Doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học – công nghệ: Khó tiếp cận chính sách hỗ trợ
Nhiều tiêu chí khó
Mô hình khởi nghiệp ứng dụng công nghệ gọi xe thông minh của Công ty CP Plus rất cần được hỗ trợ để nhân rộng.
Ngay sau khi Chính phủ phê duyệt Đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025, Hải Phòng là một trong những địa phương đi đầu ban hành kế hoạch triển khai. Theo đó, mục tiêu đến năm 2020, thành phố có 100 dự án khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ, trong đó có ít nhất 20 dự án kêu gọi vốn thành công. Bên cạnh đó, phát triển 50% số DN đổi mới sáng tạo, trong đó có ít nhất 20 DN được chứng nhận là DN khoa học- công nghệ.
Tuy nhiên, điều kiện để các dự án, DN khởi nghiệp được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ khá chặt chẽ. Đó là: sản phẩm của DN phải hình thành từ ý tưởng, kết quả nghiên cứu khoa học, có hàm lượng tri thức và công nghệ cao, đáp ứng khả năng tăng trưởng, thị trường mục tiêu khả thi, là mô hình kinh doanh mới, nhân sự đủ điều kiện để vận hành dự án… Căn cứ các tiêu chí này, DN khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học- công nghệ có ưu thế. Song, đặc thù của DN khởi nghiệp trong lĩnh vực này là cần vốn đầu tư lớn, rủi ro cao. Sản phẩm mới đưa ra thị trường có thể không được đón nhận hoặc mất thời gian dài để chứng minh tính hiệu quả. Do đó, các DN rất khó thuyết phục để nhận được gói hỗ trợ đầu tư ngay từ đầu của thành phố.
Tháng 5-2017, anh Hoàng Văn Vụ, Giám đốc Công ty CP xe Plus cùng cộng sự khởi nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ vận tải công nghệ với ứng dụng gọi xe thông minh XE+. Dịch vụ của công ty được khá đông khách hàng trên địa bàn thành phố tin tưởng sử dụng. Số lượng lái xe tham gia kết nối lên tới hơn 700 người. Anh Vụ cho biết, với mô hình kinh doanh mới, ứng dụng công nghệ thông minh trong lĩnh vực vận tải đầu tiên của Hải Phòng, nhưng hiện DN chưa được hưởng ưu đãi từ chính sách hỗ trợ của thành phố. Lý do, quy mô DN nhỏ, chưa xác định được khả năng tăng trưởng, sản phẩm khó đo đếm và tương lai cạnh tranh trong thị trường mục tiêu đang gặp nhiều khó khăn.
Sau hơn 2 năm các chính sách hỗ trợ, ưu đãi dành cho dự án, DN được triển khai, toàn thành phố mới có 8 dự án, DN khởi nghiệp đủ điều kiện thụ hưởng, được hỗ trợ toàn diện từ chính sách của thành phố. 83 DN khởi nghiệp được nhận hỗ trợ một phần về tư vấn thủ tục pháp lý, quản lý tài chính,…
Chính sách hỗ trợ còn chung chung
Ngoài chính sách hỗ trợ theo chương trình khởi nghiệp sáng tạo, các DN khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học- công nghệ trong đối tượng được thụ hưởng các cơ chế ưu đãi dành cho DN nhỏ và vừa của thành phố. Nội dung hỗ trợ ở 11 phương diện, gồm: hỗ trợ mặt bằng sản xuất; hỗ trợ công nghệ, cơ sở ươm tạo, khu làm việc chung; hỗ trợ mở rộng thị trường; hỗ trợ tiếp cận tín dụng; hỗ trợ phát triển nhân lực… Theo Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ thành phố Nguyễn Đức Cảnh, các chính sách hỗ trợ thể hiện sự quan tâm của thành phố tới DN. Tuy nhiên, các quy định về cơ chế hỗ trợ chung chung, không cụ thể, không rõ mức hỗ trợ là bao nhiêu, quy trình thủ tục, hồ sơ thực hiện như thế nào. DN thiếu thông tin, không nắm bắt được để triển khai.
Anh Lương Văn Tuân, Giám đốc HTX nông nghiệp Vạn Thanh (huyện Tiên Lãng) cho biết: “Đầu tư phát triển mô hình nông nghiệp công nghệ cao diện tích 4,2 ha tại xã Tây Hưng, HTX cần số vốn hơn 5, 5 tỷ đồng. Theo quy định, HTX được hưởng chính sách ưu đãi tín dụng dành cho doanh nghiệp đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao; hỗ trợ miễn giảm tiền thuê đất, hỗ trợ mua máy móc, lắp đặt thiệt bị… Nhưng đến nay, HTX chưa rõ đơn vị sẽ được ưu đãi mức lãi suất cho vay, mức thuế là bao nhiêu, cần thực hiện những thủ tục gì ở cơ quan, cấp nào. Vì vậy, HTX phải tự tìm hiểu các chính sách pháp luật và huy động vốn để sản xuất. Từ thực tế này, các doanh nghiệp mong muốn các ngành thành phố tăng cường tuyên truyền, thông tin rộng rãi hơn nữa các chương trình hỗ trợ; hướng dẫn cụ thể để các DN nắm bắt.
Đồng thời, thành phố xem xét cho phép đáp ứng linh hoạt các tiêu chí đặt ra theo đặc thù lĩnh vực hoạt động của DN khoa họccông nghệ, tạo cơ hội cho DN phát triển. Các sở: Công thương, Khoa học- Công nghệ, Tài nguyên- Môi trường, Kế hoạch- Đầu tư và cơ quan thuế có vai trò chính trong triển khai các chính sách hỗ trợ của thành phố tích cực hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện. Ngân hàng Nhà nướcchi nhánh thành phố tổ chức thực hiện các quy định về chính sách ưu đãi cho vay vốn đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp của Chính phủ; ưu đãi lãi suất trong những năm đầu và tăng quy mô vốn vay theo đà phát triển của DN. Bên cạnh đó, các DN khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa họccông nghệ cần chủ động tìm kiếm các nguồn đầu tư, trợ lực từ các quỹ phát triển trong và ngoài nước.