Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện: Bổ sung các cơ chế hỗ trợ phù hợp
Nhiều băn khoăn, thắc mắc
Đoàn viên thanh niên BHXH thành phố tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện đến người dân
Trưởng Phòng Khai thác và thu nợ (BHXH Hải Phòng) Nguyễn Quang Minh cho biết: Mặc dù tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện của thành phố tăng rõ rệt, năm sau cao hơn năm trước, nhưng chưa tương xứng với tiềm năng hiện có. Chính sách BHXH tự nguyện được “thiết kế” ưu việt về quyền lợi, nhưng tính hấp dẫn chưa cao, trong khi đó người tham gia chủ yếu là lao động tự do, tính chất công việc không ổn định, thu nhập bình quân thấp, điều kiện kinh tế còn khó khăn, thời gian đóng để hưởng lương hưu còn dài (20 năm), mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước còn thấp. Phần lớn lao động có thu nhập cao (kinh doanh tư nhân, tiểu thương…) tham gia bảo hiểm thương mại vì có nhiều sản phẩm đa dạng, phù hợp nhu cầu. Đó là những trở ngại, khó khăn trong việc phát triển BHXH tự nguyện hiện nay.
Bà Phạm Thị Mão, 69 tuổi, ở phường Quán Trữ (quận Kiến An) sau khi nghe cán bộ BHXH tuyên truyền về chính sách BHXH tự nguyện rất muốn tham gia để hưởng lương hưu. Tuy nhiên, điều bà băn khoăn là thời gian tham gia quá dài trong khi bà cao tuổi, đóng không đủ thời gian thì mất quyền lợi. Giải đáp băn khoăn của bà Mão, Giám đốc BHXH quận Kiến An Vũ Ngọc Minh cho biết: “Trường hợp này, người dân có thể chọn phương thức đóng 5 năm một lần, đủ ít nhất 10 năm, sau đó tiếp tục đóng một lần cho những năm còn lại (10 năm). Như vậy, sau 3 lần đóng bà có đủ 20 năm đóng BHXH tự nguyện và được giải quyết chế độ lương hưu ngay. Trong trường hợp người đang tham BHXH tự nguyện mà qua đời, thân nhân được hưởng trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất một lần”. Sau khi nghe cán bộ BHXH giải đáp, bà Mão đăng ký tham gia và đây là trường hợp tham gia BHXH tự nguyện cao tuổi nhất trên địa bàn thành phố.
Chung băn khoăn về việc tham gia BHXH tự nguyện, anh Trần Văn Nam, ở xã Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên) cho biết: “Tôi làm công nhân và đóng BHXH bắt buộc được 12 năm, hiện tôi vừa nghỉ việc. Nếu tôi tiếp tục tham BHXH tự nguyện, có được cộng dồn với thời gian đóng BHXH bắt buộc trước đó để đủ năm hưởng lương hưu không?”. Theo quy định, nếu người đang tham gia BHXH bắt buộc mà không tiếp tục làm việc nữa có thể tham gia BHXH tự nguyện để duy trì, nối tiếp thời gian tham gia BHXH. Đây là việc làm được cơ quan BHXH khuyến khích thay vì nhận BHXH 1 lần để người lao động không chịu thiệt thòi khi về già.
Ảnh minh họa
Tăng cường các giải pháp “kích cầu”
Hiện, toàn thành phố có 254 đại lý thu, với hàng trăm điểm thu, nhân viên thu, phủ sóng rộng khắp từ hệ thống bưu điện, Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, UBND các xã, phường, thị trấn, Ban quản lý chợ... Đại lý thu được coi là “cánh tay nối dài” của cơ quan BHXH, giúp chính sách BHXH tự nguyện đến gần người dân hơn. Từ đầu năm đến nay, các đại lý thu phát triển mới gần 4.000 người tham gia BHXH tự nguyện. Cán bộ, công chức, viên chức ngành BHXH vận động được 672 người tham gia BHXH tăng mới. Đó là những kết quả đáng khích lệ, tuy nhiên để phát triển bền vững cần giải pháp mang tính lâu dài hơn.
Bà Nguyễn Thị Lộc, Quyền Giám đốc BHXH Hải Phòng cho biết: Nhằm tăng tính hấp dẫn của BHXH tự nguyện, thu hút người dân tham gia, Bộ Lao độngThương binh và Xã hội vừa có tờ trình trình Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện gói BHXH tự nguyện ngắn hạn và linh hoạt, như: thai sản, ốm đau, trợ cấp gia đình, trẻ em. Đây là chính sách phù hợp nhu cầu của phần đông người dân. BHXH Hải Phòng đề nghị UBND thành phố có chính sách hỗ trợ thêm một phần mức đóng cho người tham gia BHXH tự nguyện, nhất là những người thuộc hộ gia đình nghèo, cận nghèo (ngoài mức nhà nước hỗ trợ theo quy định). Qua công tác khảo sát, đánh giá, mức hỗ trợ hiện nay tương đối thấp, một số lao động có nhu cầu tham gia nhưng vẫn e dè, lo ngại tham gia không thường xuyên, đều đặn.
Bên cạnh đó, BHXH Hải Phòng tiếp tục mở rộng mạng lưới đại lý thu để người dân dễ dàng tiếp cận và được tư vấn về chính sách BHXH tự nguyện; tăng cường tập huấn, hướng dẫn kỹ năng tiếp cận, tư vấn, thuyết phục, vận động... cho nhân viên đại lý thu; lựa chọn, xây dựng kế hoạch tổ chức tuyên truyền phù hợp từng nhóm đối tượng; niêm yết công khai tên, địa điểm, số điện thoại đại lý thu để người dân dễ dàng liên hệ. Đồng thời, đẩy mạnh công tác cải cách hành chính; nâng cao trách nhiệm, ý thức phục vụ, tạo niềm tin cho người tham gia và thụ hưởng BHXH; đánh giá và khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể làm tốt.