Nuôi tằm làm thực phẩm
Chị Hậu cho tằm ăn.
Theo chị Nguyễn Thị Hậu, ở thôn Phù Lưu - người đầu tiên nuôi tằm ở địa phương, mấy năm trở lại đây, ngoài nhộng tằm, tằm “tươi” (con tằm chưa nhả tơ) trở thành món ăn đặc sản được thị trường ưa chuộng. Do đó, chị vào Nam Định tìm giống tằm mang về nuôi thử. Thay vì để chúng nhả tơ làm kén, chị Hậu chỉ nuôi đến khi tằm “chín” là sử dụng làm thực phẩm. Sau một thời gian nuôi thử, chị Hậu thấy nuôi tằm tuy có tốn công trong việc hái lá dâu nhưng phù hợp với phụ nữ, lại cho thu nhập cao hơn việc nuôi gà, lợn, nên đầu tư nuôi theo hướng thương phẩm.
Thời gian nuôi tằm làm thực phẩm ngắn hơn nuôi tằm nhả tơ, khi tằm đến lứa đem bán là xong. Giống tằm gia đình chị Hậu đang nuôi là tằm ré – loại tằm truyền thống. Tằm ré tuy dễ nuôi nhưng nhạy cảm với mùi hóa chất nên người nuôi tằm phải trồng dâu ở những khu cách xa đồng ruộng trồng lúa, rau màu. Tằm ăn 4 -5 bữa/ngày, lá dâu phải luôn khô. Lúc tằm còn nhỏ, thái lá dâu thành sợi trước khi cho tằm ăn. Tốc độ sinh trưởng của tằm rất nhanh và có quan hệ mật thiết với mật độ nuôi. Mật độ thích hợp là cần một diện tích gấp đôi cơ thể của tằm để bảo đảm cho tằm hô hấp, di chuyển thuận tiện. Trong quá trình nuôi luôn phải theo dõi tằm ăn hằng giờ. Khi tằm chín sẽ ngừng ăn và bò lên nong nia, cần chuẩn bị xô hoặc chậu, bỏ ít nước lạnh vào dụng cụ để kịp thời bắt tằm chín vào, tránh để tằm nhả tơ sẽ làm giảm dinh dưỡng và khối lượng.
Để chủ động giống tằm, chị Hậu tự ươm giống. Khâu lựa chọn tằm ươm giống cũng khá cầu kỳ, phải tuyển chọn những con to, khỏe bắt riêng để chúng làm tổ. Khoảng sau 9 ngày cuộn tổ, tằm tự động cắn tổ thành bướm tự chui ra. Lúc này người nuôi phải chủ động bắt riêng con đực và con cái vào với nhau để phối, đẻ trứng. 9 ngày tiếp theo, trứng sẽ nở thành tằm con.
Hiện nay, mỗi lứa tằm gia đình chị Hậu thu hoạch từ 20 – 25 kg, với giá bán 250.000 đồng/kg, mô hình này cho doanh thu 5 – 6 triệu đồng/lứa, chi phí đầu tư không đáng kể. Từ hiệu quả kinh tế của mô hình, hiện nay một số hộ nông dân ở Phù Ninh cũng đang nuôi, nhân rộng.