Nhiều khoản thu lớn từ đất chưa được huy động

Dự án xây dựng tuyến cáp treo Phù Long của Công ty TNHH Mặt trời Cát Bà, 1 trong 8 dự án lớn còn vướng mắc trong việc tính tiền thuê đất.

Việc chưa thu được tiền đất tại các dự án có nhiều nguyên nhân. Qua rà soát, Sở Tài nguyên - Môi trường chia thành 3 nhóm để đề xuất hướng xử lý, giải quyết.

Cụ thể, nhóm 1 có 8 dự án có quyết định giao đất, cho thuê đất nhưng chưa giao đất cho doanh nghiệp trên thực địa, chưa tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Đó là các dự án xây dựng tuyến cáp treo tại xã Phù Long và dự án xây dựng bến thủy nội địa Vịnh Đồng Hồ, thị trấn Cát Bà, huyện Cát Hải của Công ty TNHH Mặt trời Cát Bà; khu nghĩa trang Vĩnh Hằng của Công ty Cổ phần Minh Phúc; Khu công nghiệp An Dương của Công ty TNHH Liên hợp đầu tư Thâm Việt; dự án của Công ty TNHH MINATO Việt Nam; khu đô thị và dịch vụ Tràng Cát của Công ty TNHH MTV phát triển đô thị Tràng Cát; khu du lịch của Công ty Cổ phần xây lắp thương mại tại phường Vạn Hương, quận Đồ Sơn; dự án xây dựng phòng thí nghiệm tại xã Lâm Động, huyện Thủy Nguyên do Trường đại học Hàng hải làm chủ đầu tư; dự án Nhà máy chế biến rau củ quả của Công ty TNHH Haphofood tại huyện Tiên Lãng. Tổng số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với 8 dự án này khoảng 2.081,5 tỷ đồng.

Nhóm 2 là các dự án có quyết định giao đất, đã giao đất trên thực địa cho doanh nghiệp, đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) nhưng tính thiếu tiền sử dụng đất hoặc hoặc đã tính đủ nhưng doanh nghiệp còn nợ tiền thuê đất. Cụ thể, một số doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận một phần (phần được cấp đã thực hiện nghĩa vụ tài chính) nhưng tính thiếu tiền sử dụng đất cho phần diện tích đất ở, như: dự án Khu du lịch Quốc tế Hòn Dấu tại quận Đồ Sơn, dự kiến thu được 110 tỷ đồng do tính thiếu tiền đối với diện tích 11,1 ha đất ở; dự án Khu đô thị Our City tại quận Dương Kinh, dự kiến thu 300 tỷ đồng do tính thiếu tiền đối với diện tích 10,6 ha đất ở. Một số doanh nghiệp thuê đất trả tiền hằng năm đã được cấp GCNQSDĐ nhưng còn nợ tiền thuê đất, như: tại quận Hồng Bàng có 40 doanh nghiệp; quận Lê Chân có 24 doanh nghiệp với số tiền nợ hơn 70 tỷ đồng.

Nhóm 3 là các dự án chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất, chưa tính tiền đất nhưng doanh nghiệp đã sử dụng đất. Theo kết quả rà soát của đoàn liên ngành kiểm tra, rà soát việc cho thuê đất, thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn các quận, huyện: Hồng Bàng, Lê Chân, Kiến Thụy thì có tới 52 trường hợp như vậy với số nợ hơn 6 tỷ đồng.

Sớm có biện pháp huy động vào ngân sách

Thực tế, cho thấy nguyên nhân của tình trạng trên do cả cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và doanh nghiệp. Theo quy định của Luật Đất đai trước đây, có thể quyết định giao đất, cho thuê đất sau đó mới tiến hành giải phóng mặt bằng nên có dự án có quyết định nhưng do chưa giải phóng xong mặt bằng nên chưa thể xác định giá để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Có dự án còn vướng mắc nên chưa thể xác định giá mặc dù đã có quyết định giao đất như: dự án khu đô thị và dịch vụ Tràng Cát. Một số dự án đặc thù lấn biển như: dự án khu du lịch Quốc tế Hòn Dấu; dự án khu du lịch của Công ty cổ phần xây lắp thương mại tại phường Vạn Hương, quận Đồ Sơn; dự án xây dựng bến thủy nội địa Vịnh Đồng Hồ; dự án tuyến cáp treo tại xã Phù Long, huyện Cát Hải...

Như vậy, nguyên nhân của việc chưa thu được tiền đất đối với các dự án đã rõ. Vấn đề còn lại là sự vào cuộc khẩn trương, quyết liệt của các ngành chức năng, chính quyền các địa phương. Theo đó, đối với các dự án còn có vướng mắc thì cần khẩn trương xử lý, giải quyết để tính tiền đất. Đối với các dự án đã có quyết định giao đất, đã giao đất trên thực địa cho doanh nghiệp, đã cấp GCNQSDĐ nhưng tính thiếu tiền sử dụng đất hoặc đã tính đủ nhưng doanh nghiệp còn nợ tiền thuê đất thì cần khẩn trương, quyết liệt thực hiện các biện pháp thu. Trong đó, ngành Thuế tổ chức đôn đốc, thu ngay các khoản nợ thuế về tiền sử dụng đất, thuê đất và các nghĩa vụ tài chính khác khi đã được xác định rõ đối với từng dự án, từng doanh nghiệp. Sở Tài nguyên Môi trường lập hồ sơ thu hồi diện tích đất các doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật. Đối với các dự án chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất, chưa tính tiền giao đất, cho thuê đất nhưng doanh nghiệp đã sử dụng đất, cần tổ chức truy thu tiền thuê đất (tạm tính) của các doanh nghiệp từ khi sử dụng đất đến nay cho đến khi doanh nghiệp được ký hợp đồng thuê đất, bảo đảm nguyên tắc đã sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính. Cùng với đó, Sở Tài nguyên -Môi trường hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ xin thuê đất để trình UBND thành phố cho thuê đất, xác định giá đất để tính tiền thuê đất, ký hợp đồng thuê đất làm cơ sở cho các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính; cùng với chính quyền địa phương lập hồ sơ xử lý vi phạm đối với các tổ chức vi phạm pháp luật đất đai.

Hồng Thanh - Ảnh: Đức Nghĩa