Khu vực thương mại, du lịch, dịch vụ: Vẫn thất thu, thất thoát về thuế
Nhiều ngành hàng khó thu thuế

Một số hộ kinh doanh nhà hàng, khách sạn tại khu du lịch Cát Bà (Cát Hải) chưa thực hiện nộp thuế đầy đủ cho ngân sách địa phương.
Thu thuế lĩnh vực thương mại, du lịch, dịch vụ chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, kinh doanh khách sạn, nhà hàng, các hộ kinh doanh… Tuy nhiên, bên cạnh các doanh nghiệp chấp hành nghiêm chính sách thuế, còn nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh chậm trễ, tìm mọi cách để tránh né việc nộp thuế.
Cụ thể, theo Cục Thuế Hải Phòng, năm 2019, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối trên địa bàn thành phố đã nộp ngân sách hơn 2000 tỷ đồng, tăng 34% so với năm trước. Nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu chấp hành tốt, nộp thuế đầy đủ như: Công ty xăng dầu khu vực 3, Công ty TNHH MTV dầu khí Hải Linh, Công ty xăng dầu quân đội khu vực 1… Thế nhưng, còn một số doanh nghiệp tuy kinh doanh tại Hải Phòng nhưng chưa nộp thuế cho ngân sách địa phương hoặc nộp ít hơn nhiều so với quy mô hoạt động như: Công ty CP Long Hưng; Công ty CP tập đoàn Thiên Minh Đức… Tổ chống thất thu thuế khu vực thương mại, du lịch, dịch vụ thành phố nhiều lần mời các doanh nghiệp tới làm việc nhưng chỉ có 1 lần Công ty Long Hưng cử người tới và không chấp hành ký biên bản, những lần khác đều thoái thác với lý do giám đốc bận đi công tác và chữa bệnh ở nước ngoài. Trong khi đó, theo Cục Thuế, công ty này đã tăng cường mở rộng kinh doanh trên địa bàn Hải Phòng từ năm 2017, đến nay đã chiếm thị phần khá rộng lớn nhưng không chấp hành nộp thuế. Đối với Công ty Thiên Minh Đức, do có sự sát sao của tổ công tác chống thất thu nên đã mở mã số thuế chi nhánh tại Hải Phòng từ tháng 4- 2019. Đến tháng 6- 2019, chi nhánh đã xuất hóa đơn GTGT bán hàng cho khách hàng nhưng chưa chấp hành nộp thuế bảo vệ môi trường tại Hải Phòng. Vì thế, Cục Thuế đã tiến hành thanh tra tại Công ty TNHH Kỹ thuật Hoàng Huy, doanh nghiệp cho công ty Thiên Minh Đức thuê kho, đã xác định được sản lượng xăng dầu chưa nộp thuế GTGT vãng lai; thuế bảo vệ môi trường tại Hải Phòng và yêu cầu công ty chấp hành. Tuy nhiên, doanh nghiệp này vẫn lần nữa, kéo dài tới cuối năm chưa chấp hành. Điều đó cho thấy, thu thuế khu vực kinh doanh xăng dầu vẫn gặp không ít khó khăn.
Đối với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, số lượng rất nhiều nhưng số thu thuế không cao và đặc biệt là thất thu, thất thoát còn nhiều. Qua thanh tra, kiểm tra trực tiếp tại 2 doanh nghiệp, đã tăng thu ngân sách hơn 17 tỷ đồng cho thấy nếu thiếu sự kiểm tra, giám sát thì số thuế thất thu không nhỏ. Đại diện UBND huyện Cát Hải cũng thẳng thắn cho biết, thu thuế đối với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhà hàng, khách sạn rất khó khăn. Cho dù đã thực hiện đủ mọi biện pháp nhưng số thu thực tế chỉ mới phản ánh được khoảng 50% kết quả hoạt động của các tổ chức, cá nhân. Đối với các hộ kinh doanh nói chung thì số thu thuế vẫn không đáng kể. Cụ thể, với 23.326 hộ kinh doanh được quản lý thu thuế, có nộp thuế, số thuế thu được hàng năm mới chỉ đạt hơn 100 tỷ đồng, một con số quá nhỏ bé so với quy mô và số lượng hộ kinh doanh của thành phố.
Sớm áp dụng công nghệ thông tin
Vấn đề thất thu, thất thoát thuế khu vực thương mại, du lịch, dịch vụ đã đươc bàn nhiều, các giải pháp cũng không ít nhưng sự chuyển biến không đáng kể. Bởi lẽ, khu vực này chủ yếu tính thuế khoán, tuy hàng năm có điều chỉnh nhưng vẫn chưa sát thực tế. Ranh giới giữa các hộ kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm (phải đóng thuế ) và dưới 100 triệu đồng/năm (không phải đóng thuế) rất mỏng manh và không loại trừ là kẽ hở để lách thuế. Khu vực khách sạn, nhà hàng cũng vậy. Phần lớn doanh nghiệp, hộ kinh doanh đều không tự giác kê khai đầy đủ về doanh thu hàng tháng, thường chỉ phản ánh một phần, có khi không đáng kể. Trong khi đó, ngành Thuế và các địa phương không thể có đủ người để thường xuyên theo dõi, thống kê, cập nhật doanh thu của hàng nghìn khách sạn, nhà hàng nằm rải rác trên tất cả các quận, huyện. Qua thí điểm làm thử thời gian vừa qua của ngành Thuế tại một số khách sạn, nhà hàng, doanh thu đều cao hơn rất nhiều so với số tự khai, số thuế phải nộp vì thế cũng cao hơn.
Khó khăn là vậy nên từ vài năm nay, đề án ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú trên địa bàn thành phố đã được triển khai. Theo đó, sẽ có sự phối hợp chặt chẽ, liên thông về số liệu giữa ngành công an, du lịch, cục thuế nhằm xác định chính xác doanh thu hằng ngày của các đơn vị. Thế nhưng, việc triển khai đề án vẫn rất trầy trật, khó khăn, khiến ngành Thuế khó có đủ cơ sở để thu thuế theo đúng doanh thu thực tế.
Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu quy mô lớn nhưng chưa nộp thuế tại thành phố, các biện pháp quản lý, kiểm tra của ngành Thuế đều đã được thực hiện nhưng rõ ràng hiệu lực chưa cao. Vì thế, cần có sự vào cuộc của thành phố mà cụ thể là ngành công an, áp dụng đúng các quy định của pháp luật để buộc các doanh nghiệp phải chấp hành nghĩa vụ nộp thuế. Nếu không làm nghiêm, sẽ gây mất bình đẳng giữa các doanh nghiệp kinh doanh cùng một ngành hàng. Quan trọng hơn là làm thất thu, thất thoát nguồn thu của ngân sách Nhà nước./.