Khắc phục trang trại, gia trại chăn nuôi gây ô nhiễm môi trường: Phát triển vùng chăn nuôi tập trung theo quy định
Nhiều cơ sở trong khu dân cư
Trang trại lợn của hộ bà Nguyễn Thị Xinh tại xã Kênh Giang (huyện Thủy Nguyên) dừng hoạt động do gây ô nhiễm môi trường trong tháng 10-2019.
Được biết, từ năm 2013, UBND thành phố phê duyệt quy hoạch phát triển các vùng chăn nuôi tập trung đến năm 2020 với 91 vùng. Tuy nhiên, sắp nước sang năm 2020, nhưng trên địa bàn thành phố đến nay mới có 9 khu chăn nuôi tập trung ở các xã: Tân Liên, Vĩnh An, Việt Tiến, Dũng Tiến, Trung Lập (huyện Vĩnh Bảo), Khởi Nghĩa (huyện Tiên Lãng), Tân Viên (huyện An Lão), Hồng Phong (huyện An Dương), Lưu Kiếm (huyện Thủy Nguyên) với tổng 142 trang trại. Trong khi đó, theo số liệu thống kê của Chi cục Chăn nuôi và Thú y, thành phố hiện có 676 trang trại, trong đó 206 trang trại lợn quy mô nuôi thường xuyên 600 con/trang trại, 455 trang trại gia cầm, quy mô nuôi thường xuyên 6000 con/trang trại. Như vậy, còn 534 (chiếm 67%) trang trại nằm rải rác, xen kẽ trong khu dân cư. Chưa kể, còn khoảng 2.130 gia trại nuôi lợn với quy mô nuôi thường xuyên từ 10 đến 70 con, 500 gia trại nuôi gia cầm, quy mô nuôi thường xuyên 1 đến 2 nghìn con/hộ nằm trong khu dân cư.
Như vậy, việc xây dựng các vùng chăn nuôi tập trung hiện nay còn quá chậm so với kế hoạch đề ra. Đây chính là lý do dẫn đến một số trang trại, gia trại chăn nuôi lợn, gia cầm gây ô nhiễm môi trường. Thực tế, trong tháng 10, 11-2019, Báo Hải Phòng liên tiếp nhận được phản ánh của người dân xã Kênh Giang (huyện Thủy Nguyên) về trang trại do bà Nguyễn Thị Xinh, ở thôn A2 nuôi hơn 100 con lợn thịt và xả chất thải hôi thối ra kênh thoát nước chung của xã. Hay trang trại lợn và gia cầm của hộ ông Nguyễn Hữu Sang ở thôn Dụ Nghĩa, xã Lê Thiện (huyện An Dương) gây ô nhiễm môi trường, trong khi chỉ cách khu dân cư chừng 30 m. Trước đó, tháng 4-2019, một số hộ dân sống tại ngõ 60, khu dân cư Lực Hành, phường Đằng Lâm (quận Hải An) cũng phản ánh gia trại chăn nuôi lợn trong ngõ xả nước thải ra môi trường, ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ dân.
Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Nguyễn Mạnh Hùng cho biết: Năm 2017, đơn vị phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, UBND các huyện kiểm tra, rà soát việc xử lý chất thải từ chăn nuôi của các trang trại, vùng chăn nuôi tập trung tại 6 huyện trên địa bàn thành phố, chưa kiểm tra được các gia trại.
Kết quả cho thấy, có 260/576 (mới đạt 45,1 %) trang trại chăn nuôi có bản cam kết môi trường. Đến nay, gần 50% trang trại chưa có hồ sơ môi trường; nhiều trang trại có cam kết bảo vệ môi trường, nhưng chưa thực hiện đúng cam kết; gần 70% số trang trại gia cầm chưa áp dụng công nghệ vi sinh trong xử lý đệm lót, phun nền chuồng và trộn thức ăn giảm mùi hôi; công trình bi-ô-ga xử lý chất thải có diện tích nhỏ, không đáp ứng quy mô chăn nuôi thực tế, nhiều công trình xuống cấp nên gây rò khí, phát sinh mùi hôi.
Sớm rà soát, điều chỉnh phù hợp
Về nguyên nhân chậm trễ thực hiện phát triển các vùng chăn nuôi tập trung theo quy hoạch năm 2013 của thành phố, Phó chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nguyễn Mạnh Hùng cho biết: Quy hoạch vùng chăn nuôi chỉ mang tính định hướng để đầu tư phát triển. Trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn, nhất là vốn đầu tư, quỹ đất. Bên cạnh đó, việc đầu tư vào chăn nuôi vốn gặp rủi ro cao, như dịch bệnh tả lợn châu Phi, giá cả bấp bênh, khiến nhiều doanh nghiệp, người dân chưa mặn mà đầu tư vào ngành này. Do đó, hiện nay, thành phố đang rà soát, điều chỉnh quy hoạch chăn nuôi vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong thời gian tới. Cùng với đó, thực hiện Nghị quyết của HĐND thành phố về việc thông qua quy hoạch khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao thành phố giai đoạn 2016-2025, định hướng đến năm 2030 với 11 vùng chăn nuôi, thành phố sẽ điều chỉnh phát triển các vùng chăn nuôi tập trung có chọn lọc, gắn phát triển công nghệ cao.
Từ hoạt động chăn nuôi lợn của trang trại của hộ bà Xinh gây ô nhiễm môi trường mới đây, Chủ tịch UBND xã Kênh Giang (huyện Thủy Nguyên) Lê Xuân Nghị cho rằng: Hiện, huyện Thủy Nguyên dự kiến phát triển 2 vùng chăn nuôi tập trung tại xã Minh Tân và Chính Mỹ. Rất mong các ban, ngành thành phố và UBND huyện Thủy Nguyên sớm ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng như điện, đường… cho các vùng chăn nuôi tập trung đó. Đồng thời, có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, người dân về thuê đất, vay vốn ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi phát triển các trang trại chăn nuôi quy mô lớn, theo hướng khép kín, bền vững, bảo vệ môi trường.
Luật Chăn nuôi có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2020, trong đó có quy định cấm chăn nuôi trong khu vực không được phép chăn nuôi của thành phố, thị xã, thị trấn, khu dân cư. Do vậy, thời gian tới, Chi cục Chăn nuôi và Thú y sớm tham mưu thành phố điều chỉnh, phê duyệt các khu vực chăn nuôi tập trung, xa khu dân cư. Đồng thời, chi cục hướng dẫn các chủ trang trại, hộ dân thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường theo quy định, xử lý các trường hợp vi phạm để răn đe. Cùng với đó, công tác điều chỉnh quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung cần được triển khai đúng tiến độ, góp phần phát triển sản xuất và bảo vệ môi trường sống trong lành của người dân.