Thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể tại doanh nghiệp: Chú trọng chất lượng hơn số lượng

Được khám sức khỏe định kỳ, trợ cấp độc hại... là những điều khoản có lợi trong TƯLĐTT được Công ty Cổ phần dược phẩm Hải Phòng (quận Ngô Quyền) cam kết thực hiện nghiêm.

Theo Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long, năm 2019 tính đến hết tháng 11, trên địa bàn thành phố có 936/1.323 công đoàn cơ sở tham gia ký TƯLĐTT. Trong đó, 521 TƯLĐTT được đánh giá, phân loại đạt loại C trở lên (theo tiêu chí mới) với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động như: thời gian làm việc 7 giờ/ngày, người lao động nghỉ việc được hưởng nguyên lương vào ngày thành lập doanh nghiệp, làm thêm hơn 3 giờ được hỗ trợ bữa ăn ca... Đơn cử như Công ty TNHH GG Vina (phường Máy Chai, quận Ngô Quyền) tham gia ký mới TƯLĐTT tháng 1- 2019. Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH GG Vina Phạm Thị Thu Hoài cho biết: Bản TƯLĐTT của Công ty gồm 3 chương, 16 điều, với nhiều điều khoản phù hợp mong muốn của người lao động như: tặng quà người lao động dịp sinh nhật 1 triệu đồng, hỗ trợ nữ lao động sinh con 6 triệu đồng/con, trợ cấp đột xuất khó khăn từ 1-10 triệu đồng... 

Tuy đạt kết quả khả quan về số lượng, nhưng chất lượng nhiều bản TƯLĐTT chưa cao. Trong số 936 bản TƯLĐTT chỉ có 20 bản loại A, 53 bản loại B, 448 bản loại C, 415 bản loại D. Trong số bản TƯLĐTT được ký mới, ký lại năm 2019, có 20 bản loại A, 44 bản loại B, 61 bản loại C, 41 bản loại D. Cũng theo ông Hoàng Đình Long, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố, những bản TƯLĐTT xếp loại A, B (đạt từ 65 điểm trở lên) cần đạt các yêu cầu: thực kiện đúng quy trình thương lượng tập thể và ký kết TƯLĐTT, nhiều nội dung có lợi hơn so với quy định của pháp luật đối với người lao động, tổ chức thực hiện tốt TƯLĐTT... Những bản TƯLĐTT xếp loại D còn ít điều khoản có lợi cho người lao động.

Phó chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng Nguyễn Hồng Quang cho biết: 131/186 công đoàn cơ sở thuộc Công đoàn Khu kinh tế tham gia ký kết TƯLĐTT với người lao động. Theo kết quả chấm điểm TƯLĐTT của Công đoàn Khu kinh tế, gần 20% số TƯLĐTT đạt loại C,D do nội dung thỏa ước không rõ ràng, tương tự như nội quy lao động; chưa đề cập nội dung: tăng lương hằng năm, mức hưởng phụ cấp độc hại... cho người lao động. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp không tổ chức lấy ý kiến của người lao động khi xây dựng TƯLĐTT và sau khi ký kết không tổ chức phổ biến rộng rãi TƯLĐTT tới đông đảo người lao động.

Bồi dưỡng cán bộ công đoàn cơ sở 

TƯLĐTT là một giải pháp quan trọng để bảo đảm thực thi quyền dân chủ của người lao động, của đoàn viên và tổ chức công đoàn. Quyền của công đoàn, quyền, lợi ích của người lao động được cụ thể hoá thành những điều khoản trong thỏa ước lao động tập thể, nhất là khi các điều khoản đạt mức cao hơn so với quy định chung của pháp luật. Muốn bảo đảm yêu cầu đó, cán bộ công đoàn cần nắm vững kỹ năng vận động, thương lượng, tích cực tham gia giám sát thực hiện TƯLĐTT tại doanh nghiệp. 

Để nâng cao năng lực, nghiệp vụ của cán bộ công đoàn cơ sở, cấp trên cơ sở, năm 2019, Liên đoàn Lao động thành phố tổ chức 15 lớp tập huấn cho gần 600 lượt cán bộ công đoàn cơ sở về các bước quy trình, kỹ năng thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể; thực hiện và giám sát thực hiện thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp; hướng dẫn việc tự đánh giá, phân loại thỏa ước lao động tập thể. Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Tống Văn Băng, song song với việc bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho cán bộ công đoàn cơ sở, Liên đoàn Lao động thành phố vừa tổ chức biểu dương 42 doanh nghiệp vì người lao động, nhằm khích lệ các doanh nghiệp tham gia ký kết, triển khai hiệu quả cao các điều khoản nêu trong TƯLĐTT.

Thời gian tới, các cấp công đoàn tiếp tục rà soát, lập danh sách các doanh nghiệp có đủ điều kiện nhằm tuyên truyền, thành lập và vận động, hướng dẫn công đoàn cơ sở thương lượng, ký kết TƯLĐTT; giao chỉ tiêu để công đoàn cấp trên cơ sở hướng dẫn. Phấn đấu năm 2020 có 212 bản TƯLĐTT ký lại, 113 bản TƯLĐTT ký mới, trong đó, số thỏa ước đạt loại B trở lên chiếm khoảng 45%. 

Chia sẻ kinh nghiệm vận động doanh nghiệp ngoài quốc doanh tham gia ký kết TƯLĐTT, Chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Ngô Quyền Nguyễn Huy Thắng cho biết: Năm 2019, Liên đoàn Lao động quận hướng dẫn 40 doanh nghiệp trên địa bàn tham gia ký TƯLĐTT (vượt chỉ tiêu được giao). Trước đó, LĐLĐ quận thành lập nhóm 5 cán bộ nòng cốt, nắm chắc quy định Bộ Luật Lao động, thường xuyên khảo sát để hiểu rõ về nguyện vọng và hướng dẫn người lao động mạnh dạn đề xuất chủ doanh nghiệp, sau đó trực tiếp vận động, thương lượng. Còn theo Chủ tịch Công đoàn ngành Công Thương Vũ Ngọc Thức, tính đến hết năm 2019, 105/122 công đoàn cơ sở thuộc công đoàn ngành ký thỏa ước lao động tập thể, trong đó tỷ lệ TƯLĐTT đạt loại B trở lên chiếm gần 40%. Để có được kết quả này, công đoàn ngành đẩy mạnh tuyên truyền đến người sử dụng lao động, nhất là ở khu vực kinh tế ngoài nhà nước về ý nghĩa của thoả ước và các quy phạm pháp luật lao động.

Bên cạnh đó, công đoàn ngành trực tiếp hỗ trợ công đoàn cơ sở trong thương lượng, ký kết TƯLĐTT, hướng tới nhiều điều khoản “cao hơn luật”, đồng thời tích cực tiến tới thực hiện việc thí điểm thương lượng, ký kết TƯLĐTT nhóm doanh nghiệp ngành da giầy, dệt may... trong năm 2020, nhằm xây dựng quan hệ lao động ổn định.