Hạn chế nợ quá hạn tín dụng chính sách: Cần sự phối hợp tích cực của địa phương
Nợ quá hạn có xu hướng tăng
Cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh Kiến Thụy phối hợp kiểm tra việc sử dụng vốn vay tại hộ gia đình chị Nguyễn Thị Vi ở thôn 4, xã Du Lễ.
Tại cuộc họp của Ban đại diện Hội đồng quản trị (HĐQT) Ngân hàng Chính sách xã hội (NH CSXH) Hải Phòng quý 3 vừa qua, một vấn đề được các thành viên quan tâm là tình trạng nợ quá hạn có xu hướng tăng. Theo báo cáo của NHCSXH chi nhánh Hải Phòng, tính đến ngày 30-9-2019, tổng dư nợ của toàn chi nhánh đạt gần 2884,4 tỷ đồng; tổng nợ quá hạn toàn chi nhánh 6,4 tỷ dồng, tăng 769 triệu đồng so với cuối năm 2018. Trong đó, tỷ lệ nợ quá hạn ủy thác qua các tổ chức chính trị xã hội (Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn thanh niên) chiếm 88,5% tổng dư nợ quá hạn toàn thành phố.
Xét theo quản lý của các địa phương, một số địa phương có xu hướng nợ quá hạn gia tăng là: Tiên Lãng hơn 1 tỷ đồng (tăng 193 triệu đồng so với cuối năm 2018); Vĩnh Bảo 843 triệu đồng (tăng 177 triệu đồng so với cuối năm 2018); Kiến An 506 triệu đồng (tăng 146 triệu đồng so với cuối năm 2018); Đồ Sơn 275 triệu đồng (tăng 116 triệu đồng so với năm 2018)… Cũng theo phản ánh của các địa phương và ngành Lao động thương binh và xã hội, lĩnh vực có nợ quá hạn cao nhất là cho vay học sinh, sinh viên.
Phối hợp đồng bộ địa phương, tổ chức ủy thác và ngân hàng
Phân tích nguyên nhân nợ quá hạn có xu hướng gia tăng, đại diện các thành viên Ban đại diện HĐQT cho rằng, nợ quá hạn ủy thác tăng chủ yếu tập trung lĩnh vực cho vay học sinh, sinh viên. Khó khăn lớn nhất của việc thu hồi nợ trong lĩnh vực này do hiện nhiều học sinh, sinh viên ra trường chưa tìm được việc làm. Lấy lý do này, nhiều hộ gia đình trả nợ không đúng hạn. Bên cạnh đó, xuất hiện tình trạng một số hộ vay vốn đi làm ăn xa hoặc đi khỏi nơi cư trú, khiến việc thu hồi nợ của các tổ tiết kiệm và vay vốn gặp khó khăn, một số khoản nợ rơi vào tình trạng không thể đòi, cũng không thể xóa nợ do vướng quy định.
Theo Giám đốc NHCSXH chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Ngọc Sơn: Nguyên nhân cốt lõi nhất nằm ở cấp ủy Đảng, chính quyền một số địa phương chưa thực sự vào cuộc, hiểu rõ về chính sách tín dụng ưu đãi của Chính phủ, chưa thực sự quan tâm, chỉ coi đây là việc của cấp hội và ngân hàng. Chủ tịch UBND xã tại một số địa phương chưa thực hiện tốt vai trò, trách nhiệm của thành viên Ban đại diện HĐQT trong việc quản lý và xử lý tồn tại của hoạt động tín dụng trên địa bàn, nhất là các xã có nợ quá hạn cao, hộ vay chây ỳ không chịu trả nợ, người vay bỏ đi khỏi nơi cư trú.
Bên cạnh đó, một số tổ chức hội nhận ủy thác ở cơ sở còn thiếu sâu sát, chưa thực sự chủ dộng thực hiện đầy đủ các nội dung công việc được ủy thác.
Trong khi nhiều địa phương để xảy ra tình trạng nợ quá hạn cao, một số địa phương khác không có tình trạng này. Thực tế kinh nghiệm từ các địa phương này cho thấy có sự tích cực tham gia vào cuộc của cấp ủy Đảng, chính quyền sẽ góp phần hạn chế nợ quá hạn và các vụ việc không hay khác khi triển khai chính sách tín dụng ưu đãi.
Theo Chủ tịch UBND xã Du Lễ (huyện Kiến Thụy) Đào Xuân Hạnh, thực hiện các chương trình tín dụng, Đảng ủy có nghị quyết chuyên đề về vấn đề này. Hằng tháng, Đảng ủy, UBND xã chỉ đạo 4 tổ chức hội thực hiện ủy thác và Ban xóa đói giảm nghèo của xã 1 tháng họp ít nhất 1 lần. Qua đó, lãnh đạo xã nắm tình hình, chỉ đạo giải quyết ngay các vướng mắc phát sinh. Đồng thời công khai, minh bạch, tuyên truyền, giải thích rõ đến từng hộ dân quy trình, thủ tục vay vốn, phương thức trả nợ, lãi suất... Nhờ vậy, nhiều năm nay, địa phương không xảy ra tình trạng nợ quá hạn, tránh được tình trạng cán bộ tín dụng lợi dụng chức quyền trục lợi, hoặc vay hộ…
Do đó, để hạn chế tình trạng nợ quá hạn tín dụng chính sách, mấu chốt là sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp. Đồng thời có sự quản lý, kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các tổ chức hội tham gia ủy thác vốn với các tổ tiết kiệm và vay vốn.
Trong 9 tháng của năm 2019, Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh Hải Phòng đề nghị và được Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam cho xử lý xóa nợ 2 đợt với 26 món vay với tổng nợ gốc và lãi hơn 428,8 triệu đồng.