Dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4: Tiện lợi nhưng chưa phổ biến

Người dân giải quyết thủ tục hành chính tại bộ phận “một cửa” quận Hải An.

Khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, người dân được thụ hưởng dịch vụ thuận lợi, tiết kiệm chi phí cũng như thời gian đăng ký, làm các thủ tục hành chính, nhất là tránh được sự nhũng nhiễu, quan liêu, gây phiền hà từ một bộ phận cán bộ, công chức ở cơ quan hành chính nhà nước. Người dân, doanh nghiệp, các tổ chức có thể giao dịch 24/24 giờ trong ngày, tại bất cứ nơi đâu có kết nối internet. Tiện ích là vậy, song thực tế cho thấy số người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 chiếm tỷ lệ rất thấp.

Theo Phó giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông Vũ Đại Thắng, do chưa có thói quen khai báo thủ tục trên internet và sử dụng dịch vụ thanh toán trực tuyến cũng như việc công nhận giá trị pháp lý của văn bản điện tử hiện nay còn nhiều hạn chế là một trong những nguyên nhân khiến người dân chưa thực sự “mặn mà” với dịch vụ công trực tuyến, nhất là dịch vụ công trực tuyến mức độ 4. Theo ông Vũ Đại Thắng, đối với các loại giấy tờ khi chuyển đổi qua môi trường điện tử để thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường mạng, các hồ sơ trên phải có giá trị pháp lý như văn bản giấy, khi đó việc thực hiện giao dịch trên môi trường điện tử mới đem lại hiệu quả cao. Tuy vậy, việc công nhận giá trị pháp lý của văn bản điện tử hiện còn nhiều hạn chế. Mặt khác, việc thanh toán trực tuyến, kết nối giữa ngân hàng, kho bạc chưa đồng bộ, do đó dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 chủ yếu thực hiện đối với các thủ tục không thu phí, dịch vụ có thu phí chưa thực hiện được. Bên cạnh đó, khó khăn lớn nhất khi triển khai dịch vụ công trực tuyến là do thiếu cơ sở dữ liệu dùng chung liên quan đến tổ chức và công dân nên khi cung ứng dịch vụ công trực tuyến, các cơ quan nhà nước không đủ cơ sở để thực hiện. Khả năng sử dụng, cập nhật internet của nhiều người dân còn thấp, thiếu “công dân điện tử” cũng là trở ngại lớn khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 4. Mặt khác, cơ sở vật chất, thiết bị công nghệ thông tin tại một số sở, ngành, quận, huyện và nhiều xã, phường, thị trấn còn thiếu và lạc hậu, gây khó khăn cho việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và thực hiện dịch công trực tuyến.

Thêm nhiều tiện ích để người dân lựa chọn

Theo Trưởng Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính- Văn phòng UBND thành phố Phạm Thành Trung, hiện, UBND thành phố chỉ đạo cung cấp 535 dịch công trực tuyến mức độ 3, 4. Ngoài các thủ tục hành chính thực hiện theo danh mục Thủ tướng Chính phủ ban hành, một số sở, ngành chủ động phối hợp Sở Thông tin- Truyền thông triển khai xây dựng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 như: Sở Khoa học- Công nghệ, Sở Y tế, Sở Du lịch. Hiện, Cổng dịch vụ công trực tuyến thành phố cung cấp 523 dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4, chiếm tỷ lệ 31% trong tổng số các thủ tục hành chính. Là một trong số ít đơn vị triển khai nhiều dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 (58 dịch vụ), Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Dương Ngọc Tuấn cho hay, hiện đơn vị đang phối hợp Sở Thông tin và Truyền thông chuyển đổi các biểu mẫu điện tử, xây dựng quy trình nội bộ điện tử giải quyết các thủ tục hành chính, do đó, hồ sơ được giải quyết đúng hạn của Sở đạt gần 98% và không có hồ sơ quá hạn. Tuy nhiên, theo ông Dương Ngọc Tuấn, để thực hiện tốt dịch vụ công trực tuyến, trong đó có dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, Văn phòng UBND thành phố, Sở Thông tin- Truyền thông xem xét sớm hoàn thiện và khắc phục các lỗi trên phần mềm “Một cửa điện tử” cũng như ban hành cơ chế vận hành, khai thác, quản trị và quản lý phần mềm “Một cửa điện tử”, góp phần thực hiện thông suốt các thủ tục hành chính qua môi trường mạng.

Để thực hiện mục tiêu kế hoạch cải cách hành chính năm 2020 của UBND thành phố về nâng cao tỷ lệ hồ sơ được xử lý trực tuyến mức độ 3, 4, Phó giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông Vũ Đại Thắng, cho biết, hiện Sở đang triển khai nền tảng chính quyền điện tử thành phố tích hợp dịch vụ kết nối ngân hàng để thực hiện thanh toán phí, lệ phí trên Cổng dịch vụ công trực tuyến thành phố. Đồng thời kết nối mạng thông tin Bưu điện- VNPost để người dân đăng ký sử dụng dịch vụ bưu chính công ích theo Quyết định số 45/2016 của Thủ tướng Chính phủ. Sở Thông tin- Truyền thông triển khai tích hợp Zalo trong hệ thống chính quyền điện tử thành phố  nhằm hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến trên điện thoại di động.

Mục tiêu chính của dịch vụ công trực tuyến là thêm tiện ích để người dân lựa chọn khi cần làm các thủ tục hành chính mà không cần tới trực tiếp cơ quan hành chính. Do vậy, việc hướng dẫn người dân sử dụng được dịch vụ tại nhà rất cần thiết. Ngoài cung cấp dịch vụ, cơ quan chức năng nên có sự tương tác với người dân, để người dân để người dân được bày tỏ quan điểm, phản biện trên hệ thống cổng thông tin của sở, ngành, địa phương. Qua đó, tạo sự gần gũi, hào hứng khi người dân tham gia dịch vụ công trực tuyến. Phó chánh Văn phòng HĐND và UBND huyện Tiên Lãng Trần Trung Kỳ cho biết, thực hiện kế hoạch của thành phố, UBND huyện ban hành 20 lượt văn bản chỉ đạo các xã, thị trấn thực hiện tiếp nhận và giải quyết hồ sơ trên hệ thống một cửa điện tử và dịch vụ công trực tuyến thành phố. Đến nay, 95% số hồ sơ tiếp nhận của các phòng chuyên môn và Văn phòng đăng ký đất đai Chi nhánh huyện Tiên Lãng được cập nhật và giải quyết trên hệ thống một cửa điện tử thành phố. Cùng với đó, cán bộ, công chức huyện tích cực tuyên truyền, vận động công dân nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công trực tuyến thành phố và ứng dụng Zalo trên điện thoại, góp phần  nâng cao tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trực tuyến mức độ 3, 4./.

Dương Thanh