Phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi-rút Corona: Kết hợp thực hiện nhiều biện pháp phòng dịch
Hiểu phương thức lây truyền để phòng, chống hiệu quả cao
Tại cuộc họp, GS.TS Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết, qua thông tin đại chúng cho thấy, Trung Quốc có thông tin khả quan, con số nghi nhiễm giảm đi, trong khi con số chữa khỏi tăng lên. Trung Quốc đang rất kỳ vọng vào các giải pháp phòng, chống nCoV.
Chia sẻ thông tin về loại vi-rút mới này, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết, chủng vi-rút này cùng họ coronavi-rút. Chủng này có 6 nhóm lớn, nCoV chính là nhóm thứ 7. Nhóm coronavi-rút gây ra 3 đợt dịch: SARS 2003, MERS-CoV và New Coronavi-rút –nCoV.
Vi-rút này có 3 phương thức lây truyền chủ yếu: qua không khí (lây qua tiếp xúc giọt nước bọt từ những người ho, hắt hơi, sổ mũi vào đường hô hấp); lây trực tiếp (khi tiếp xúc trực tiếp người bệnh, cả khi bắt tay người bệnh mà không thực hành các biện pháp phòng bệnh vẫn bị lây); lây truyền từ các bề mặt bị nhiễm bẩn.
Khi ho, hắt hơi ra ngoài môi trường, vi-rút này không lơ lửng trên không khí (nguy cơ mức độ thấp) mà chủ yếu lây qua tiếp xúc. Khi ra ngoài, vi-rút tồn tại trên các bề mặt đồ vật chung quanh khá lâu, nếu ta sờ vào các bề mặt đó rồi đưa lên mũi, mắt, miệng… là đường lây truyền đáng quan ngại. Thêm một đường nữa được các nhà khoa học báo cáo là qua đường phân, thường trong chăm sóc người lây nhiễm.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long đánh giá, khả năng lây lan của nCoV là rất nhanh, phải triển khai các biện pháp cần thiết mới khống chế được. Theo Thứ trưởng, phòng bệnh do nCoV phải kết hợp tất cả biện pháp. Trong đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) luôn khuyến cáo rửa tay bằng xà phòng nhiều lần trong ngày.
Không nhất thiết phải dùng khẩu trang y tế
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, hiện nay chưa có vắc-xin dự phòng và thuốc điều trị đặc hiệu với vi-rút, vì thế, phải tránh việc tiếp xúc trực tiếp qua không khí với người nghi nhiễm bệnh. WHO khuyến cáo cần đứng cách xa người có biểu hiện lâm sàng như: ho, hắt hơi, sổ mũi khoảng cách hơn 1 m là có thể ngăn được việc nhiễm bệnh.
Để tránh đào thải mầm bệnh ra ngoài môi trường, khi ho, hắt hơi, sổ mũi, mọi người cần dùng giấy, khẩu trang, tay che, sau đó phải bỏ vật đó vào thùng rác có nắp đậy kín và phải rửa tay. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa trong việc phòng, chống dịch.
Thứ trưởng Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân tránh tiếp xúc trong vòng từ 15 phút đến 2 giờ đồng hồ trong các phòng công cộng; không nên tiếp xúc với đám đông khi chưa biết rõ tình hình dịch; tránh những nơi tập trung đông người; đồng thời phải có biện pháp vệ sinh bề mặt đồ vật, thường xuyên lau rửa dụng cụ, bàn ghế bằng thuốc sát khuẩn thông thường mà hiện nay đang sử dụng.
Lý giải lý do vi-rút này lây nhanh và khó kiểm soát, Thứ trưởng Long cho biết, khác với SARS, vi-rút nCoV này lây trong thời gian ủ bệnh. Khi chưa có triệu chứng nào, người bệnh đã có thể lây nhiễm cho người khác. Bên cạnh đó, người bệnh có thể có những triệu chứng rất nhẹ như chỉ có biểu hiện đau mỏi cơ, sốt nhẹ thoáng qua hay ho nhẹ nhưng thật ra lại nhiễm nCoV nên dễ bỏ sót một số trường hợp bệnh.
Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, trang web của WHO khuyến cáo: “Không cần đeo khẩu trang y tế vì chưa có bằng chứng khoa học bảo vệ có ích với người không bị bệnh”. nCoV vi-rút nhạy cảm với ánh sáng, nhiệt độ, tia cực tím và cả môi trường thông thoáng khí nên phải mở cửa sổ tạo thông thoáng khí. Ngoài điều kiện tự nhiên như có nắng, có gió, không nhất thiết phải dùng khẩu trang. Thời gian ủ bệnh từ 1-14 ngày. Cách ly người nghi nhiễm nCoV 14 ngày là thời gian dài nhất để bảo đảm yên tâm không lây nhiễm bệnh.
Phác đồ điều trị của Việt Nam tiệm cận thế giới
Hiện nay không có thuốc điều trị dự phòng và đặc hiệu với vi-rútCorona. “Việc điều trị dựa trên nguyên tắc cơ bản là điều trị triệu chứng hạ sốt; bảo đảm dinh dưỡng và cân bằng điện giải, ăn uống đầy đủ; theo dõi sát những vấn đề liên quan đến độ bão hòa ô-xi trong máu (vấn đề hô hấp). Nếu phát hiện suy hô hấp sẽ can thiệp. Can thiệp cũng có 3 mức: Mức nhẹ chỉ cần cho thở ô-xi; mức hai là can thiệp bằng thở có hỗ trợ; mức ba là thở máy. Không phải người bệnh nào cũng phải thở máy”, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết. Phần lớn người bệnh chỉ điều trị triệu chứng. Hiện có 3 người bệnh xuất viện bằng điều trị đơn giản.
Bộ Y tế đưa ra phác đồ điều trị và dự phòng tại các cơ sở y tế chặt chẽ. Phác đồ điều trị của ViệtNamtiệm cận thế giới và thành công điều trị 10 ca bệnh.
Việt Nam có đủ năng lực xét nghiệm
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long khẳng định, hiện Việt Nam có đủ năng lực xét nghiệm và đang tiếp tục tập huấn chuyên môn, chỉ đạo đối với các địa phương, đặc biệt những nơi có cửa khẩu, điểm cách ly để tập huấn, chuyển giao kỹ thuật nhanh nhất để xét nghiệm tại địa phương. Quảng Ninh là tỉnh thực hiện được xét nghiệm.
Bộ xét nghiệm (test kit) có từ nhiều nguồn, từ nguồn hỗ trợ của hợp tác liên viện giữa các viện Việt Nam với nước ngoài, nguồn CDC Hoa Kỳ. Đặc biệt, Việt Nam sản xuất được. Hiện các cơ sở sản xuất đang nỗ lực bảo đảm đủ sinh phẩm để làm xét nghiệm nCoV. Mục tiêu là xét nghiệm sàng lọc để giảm bớt những trường hợp cách ly. Tuy nhiên khi những người này trở về, địa phương phải theo dõi và giám sát chặt chẽ.