Kỳ 1: Nỗ lực, tinh gọn bộ máy từ cơ sở
Người dân đồng thuận cao
Hầu hết đơn vị hành chính xã, phường trên địa bàn thành phố Hải Phòng không đạt tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số quy định tại Nghị quyết số 1211/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (khóa 13). Trong đó có 9 xã, phường thuộc 4 quận, huyện không đạt 50% cả hai tiêu chí chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số phải thực hiện việc sắp xếp năm 2019 trong giia đoạn 2019-2020 theo yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ…
Sớm ổn định cuộc sống người dân, nâng cao bộ máy chính quyền cơ sở là chủ trương xuyên suốt trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính xã, phường, thôn, tổ dân số trên địa bàn thành phố
Trong ảnh: Chi bộ Tổ dân phố Đường Mới 3, phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng)
Theo Nghị quyết số 24 của HĐND thành phố, năm 2019, Hải Phòng sẽ sắp xếp, sáp nhập 9 đơn vị hành chính cấp xã có 2 tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số chưa đạt 50% theo quy địnhtại Nghị quyết số 1211/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đó là các phường: Hoàng Văn Thụ, Quang Trung, Phan Bội Châu, Phạm Hồng Thái (quận Hồng Bàng), Cầu Đất, Lương Khánh Thiện (quận Ngô Quyền), Vạn Sơn (quận Đồ Sơn), Tiên Tiến và Tiên Hưng (huyện Tiên Lãng). Sau khi sắp xếp, sáp nhập, thành phố giảm 6 đơn vị hành chính cấp xã.
Trước khi hai đề án sáp nhập các đơn vị hành chính nói trên trình HĐND thành phố xem xét thông qua, 9 xã, phường phải sáp nhập và 3 xã, phường liên quan tổ chức lấy ý kiến cử tri về việc nhập xã, phường trên địa bàn và dự kiến tên gọi xã, phường mới sau khi sáp nhập. Kết quả, tất cả địa phương đều có số cử tri tham gia bỏ phiếu và đồng ý cao với các nội dung được xin ý kiến về việc sáp nhập. Điển hình, phường Ngọc Hải (quận Đồ Sơn) có tới 99,71% số cử tri đồng ý.
Trưởng Phòng Nội vụ huyện Tiên Lãng Vũ Văn Sân cho biết, để thực hiện thành công chủ trương sáp nhập các đơn vị hành chính, yếu tố quan trọng nhất là cán bộ, đảng viên phải thông, người dân phải hiểu và đồng thuận. Vì vậy, Huyện ủy, UBND huyện tập trung chỉ đạo các xã làm tốt công tác tư tưởng đối với cán bộ; tuyên truyền, vận động để người dân nhận thức rõ nhiệm vụ chính trị, lợi ích của việc sáp nhập, đồng thời hướng dẫn cụ thể các địa phương về nghiệp vụ tổ chức lấy ý kiến cử tri và thành lập các tổ lấy ý kiến cử tri theo từng xóm, từng thôn. Bên cạnh đó, huyện thành lập các tổ công tác trực tiếp xuống các khu dân cư tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện việc tham gia lấy ý kiến đóng góp, đồng thời giám sát việc phát phiếu bảo đảm công khai, dân chủ, đúng luật định. Do đó, cử tri nhất trí phương án sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính ở huyện Tiên Lãng với số phiếu rất cao.
Theo Chủ tịch UBND phường Lương Khánh Thiện (quận Ngô Quyền) Nguyễn Tiến Sỹ, hơn 97% số người dân được lấy ý kiến đồng ý thực hiện chủ trương sáp nhập. Do làm tốt công tác tư tưởng nên mặc dù phải sáp nhập nhưng đội ngũ cán bộ, công chức yên tâm công tác, mọi giao dịch, hoạt động cũng như kỷ luật kỷ cương hành chính trên địa bàn phường vẫn được thực hiện tốt.
Cùng với 9 xã, phường nêu trên, trong giai đoạn 2019- 2020, toàn thành phố tiến hành sắp xếp, sáp nhập 188 thôn, tổ dân phố thành 64 thôn, tổ dân phố tại 20 xã, phường thuộc 7 quận, huyện: Hồng Bàng, Ngô Quyền, Kiến An, Hải An, Đồ Sơn, Dương Kinh và Tiên Lãng. Việc giảm số lượng đơn vị hành chính như vậy cơ bản đáp ứng mục tiêu sắp xếp hợp lý đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy theo chỉ đạo của Trung ương và không ảnh hưởng quá nhiều đến sự ổn định của hệ thống chính trị cơ sở của thành phố và bảo đảm hoàn thành việc sắp xếp trong năm 2019.
Từ nhiều cuộc kiểm tra, khảo sát của cơ quan chức năng các cấp mới đây cho thấy, nhìn chung tổ chức bộ máy, biên chế ở cấp cơ sở còn nhiều hạn chế, bất cập. Các đơn vị hành chính địa phương quy mô nhỏ, nhiều đơn vị không bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định, nhất là cấp xã. Số lượng cán bộ khu vực này đông, mất cân đối, hoạt động kém hiệu quả đang là những nhân tố cản trở thực hiện nhiệm vụ chính trị và phong trào ở cơ sở. Do đó, sắp xếp xã, phường, thôn tổ dân phố là yêu cầu bức thiết hiện nay.
Nghị quyết số 18-NQ/TW Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa 12) chỉ rõ: Ðối với chính quyền địa phương, từng bước sắp xếp, kiện toàn, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã chưa đủ tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật; khuyến khích sáp nhập, tăng quy mô các đơn vị hành chính các cấp ở những nơi có đủ điều kiện để nâng cao năng lực quản lý, điều hành và tăng cường các nguồn lực của địa phương. Khẩn trương, cương quyết sắp xếp, sáp nhập các thôn, tổ dân phố không bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định của Nhà nước.
Giảm 124 thôn, tổ dân phố sau sáp nhập
Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Văn Cao cho biết, sau khi sáp nhập, toàn thành phố giảm 124 thôn, tổ dân phố. Số tổ chức tại thôn, tổ dân phố (chi bộ Đảng, ban công tác mặt trận và các chi hội đoàn) dự kiến giảm 665 tổ chức (từ 14160 tổ chức xuống còn 13495 tổ chức; riêng chi bộ thôn, tổ dân phố dự kiến giảm 125 chi bộ). Tổng số cán bộ hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dự kiến giảm 578 người (từ 12536 người xuống còn 11958 người). Kinh phí chi trả trợ cấp hằng tháng đối với cán bộ hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố giảm 6,9 tỷ đồng/năm.
Tránh gây xáo trộn lớn trong cuộc sống người dân, việc sắp xếp xã, phường, thôn, tổ dân phố không thực hiện đồng loạt mà chia làm nhiều giai đoạn: năm 2019; 2020-2025 và 2025-2030..
Đồng chí Nguyễn Văn Cao cho biết thêm, ngoài những căn cứ theo tiêu chuẩn diện tích tự nhiên, quy mô dân số, việc sắp xếp, sáp nhập được thực hiện trên cơ sở chú trọng và cân nhắc kỹ yếu tố đặc thù về lịch sử, truyền thống, văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý-tự nhiên, cộng đồng dân cư và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Mặt khác, việc sắp xếp các đơn vị hành chính thực hiện đồng bộ với sắp xếp, kiện toàn tổ chức cơ sở Đảng và tổ chức đoàn thể. Cụ thể, dự kiến sau khi sáp nhập thôn, tổ dân phố có số đảng viên không quá 100 người. Không thực hiện sắp xếp sáp nhập các thôn, tổ dân phố có vị trí độc lập, địa hình bị chia cắt phức tạp hoặc các thôn, tổ dân phố liền kề bảo đảm đạt 100% quy mô số hộ gia đình theo quy định, đang hoạt động ổn định. Không sáp nhập thôn, tổ dân phố có phong tục tập quán không tương đồng hoặc không có chung đặc tính về tín ngưỡng, tôn giáo.
- Theo Thông tư số 14/2018 của Bộ Nội vụ, đối với thôn phải có từ 300 hộ gia đình trở lên; thôn thuộc xã đảo phải có từ 100 hộ gia đình trở lên. Đối với tổ dân phố phải có từ 350 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố thuộc các thị trấn đảo phải có từ 150 hộ gia đình trở lên. Những thôn, tổ dân phố có quy mô số hộ gia đình dưới 50% theo các quy định trên phải sáp nhập với thôn, tổ dân phố liền kề…
- Theo quy định tại Nghị quyết số 1211/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về diện tích tự nhiên, dân số của các đơn vị hành chính cấp xã, đối với phường phải diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên, dân số từ 15 nghìn người trở lên. Đối với xã khu vực đồng bằng, diện tích tự nhiên từ 30 km2 trở lên; dân số từ 8 nghìn người trở lên.
Kỳ 2: Còn không ít băn khăn...