Phát triển đoàn viên công đoàn tại doanh nghiệp ngoài nhà nước: Rõ quyền lợi, công nhân sẽ tự nguyện tham gia
Số lượng đoàn viên biến động lớn
Công đoàn Công ty Dossan Vina Hải Phòng tổ chức ngày hội thể thao gia đình thu hút đông đảo đoàn viên.
Là đơn vị có số lượng lao động, đoàn viên công đoàn lớn nhất ở khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, những năm qua, Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng có nhiều giải pháp sáng tạo trong công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở. Dù vậy, chỉ tiêu phát triển đoàn viên của Công đoàn Khu Kinh tế khó đạt như mong muốn. Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó chủ tịch Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng, qua 10 năm thực hiện Nghị quyết 28 của Ban Thường vụ Thành ủy, mỗi năm có từ 15 đến 20 công đoàn cơ sở được thành lập mới, kết nạp 10 nghìn đến 13 nghìn đoàn viên. Đến nay, Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng có 191 công đoàn cơ sở với hơn 103 nghìn đoàn viên. Tỷ lệ đoàn viên tại các doanh nghiệp có công đoàn đạt 98,2%. Tuy số lượng đoàn viên tăng nhanh, song thiếu tính bền vững. Cụ thể, trong 10 năm qua, Công đoàn Khu Kinh tế phát triển được gần 129 nghìn đoàn viên, nhưng cũng giảm tới hơn 43 nghìn người, nên số đoàn viên thực tăng chỉ khoảng 86 nghìn người. Theo ông Quang, nguyên nhân do ảnh hưởng của nền kinh tế, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn phải thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động, thậm chí có doanh nghiệp phá sản… dẫn tới người lao động dịch chuyển đi nơi khác, nghỉ việc, mất việc làm.
Còn theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Ngô Quyền Nguyễn Huy Thắng, tuy tỷ lệ thành lập công đoàn cơ sở và kết nạp đoàn viên mới trong những năm qua đều vượt cao so với chỉ tiêu giao. Nhưng thực tế số doanh nghiệp thành lập mới hằng năm đều cao hơn nhiều so với số đơn vị được thành lập công đoàn cơ sở. Nguyên nhân bởi số doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức công đoàn chủ yếu có quy mô nhỏ, ít lao động nên khó quản lý, theo dõi, càng khó cho công tác vận động phát triển đoàn viên…
Biến động tăng, giảm số lượng đoàn viên công đoàn, thiếu tính bền vững là thực trạng chung tại các cấp công đoàn ở doanh nghiệp ngoài nhà nước hiện nay. Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Tống Văn Băng, từ năm 2010 đến nay, số lượng doanh nghiệp đăng ký kinh doanh mới tại Hải Phòng tăng đột biến, cùng với sự nỗ lực của các cấp công đoàn, công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở luôn đạt và vượt chỉ tiêu. Theo đó, từ năm 2009 đến tháng 6-2019, các cấp công đoàn thành phố kết nạp mới 213.724 đoàn viên, đạt 164% kế hoạch. Tuy nhiên, số lượng đoàn viên giảm cũng rất lớn lên đến 122.818 đoàn viên, nên số đoàn viên thực tăng khoảng 90 nghìn người.
Quan tâm thiết thực đến lợi ích đoàn viên
Công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở được xác định là đặc biệt quan trọng, quyết định sự sống còn của tổ chức công đoàn. Tuy vậy, theo người đứng đầu Liên đoàn Lao động thành phố, nhiều nguyên nhân dẫn đến việc phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở ở khu vực ngoài nhà nước gặp khó khăn thời gian qua. Cụ thể, một số công đoàn cấp trên cơ sở chưa nắm chắc danh sách các doanh nghiệp thành lập, hoạt động từ 1 năm trở lên, nên có trường hợp khi xảy ra ngừng việc tập thể mới thực hiện thành lập công đoàn. Công tác tuyên truyền vận động người lao động gia nhập tổ chức công đoàn và chủ doanh nghiệp về việc thành lập tổ chức công đoàn chưa sát thực tế của đơn vị…
Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Tống Văn Băng, để người lao động tin tưởng và tham gia vào tổ chức Công đoàn, hoạt động công đoàn phải thiết thực, hiệu quả cao. Vì vậy, các cấp công đoàn cần đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động chăm lo lợi ích đoàn viên, đại diện, bảo vệ người lao động. Thời gian tới, Liên đoàn Lao động thành phố tập trung nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, phải thực sự là thủ lĩnh của công nhân lao động, nhất là ở cấp cơ sở. Cán bộ công đoàn hôm nay không chỉ là cán bộ công vận thuần túy, mà phải là chuyên gia về thuyết phục, tư vấn, thương lượng, đối thoại và dẫn dắt người lao động. Ngoài ra, tăng cường quản lý, giám sát tại các đơn vị, doanh nghiệp, từ đó có giải pháp hỗ trợ kịp thời trong công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, nhất là doanh nghiệp ngoài nhà nước có từ 20 lao động trở lên. Phấn đấu trong nhiệm kỳ 2018-2023 phát triển mới ít nhất 75.000 đoàn viên, thành lập 420 công đoàn cơ sở .
Chia sẻ về kinh nghiệm tập hợp đoàn viên tại doanh nghiệp, Phó chủ tịch Công đoàn Công ty Regina Miracle Việt Nam Cao Thị Hợp cho biết: Là công đoàn cơ sở có số lượng đoàn viên lớn nhất toàn thành phố với hơn 33 nghìn người (đạt tỷ lệ 100%), người lao động chỉ thực sự tự nguyện tham gia vào tổ chức Công đoàn khi họ thấy được quyền lợi của họ. Chẳng hạn như được Công đoàn thăm hỏi, động viên, hỗ trợ những lúc họ ốm đau, tai nạn, được hỗ trợ xây dựng mái ấm Công đoàn, được tham gia vào các hoạt động do Công đoàn tổ chức… Đó là giải pháp tối ưu nhất để thu hút thêm ngày càng nhiều người lao động tham gia vào tổ chức Công đoàn.