Sửa đổi Luật Người lao động Việt Nam đi làm viêc ở nước ngoài theo hợp đồng: Siết chặt quy trình tuyển chọn, giảm thiểu thủ tục

Lao động Việt Nam lên đường đi làm việc tại nước ngoài.

Theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội: Từ khi thực hiện Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trung bình mỗi năm nước ta có khoảng 80 nghìn lao động đi làm việc ở nước ngoài (trước năm 2006 là 58 nghìn lao động). Xuất khẩu lao động góp phần giải quyết việc làm và cải thiện đời sống cho người dân, tăng nguồn ngoại tệ cho đất nước và nhiều lợi ích kinh tế khác.Tuy nhiên, đến nay, một số quy định triển khai thi hành Luật vẫn chưa có hướng dẫn hoặc hướng dẫn chưa cụ thể, đầy đủ. Đơn cử, chưa có quy định cụ thể về mức trần ký quỹ của người lao động, mẫu và nội dung của hợp đồng cung ứng lao động, hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài phù hợp từng thị trường lao động. Một số quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng không bảo đảm sự đồng bộ và phù hợp với các văn bản luật được ban hành trong thời gian gần đây như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư... Ngoài ra, luật pháp của các quốc gia, vùng lãnh thổ tiếp nhận lao động cũng có nhiều thay đổi dẫn đến tình trạng xung đột pháp luật. Nhiều hình thức hợp tác, dịch chuyển lao động mới xuất hiện trong thời gian gần đây chưa được quy định trong Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng gây khó khăn trong công tác quản lý, cũng như hướng dẫn thi hành Luật, ví dụ hình thức công dân xuất cảnh hợp pháp theo các mục đích không phải lao động, sau đó ở lại và tìm được việc làm để cư trú và làm việc hợp pháp ở các Ô- xtrây-li-a, Niu Di-lân…; hình thức thỏa thuận gửi và tiếp nhận lao động giữa các địa phương của Việt Nam với địa phương nước nhận lao động ở Hàn Quốc, Trung Quốc…

Sửa luật để hạn chế tình trạng lao động “chui”

Một trong những bất cập trong việc xuất khẩu lao động thời gian qua, đó là tồn tại tình trạng lao động “chui”. Một số nước chưa được Việt Nam ký kết văn bản về cung ứng lao động nhưng các cá nhân, doanh nghiệp đăng thông tin tuyển dụng trên mạng xã hội dẫn đến tình trạng “cò” xuất khẩu lao động; không ít người lao động nộp tiền đi học nhưng học xong, không xuất cảnh được, rơi vào tình cảnh “tiền mất, tật mang”. Vụ việc 39 nạn nhân là người lao động Việt Nam bị thiệt mạng trong xe container được phát hiện tại nước Anh vô cùng đau xót đối với gia đình và người thân của họ, qua đó cho thấy mà cần nghiêm khắc rút ra những bài học về quản lý nhà nước trong công tác này.

Từ những vướng mắc nêu trên, việc sửa đổi Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là cần thiết, vừa bảo đảm phù hợp với xu thế dịch chuyển lao động quốc tế, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật nước ta. Việc sửa luật cần theo hướng mở rộng, bổ sung hình thức đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cho phù hợp với thực tiễn; siết chặt nhiệm vụ, quy trình tuyển chọn, công tác đào tạo lao động của doanh nghiệp; giảm thiểu thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp phù hợp với luật pháp Việt Nam, luật pháp nước sở tại và Công ước quốc tế. Ngoài ra, cần sửa đổi, bổ sung những quy định về việc dạy nghề, dạy ngoại ngữ cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các thị trường tiếp nhận lao động. Khi những biện pháp đó được thực hiện đồng bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng./.

Theo thống kê của Hiệp hội Xuất khẩu lao động Việt Nam (VAMAS), tính đến hết tháng 11 - 2019, có 132.802 lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, vượt chỉ tiêu kế hoạch đặt ra năm 2019 là 120.000 lao động.

Phạm Hà