Hải Phòng 65 năm sau ngày giải phóng: Mạnh mẽ vươn mình

Bài: Thành Lê thực hiện - Ảnh: Vũ Dũng 02/02/2020 08:09

Xin chào nhà sử học Ngô Đăng Lợi. Là người được vinh dự chứng kiến giây phút Hải Phòng hoàn toàn giải phóng khỏi ách nô lệ của thực dân Pháp (13-5-1955), ấn tượng của ông về không khí mùa xuân đầu tiên sau giải phóng tại thành phố ta như thế nào?

Cảng biển Hải Phòng phát triển theo đà vươn ra biển lớn. 

- Không khí của những ngày tháng ấy, đúng như những gì mà ca từ trong bài hát “Mùa xuân đầu tiên” của nhạc sĩ Văn Cao vẽ nên. Đó là một mùa bình thường nhưng rất vui, xuân vui đầu tiên sau 9 năm trời chịu bao mất mát, đắng cay, đấu tranh gian khổ để giành lại thành phố từ tay kẻ thù xâm lược. Cũng từ phút giây mùa xuân ấy, một cuộc đời êm ấm mới mở ra. Sau nhiều năm kiệt quệ trước sự bòn rút của kẻ thù, toàn thành phố bừng dậy một sức sống mới. Nhiệt tình cách mạng của quần chúng nhân dân được khơi dậy mạnh mẽ. Tôi vẫn nhớ như in những dòng viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh về những tháng năm trọng đại này: “Trải qua tủi nhục hơn 80 năm, hôm nay, Hải Phòng đã vươn mình dậy, giải phóng. Khắp phố phường cờ đỏ sao vàng tung bay rực rỡ như hoa nở mùa xuân”. Trong không khí ấy, những ngày Tết độc lập đầu tiên sau 9 năm bị thực dân Pháp đô hộ được tổ chức hết sức chu đáo. Các cấp chính quyền từ thành phố đến cơ sở chung lo cung cấp đủ các loại thực phẩm, đồ dùng, nguyên liệu phục vụ nhân dân đón Tết. Chè gói do nhà tư sản yêu nước Phạm Văn Trại, chủ hiệu Việt Hương, hãng chè Kim Tiền phụ trách cung cấp. Thuốc lá ngoài loại Cô-táp tồn kho, thuốc lá Cẩm Thủy (tỉnh Thanh Hóa), Đại tiền môn nhập của Trung Quốc, còn có thuốc lá sợi do Công ty thuốc lá xì gà Yên Mô (tỉnh Ninh Bình) cung cấp. Thành ủy, Ủy ban Hành chính thành phố giao trách nhiệm phụ trách việc đi lại của người dân cho ngành giao thông vận tải. Các bệnh viện, bệnh xá quân y đều có bác sĩ, thầy thuốc trực cấp cứu. Trước Tết, đại diện Thành ủy, Ủy ban Hành chính thành phố, Ủy ban Liên Việt, Thành Đội, các đoàn thể tới nghĩa trang liệt sĩ làm lễ tưởng niệm. Việc tặng quà, thăm hỏi gia đình có công, gia đình thương binh liệt sĩ đều đồng loạt được triển khai.

Dù cơ sở vật chất của thành phố còn rất nhiều khó khăn vì vừa trải qua một cơn bão lớn làm vỡ đê ở Đồ Sơn, Tràng Cát vào tháng 9-1955, nhưng không vì thế mà không khí phấn khởi, vui vẻ bị giảm bớt. Gần đến ngày Tết, nhân dân động viên nhau vệ sinh nhà cửa, đường ngõ sạch đẹp, khang trang, căng treo băng cờ, khẩu hiệu khắp đường phố. Người dân mua sắm thực phẩm tại Công ty Công nghệ phẩm và mua các thứ đồ dùng, vật dụng cần thiết để đón Tết tại các cửa hàng mậu dịch.

Trong những ngày Tết, các đội văn nghệ quần chúng cơ sở được giao phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí cho nhân dân. Thành phố cũng mời đội Văn công quân đội, Văn công Khu Tả ngạn biểu diễn phục vụ bà con. Các rạp chiếu phim giới thiệu nhiều bộ phim mới, đặc biệt bộ phim “Việt Nam trên đường thắng lợi” của đạo diễn Liên Xô Rô-man Các-men rất hấp dẫn, thu hút đông đảo người xem. Khắp nơi, chỗ nào cũng thấy vang ngân giai điệu của các ca khúc “Chiến thắng Điện Biên”, “Qua miền Tây Bắc”…

- Ôn lại lịch sử và nhìn về những kết quả, thành tựu phát triển của Hải Phòng ngày hôm nay, cảm nghĩ gì đang tràn ngập trong ông?

- Trực tiếp chứng kiến mùa xuân đầu tiên sau ngày giải phóng và những ngày tháng xây dựng, phát triển thành phố hôm nay, tôi như thấy không khí của những ngày xuân vui xưa trở lại. Lòng dân đều phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, chính quyền trong sự nghiệp xây dựng thành phố qua những việc làm, cơ chế chính sách thiết thực đầy ý nghĩa.

Qua các phương tiện thông tin đại chúng, tôi được biết đến nay, thành phố dành hàng trăm tỷ đồng hỗ trợ các gia đình chính sách, người có công với cách mạng xi măng, gạch để xây, sửa nhà. Đặc biệt, từ năm 2016, thành phố nâng mức tiền và quà tặng tri ân các gia đình chính sách vào các dịp lễ, Tết cao hơn so với quy định chung. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27-7-1947 – 27-7-2019), thành phố dành 167 tỷ đồng tặng quà gần 48.000 người có công, mỗi suất trị giá 3,5 triệu đồng. Thành phố cũng có rất nhiều hoạt động phục vụ an sinh – xã hội, góp phần nâng cao đời sống nhân dân, tạo không khí phấn khởi, tin tưởng trong quần chúng. Nhờ vậy, thành phố khơi dậy được tinh thần đoàn kết, đồng lòng trong các tầng lớp nhân dân để chung tay xây dựng thành phố phát triển.

Đến nay, Hải Phòng được đánh giá là phát huy được vai trò một cực tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế động lực phía Bắc, cơ cấu kinh tế dần chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu. Nguồn lực của thành phố được tăng cường, thu hút vốn đầu tư có bước tiến mạnh về số vốn và chất lượng dự án. Toàn thành phố có nhiều phong trào lớn, có ý nghĩa tích cực trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh sạch đẹp, xóa đói giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội. Lan tỏa nhiều nhân tố mới với cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả; xuất hiện nhiều tấm gương người tốt – việc tốt trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

- Với những kết quả đạt được, Hải Phòng quyết tâm đạt được nhiều kết quả thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong xây dựng, phát triển đất nước. Theo ông, thành phố cần tiếp tục làm gì, chọn hướng phát triển như thế nào để cùng cả nước “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như mong muốn của Bác Hồ?

- Lịch sử đã chứng minh, Hải Phòng là cái nôi khởi nguồn của rất nhiều phong trào thi đua, những mô hình phát triển sáng tạo của cả nước. Chúng ta tự hào có phong trào Sóng Duyên Hải thi đua lao động sản xuất trong công nhân Nhà máy cơ khí Duyên Hải, giúp tăng năng suất lao động từ 50% lên tới 610%, Tổ đá nhỏ ca A của Nhà máy Xi măng Hải Phòng - tổ lao động xã hội chủ nghĩa đầu tiên của toàn miền Bắc hay phong trào khoán sản phẩm trong nông nghiệp khởi đầu từ Đoàn Xá (Kiến Thụy) góp phần tạo cơ sở để cả nước đột phá về phát triển nông nghiệp. Sở dĩ như vậy là do Hải Phòng có lợi thế về con người, đoàn kết, tiên phong, dám nghĩ, dám làm. Đặc biệt, vị trí đặc biệt thuận lợi của Hải Phòng trong thông thương tạo nên những yếu tố thiên thời địa lợi để hội tụ nhiều nguồn lực, trong đó có nguồn lực trí tuệ để phát triển kinh tế- xã hội.

Với những yếu tố thuận lợi đó, để Hải Phòng phát triển mạnh, phát triển bền vững, thành phố cần khai thác các lợi thế, phát huy sức mạnh của tinh thần đoàn kết trong các cấp, các ngành, toàn dân đồng thời huy động được trí tuệ tập thể thông qua việc phát huy dân chủ, tạo cơ hội để những suy nghĩ, cách làm mới có cơ hội được thử nghiệm, hoàn thiện và nhân rộng nếu chứng minh được hiệu quả. Qua đó, sẽ tạo được sự bứt phá trong quá trình phát triển.

Trong những nhiệm kỳ gần đây, đặc biệt là nhiệm kỳ này, với những quyết sách táo bạo nhưng hoàn toàn có cơ sở thực tiễn, khoa học và quyết tâm hành động mạnh mẽ, thành phố có bước chuyển mình, vực dậy phát triển mạnh mẽ. Nhiều người ví Hải Phòng như vừa bừng tỉnh sau một giấc ngủ dài để vươn mình lớn mạnh.

Nói không đâu xa, như diện mạo khu vực nội thành trung tâm thành phố chúng ta đây. Chỉ vài tháng trước, những con đường còn gồ ghề, mấp mô nay được trải nhựa phẳng phiu, mở rộng thoáng đãng, phong quang, sạch đẹp. Nhiều công trình lớn như cầu Hoàng Văn Thụ, cầu vượt Lê Hồng Phong, cầu vượt Nguyễn Văn Linh hay dự án cải tạo tuyến đường Lạng Am – Nhân Mục… đều được thực hiện một cách nhanh chóng với chất lượng tốt, phát huy cao hiệu quả. Không còn tình trạng dự án dây dưa, kéo dài, chậm tiến độ. Diện mạo cả thành phố đổi sắc từng ngày.

Là một người dân thành phố, đồng thời là một người nghiên cứu về lịch sử, tôi cảm thấy vô cùng tự hào, phấn khởi và tin tưởng vào quá trình xây dựng, phát triển thành phố dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, HĐND và UBND thành phố. Tôi tin tưởng rằng, dù còn nhiều khó khăn nhưng với khí thế ấy, quyết tâm ấy, Hải Phòng sẽ sớm đạt được mục tiêu phấn đấu trở thành một thành phố Cảng xanh, văn minh, thông minh, hiện đại, có trình độ phát triển cao ngang tầm các thành phố hàng đầu châu Á và thế giới như Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị đề ra.

- Trân trọng cảm ơn ông !

Bài: Thành Lê thực hiện - Ảnh: Vũ Dũng