Không cấp đất tái định cư khi thu hồi đất nông nghiệp

Theo quy định pháp luật, trường hợp thu hồi đất nông nghiệp không được cấp đất tái định cư. Trong ảnh: Dự án Khu đô thị Bắc sông Cấm (huyện Thủy Nguyên). (Ảnh minh họa)

- Căn cứ Luật Đất đai và các Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành, năm 2014, UBND thành phố ban hành Quyết định 2680 quy định chi tiết một số nội dung về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố; năm 2019 ban hành Quyết định số 03 điều chỉnh, bổ sung một số điều của Quyết định 2680. Theo đó, đối với đất nuôi trồng thủy sản do địa phương ký hợp đồng, người sử dụng đất được bồi thường bằng 20% giá đất nuôi trồng thủy sản cùng vị trí trong bảng giá đất; Đất nuôi trồng thủy sản do các tổ chức kinh tế quản lý, giao khoán cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng được bồi thường bằng 10% giá đất; Tổ chức kinh tế sử dụng được bồi thường bằng 10% giá đất nuôi trồng thủy sản cùng vị trí trong bảng giá đất. Đất rừng sản xuất do các tổ chức kinh tế quản lý, giao khoán cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng được bồi thường bằng 5% giá đất; tổ chức kinh tế quản lý rừng được bồi thường 10% giá đất rừng sản xuất cùng vị trí trong bảng giá đất. Đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn cho hộ gia đình, cá nhân thuê, người sử dụng đất được bồi thường bằng 20% giá đất nông nghiệp cùng vị trí trong bảng giá đất. ĐNN trồng cây hằng năm và đất trồng cây lâu năm, người sử dụng đất được bồi thường bằng 20% giá đất theo mục đích sử dụng cùng vị trí trong bảng giá đất. Đối với đất làm muối, người sử dụng đất được bồi thường bằng 20% giá đất theo mục đích sử dụng cùng vị trí trong bảng giá đất.

Qua theo dõi Báo Hải Phòng, tôi nhận thấy một số kiến nghị của người dân liên quan đến bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp có nguyên nhân chính do người dân chưa nắm đầy đủ, hiểu rõ các quy định của pháp luât. Như tại huyện Thủy Nguyên, vào tháng 10- 2019, Báo Hải Phòng nhận được đơn của anh Nguyễn Văn Đua, ở thôn 3, xã Thủy Sơn kiến nghị gia đình anh bị thu hồi 1.920 m2 đất nông nghiệp tại khu Đầm Huyện của xã này để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đấu giá quyền sử dụng đất của UBND huyện Thủy Nguyên. Nhưng do chưa nắm đầy đủ thông tin về chính sách đền bù, nên anh Đua đề nghị UBND huyện Thủy Nguyên cấp đất tái định cư và xem xét lại việc bồi thường, hỗ trợ. Trước đó, vào tháng 7-2019, anh Nguyễn Đức Tin, ở xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) kiến nghị về việc bồi thường đất nông nghiệp chưa thỏa đáng khi gia đình anh bị thu hồi đất thực hiện dự án nâng cấp tỉnh lộ 354 qua địa bàn xã này. Sau đó, anh Tin được xem xét giải quyết và bồi thường hợp lý, bàn giao đất đến đơn vị chức năng để thực hiện dự án.

- Bên cạnh việc được bồi thường, người bị thu hồi đất nông nghiệp còn được hỗ trợ những khoản gì?

- Khi bị thu hồi đất nông nghiệp cùng với việc bồi thường theo quy định, các hộ dân sẽ được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm với mức hỗ trợ được tính bằng 5 lần giá đất nông nghiệp cùng loại, cùng vị trí trong bảng giá đất; diện tích hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương. Ngoài ra, hộ bị thu hồi đất nông nghiệp được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất theo quy định. Cụ thể, nếu bị thu hồi đất nông nghiệp từ 30% đến 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng phải di chuyển chỗ ở đến địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn được hỗ trợ thời gian tối đa là 24 tháng. Tương tự, nếu bị thu hồi hơn 70% diện tích đất nông nghiệp, hộ dân được hỗ trợ thời gian tối đa là 36 tháng. Hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng đất nông nghiệp được hỗ trợ giống cây trồng; giống vật nuôi; các dịch vụ khuyến nông, khuyến lâm, bảo vệ thực vật, thú y; kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi và kỹ thuật nghiệp vụ... Theo quy định pháp luật, người bị thu hồi đất nông nghiệp không được cấp đất tái định cư.

- Theo luật sư, các cơ quan nhà nước cần tiếp tục thực hiện biện pháp gì để công tác bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp bảo đảm quyền lợi người dân?

- Hiện nay, trên địa bàn thành phố triển khai nhiều dự án, trong đó thu hồi diện tích lớn đất nông nghiệp để phục vụ các dự án phát triển công nghiệp, làm nhà ở, đường giao thông, đấu giá đất…

Tuy nhiên, từ một số dự án cho thấy mức bồi thường đất nông nghiệp còn thấp. Bên cạnh đó, việc thông báo chính sách bồi thường, hỗ trợ và quá trình thu hồi đất ở một số nơi chưa thường xuyên. Chính vì thế, người dân phát sinh kiến nghị về giá đền bù.

Thời gian tới các cơ quan chức năng thành phố cần tiếp tục rà soát, bổ sung, điều chỉnh cơ chế chính sách về giá bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp để bảo đảm quyền lợi người bị thu hồi đất. Cùng với đó, công khai, minh bạch trong quá trình bồi thường, hỗ trợ người bị thu hồi đất để tránh phát sinh khiếu kiện.

- Trân trọng cảm ơn luật sư!

Mạnh Quang thực hiện