Tài sắp đặt của Phạm Ngọc Lâm
Nhà điêu khắc Phạm Ngọc Lâm sinh năm 1940 tại Hải Phòng. Hội viên Hội Mỹ thuật Hải Phòng; hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam. Huy chương "Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam"; Giải nhì Triển lãm Mỹ thuật Hải Phòng năm 2017; Giải khuyến khích Triển lãm Mỹ thuật đồng bằng sông Hồng năm 2018; Giải khuyến khích Triển lãm Mỹ thuật đồng bằng sông Hồng năm 2019. Nhiều tác phẩm được triển lãm và lưu trữ tại Bảo tàng Hải Phòng, Bảo tàng Quân đội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Nhà điêu khắc Phạm Ngọc Lâm chia sẻ về ý tưởng tác phẩm
Bao giờ cũng vậy, cứ đến căn nhà nhỏ số 17, phố Lương Văn Can (quận Ngô Quyền) lại thấy nhà điêu khắc Phạm Ngọc Lâm lỉnh kỉnh lôi những bao đồ đồng ra lắp ghép trên những bức phác thảo cỡ lớn. Tác phẩm “Vọng ngàn”vừa giành giải tại Triển lãm Mỹ thuật khu vực đồng bằng sông Hồng lần thứ 24 năm 2019 được đặt ngay đó. “Vọng ngàn” được lên ý tưởng hình thành từ bài thơ “Nhớ rừng” của nhà thơ Thế Lữ. Trong tác phẩm của mình, nhà điêu khắc Phạm Ngọc Lâm tái hiện hình tượng ông hổ bị nhốt trong lồng vươn tay ra ngoài thể hiện khát vọng tự do. Tác phẩm mang theo cảm xúc của Phạm Ngọc Lâm khi còn là cậu bé 7 tuổi theo mẹ thăm cha hoạt động cách mạng bị giam giữ. Trước đó, tác phẩm “Lệ rừng” cũng nhận được đánh giá cao của Ban tổ chức tại Triển lãm Mỹ thuật khu vực đồng bằng sông Hồng lần thứ 23 năm 2018. Một chú tê giác khổng lồ với những giọt nước mắt mất con. Hai bầu sữa chảy những giọt sữa vì không còn tê giác con để bú. Tác phẩm truyền thông điệp hãy bảo vệ loài tê giác đang bị săn bắt bừa bãi với nguy cơ tuyệt chủng. Ngoài thông điệp nhân văn, tác phẩm mang đến nhiều cảm xúc khi được “sắp đặt” bởi những đồ đồng cổ. Thân, cổ, chân được lắp ghép bằng những nồi đồng. Bầu ngực bằng cơi đựng trầu. Núm ngực bằng chân nến đồng. Sừng bằng những quả chuông nhỏ chồng lên nhau…
Bản phác thảo tác phẩm “Sử thi đại ngàn” thể hiện hình ảnh những người dân bản trên lưng voi với những đàn chim bay ngang gợi lại hình ảnh một không gian con người hòa hợp với thiên nhiên hoang dã. Một cụ voi từng thân thiết với đời sống văn hóa, sản xuất của con người Tây Nguyên đang trong tình trạng bị săn bắn bừa bãi để lấy ngà. Nhà điêu khắc Phạm Ngọc Lâm cho biết, ông đặt số điện thoại khắp các cửa hàng đồ cổ trên thành phố, tham gia nhiều buổi bán đấu giá đồ đồng cổ, thậm chí trả giá cao cạnh tranh với khách mua người nước ngoài để có được những vật dụng bằng đồng thực hiện những tác phẩm sắp đặt đương đại. Kinh phí hoàn thành tác phẩm cao, chưa kể công sưu tầm mất nhiều thời gian, nhưng khi hoàn thành tác phẩm thì nghệ sĩ cảm thấy đầy hạnh phúc. Mỗi tác phẩm không chỉ giàu cảm xúc từ chính tâm hồn của người sáng tạo mà còn bởi những chi tiết có từ hàng trăm năm lưu giữ một nếp sống, những câu chuyện với năng lượng tích tụ theo thời gian.