi, tùy theo đặc thù của từng trường học và địa bàn cũng như khả năng tiếp thu của học sinh mà giáo viên các trường có những vận dụng đổi mới phù hợp. Những kiến thức nói chung trong sách giáo khoa được rà soát, sàng lọc để lựa chọn phần nội dung phù hợp thực tiễn nhất đưa vào các tiết học. Song song kết hợp các phương pháp giáo dục thực tiễn, tăng cường kỹ năng sống, mở rộng các tiết học theo chủ đề liên môn, nội môn, tích hợp… Điều này giúp giảm tải áp lực khi lên lớp của các giáo viên. Mặt khác, tạo điều kiện để giáo viên thỏa sức vận dụng sáng tạo, đổi mới, nâng cao chất lượng tiết học. Đó cũng là cơ sở phát hiện giáo viên giỏi, tạo nguồn đội ngũ đào tạo học sinh giỏi, tiềm năng của thành phố.
Cân bằng dôi dư, vận dụng cơ chế thu hút
Tháng 7-2018, Nghị quyết 06/2018/NQ-HĐND của HĐND thành phố quy định cơ chế, chính sách trong phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi tuyển chọn, sử dụng, đãi ngộ đội ngũ giáo viên giỏi trong lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế thành phố Hải Phòng được ban hành. Nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt với công tác thu hút giáo viên giỏi đầu quân cho thành phố Cảng. Song, việc vận dụng các nội dung Nghị quyết vào tuyển dụng giáo viên mới chưa được hiện thực hóa. Nguyên nhân xuất phát từ thực tế thiếu – thừa mà ngành GDĐT đang nỗ lực cân bằng. Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng Đỗ Văn Lợi cho biết, 8 năm nay, Hải Phòng không tổ chức tuyển dụng giáo viên bậc THPT. Nguyên nhân từ sự dôi dư giáo viên của bậc học này. Chỉ tính riêng năm 2011, toàn ngành GDĐT thành phố dư khoảng 800 giáo viên THPT. Số học sinh vào 10 giảm kéo theo lượng dôi dư giáo viên càng nhiều. Trước kia, thời kỳ cao điểm, số học sinh lớp 9 thi vào lớp 10 đạt mức 34.000 em. Những năm gần đây, có năm học chỉ còn khoảng 20.000 em thi vào 10. Việc không có nhu cầu tuyển dụng giáo viên trong khối THPT kéo theo Trường THPT chuyên Trần Phú cũng nằm trong tình trạng chung. Trường không được giao chỉ tiêu tuyển dụng mới trong khi giáo viên chuyên thiếu. Vì thế, Trường THPT chuyên Trần Phú phải vận dụng ký hợp đồng với giáo viên để đủ số giáo viên đứng lớp. Mặc dù, Nghị quyết 06 của HĐND thành phố quy định riêng cơ chế thu hút, đãi ngộ giáo viên giỏi về công tác tại trường. Tuy nhiên, tin vui khi số lượng giáo viên THPT của Hải Phòng đang bắt đầu trở lại trạng thái cân bằng vào năm 2019-2020 này. Số giáo viên dôi dư phần thì về hưu, phần thì chuyển cấp tự nguyện xuống dạy học ở cấp THCS nên từ trạng thái thừa, thời điểm này, cấp THPT thành phố đang thiếu khoảng 160 giáo viên. Như vậy, theo Phó giám đốc Sở GDĐT Hải Phòng Đỗ Văn Lợi, tình trạng mất cân bằng giáo viên phổ thông của thành phố sẽ sớm được giải quyết trong tháng 11 này. Cùng với đó, việc vận dụng cơ chế từ Nghị quyết 06 của HĐND thành phố được Sở GDĐT chính thức khởi động với kế hoạch và chỉ tiêu cụ thể trình xin ý kiến UBND thành phố. Số giáo viên mới sẽ được bổ sung bằng cách vận dụng Nghị quyết 06/2018/NQHĐND của HĐND thành phố. Được như vậy, Hải Phòng sẽ có thêm đội ngũ giáo viên giỏi tập trung cho hoạt động đào tạo học sinh giỏi cấp quốc gia và quốc tế. Bởi theo tiêu chuẩn tuyển dụng quy định tại Nghị quyết 06, các giáo viên được tuyển chọn, sử dụng và đãi ngộ đều có học sinh đoạt giải quốc tế, quốc gia và cam kết công tác lâu dài tại Hải Phòng.
- Tiếp nhận giáo viên là viên chức dạy môn chuyên tại các trường THPT chuyên có học sinh đạt giải quốc tế từ các tỉnh, thành phố (độ tuổi không quá 55 đối với nam, không quá 50 đối với nữ). Giáo viên được tiếp nhận hoặc trúng tuyển vào trường chuyên đã có học sinh đạt giải quốc tế và có cam kết công tác lâu dài tại Trường THPT chuyên Trần Phú được cấp 1 lần mức 500 triệu đồng.
- Tiếp nhận giáo viên là viên chức dạy môn chuyên tại các trường THPT chuyên có học sinh đạt giải Nhất quốc gia từ các tỉnh, thành phố (độ tuổi không quá 45 tuổi đối với cả nam và nữ). Giáo viên được tiếp nhận hoặc trúng tuyển vào trường chuyên đã có học sinh đạt giải Nhất quốc gia và có cam kết công tác lâu dài tại Trường THPT chuyên Trần Phú được cấp 1 lần mức 300 triệu đồng.
(Theo Mục 4, Điều 1, Nghị quyết 06/2018/NQ-HĐND của HĐND thành phố ngày 12-7-2018)