Điêu khắc Hải Phòng tìm đường vượt khó...

Chật vật nuôi dưỡng đam mê

Họa sĩ Đặng Tiến, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Hải Phòng cười khi nghe chúng tôi hỏi về số các nghệ sĩ điêu khắc trong Hội Mỹ thuật thành phố. Anh xòe bàn tay, chỉ vào ngón tay nào thì đọc tên nghệ sĩ theo ngón tay ấy. “Phạm Ngọc Lâm, Nguyễn Viết Thắng, Phạm Ngọc Dũng, Lập Phương, Đào Song Thắng. Hết!”. Thấy chúng tôi băn khoăn, số hội viên của Hội Mỹ thuật hiện nay có tới hơn 70 người, sao nghệ sĩ điêu khắc lại “hiếm” vậy? Họa sĩ Đặng Tiến trả lời, “hội viên Hội Mỹ thuật Hải Phòng là hơn 70 người. Nhưng thực tế sáng tác thường xuyên chỉ có hơn 20. Còn điêu khắc, không phải ai cũng theo được. Vì muốn nuôi được đam mê, người làm điêu khắc phải vượt qua nhiều cản trở và thiếu thốn. Trong khi, thực tế sáng tác điêu khắc ở Hải Phòng hiện nay gặp nhiều khó khăn”. Hỏi ra mới biết, nghệ sĩ hoạt động điêu khắc ở Hải Phòng đã ít, song không phải ai cũng đủ điều kiện và kiên trì để sáng tác. Vì “nuôi” được thì chật vật lắm. Người trong nghề kể, khó khăn của điêu khắc không chỉ nằm ở sự thiếu thốn về đội ngũ, còn thiếu về cơ sở vật chất và đầu ra sản phẩm. Nguồn nguyên liệu phục vụ điêu khắc cũng không sẵn có. Như họa sĩ Nguyễn Viết Thắng chuyên điêu khắc gốm của Hải Phòng phải thường xuyên mua đất từ Bát Tràng về. Sau khi sáng tác, hoàn thiện tác phẩm phải chờ thật khô rồi lại vận chuyển ngược lên Bát Tràng để nung, đốt. Trở đi, trở lại, chi phí để hoàn thành tác phẩm điêu khắc đội lên nhiều lần. Khó tìm đầu ra cho sản phẩm, thiếu cơ sở vật chất nên hầu hết nghệ sĩ điêu khắc đều chật vật trong hành trình nuôi dưỡng đam mê của mình. Chưa kể những khó khăn khác mà các nghệ sĩ điêu khắc gặp phải. Nhà điêu khắc Phạm Ngọc Lâm sức khỏe đã yếu, lại thêm chất liệu để sáng tác điêu khắc, sắp đặt của ông là đồ đồng cổ nên không dễ tìm. Hậu duệ của ông là nhà điêu khắc trẻ Phạm Ngọc Dũng còn đang “chập chững” làm quen nên tác phẩm hạn chế. Điểm danh lại, còn duy nhất Nguyễn Viết Thắng bám trụ với gốm, song lại chật vật vì nguyên liệu, yếu tố kỹ thuật, phục vụ sáng tác (hệ thống lò nung, đốt gốm) và cả đầu ra tác phẩm.

Trước hết là hỗ trợ quảng bá tác phẩm

“Rất ít người có nhu cầu mua và sưu tầm tác phẩm điêu khắc. Vì đã mua sẽ phải mua theo bộ, mua nhiều và có không gian đủ rộng để trưng bày. Nên thông thường người ta lựa chọn tranh thay vì những tác phẩm điêu khắc nghệ thuật” – họa sĩ Đặng Tiến nhận xét. Theo những họa sĩ hoạt động lâu năm trong giới mỹ thuật đất Cảng, để tháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động điêu khắc, điều quan trọng nhất là cần có đủ điều kiện để các nghệ sĩ được thỏa sức nuôi dưỡng đam mê. Tuy nhiên, việc này cần xuất phát từ tâm huyết và tình yêu của mỗi cá nhân nghệ sĩ với nghệ thuật điêu khắc. Cùng với đó, yếu tố không thể thiếu là điều kiện tài chính của mỗi người để trang bị “cơ sở vật chất” như nguyên vật liệu, thiết bị phục vụ các khâu sáng tác. Tiếp theo đó là tạo đầu ra ổn định cho các tác phẩm mỹ thuật điêu khắc. Muốn vậy, mỹ thuật điêu khắc cần có địa chỉ trưng bày, giới thiệu sản phẩm ổn định để quảng bá tới công chúng và khách du lịch. Hiện, tại Hải Phòng chỉ có duy nhất điểm trưng bày, giới thiệu tác phẩm điêu khắc của các nghệ sĩ điêu khắc thành phố đặt tại Nhà hàng Nam Phương Queen của Công ty TNHH Cá sấu Việt Nam. Trụ sở Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật với diện tích chật chội chưa thể bố trí khu vực trưng bày, giới thiệu tác phẩm dành cho các nghệ sĩ điêu khắc. Bởi thế, nếu có thể, trước khi Hải Phòng có Bảo tàng Văn học nghệ thuật riêng, các ngành, đơn vị liên quan giúp đỡ sắp xếp khu vực giới thiệu tác phẩm điêu khắc tại những địa chỉ như Bảo tàng Hải Phòng, Trung tâm Triển lãm và Mỹ thuật thành phố hay nhiều di tích lịch sử văn hóa như đền Nghè, đình Kênh… Đây sẽ là việc làm hỗ trợ quảng bá tác phẩm của các nghệ sĩ điêu khắc, góp phần nuôi dưỡng đam mê để đóng góp các tác phẩm nghệ thuật vào đời sống tinh thần của người dân đất Cảng.

Linh Chi