Nuôi trồng thủy sản tại quận Dương Kinh: Ứng dụng mô hình công nghệ cao
90% diện tích nuôi trồng bị ảnh hưởng xấu
Mô hình nuôi thủy sản tại phường Tân Thành.
Năm nay, ông Phạm Ngọc Hải đón Tết Canh Tý luôn ở đầm NTTS ven đê. Gần như ngày nào ông Hải cũng phải đi kiểm tra chất lượng nước 4-5 lần tại ao nuôi tôm rộng hơn 5.000 m2 của mình. Vụ nuôi đầu năm 2019, ông Hải mất trắng, lỗ hơn 200 triệu đồng do tôm bị nhiễm dịch bệnh từ nguồn nước kém chất lượng. Vụ thứ 2, ông Hải đầu tư hơn 60 triệu đồng hóa chất, lắp thêm 4 giàn sục khí để xử lý nước. Chi phí sản xuất đội lên gần 30% so với những năm trước, song ông Hải vẫn nơm nớp nguy cơ “mất trắng” bởi chất lượng nước ngày càng xấu đi.
Bước sang năm mới, ông Cao Văn Hóa, ở tổ dân phố Tân Hợp (phường Tân Thành) cũng đang lo lắng cho ao nuôi tôm rộng gần 1,3 ha của mình bị ảnh hưởng vì chất lượng nước kém. Mặc dù năm 2019, ông Hóa đầu tư xây dựng 3 ao phụ để lọc nước phục vụ cho 1 ao nuôi tôm, lắp thêm 2 giàn ô xy của Nhật Bản để bổ sung ô xy cho ao nuôi, song nguồn nước ngày càng ô nhiễm cũng khiến ông Hóa lo lắng.
Đây là thực trạng chung về những khó khăn trong NTTS ở quận Dương Kinh vụ nuôi năm 2020. Quận Dương Kinh hiện có 673 ha nuôi thủy sản (chủ yếu tập trung ở 2 phường Hải Thành và Tân Thành), trong đó nước ngọt là 171 ha, nước lợ là 502 ha. Tuy nhiên, 90% số diện tích đang phải nuôi “cầm chừng” vì nguồn nước kém chất lượng. Nguyên nhân của việc nguồn nước ô nhiễm, người nuôi gặp khó khăn là do hệ thống cấp nước phục vụ NTTS trên địa bàn trước đây là hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp, được đầu tư cách đây hơn 30 năm, không có hệ thống cấp và thoát nước riêng, phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nước ra vào ở cống Cầm Cập (phường Tân Thành). Kết quả quan trắc môi trường nước vùng nuôi thủy sản ở phường Tân Thành và Hải Thành cuối năm 2019 của Chi cục Thủy sản cho thấy, hàm lượng NO2 tại 2 khu vực này lên đến hơn 0,12 mg/l (cao gấp 20 lần giới hạn cho phép theo Quy chuẩn 08 của Bộ Tài nguyên và Môi trường). Nguồn nước không bảo đảm chất lượng ảnh hưởng xấu đến nhiều diện tích nuôi quảng canh trên địa bàn.
Để đối phó tình trạng ô nhiễm nguồn nước, hằng năm, thành phố và quận hỗ trợ phường Tân Thành hơn 800 kg hóa chất xử lý. Năm 2019 vừa qua, các hộ chủ động tăng lượng hóa chất xử lý nước, xây nhà bạt... Một số hộ NTTS chủ động đầu tư hệ thống lọc nước, sục khí, song cũng chỉ cải thiện phần nào chất lượng nước.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao
Trưởng phòng Kinh tế quận Dương Kinh Nguyễn Đức Thắng cho biết, cuối năm 2019, có 2 hộ dân ở phường Tân Thành đầu tư hơn 400 triệu đồng xây dựng hệ thống xử lý nước nhanh tuần hoàn để phục vụ NTTS. Theo đó, nước từ ao thu sẽ được đưa qua hệ thống kênh dẫn nước trước khi đưa vào ao nuôi. Trên kênh dẫn nước được lắp đặt 10 loại màng lọc thô, màng lọc sinh học. Các hóa chất như thuốc tím, PAC… được châm vào các điểm cố định trên hệ thống kênh. Các ao nuôi được bổ sung nước sạch liên tục, vừa bảo đảm chất lượng nước, vừa tăng ô xy trong nước. Sau 2 tháng đi vào hoạt động, hệ thống lọc nước bước đầu phát huy hiệu quả tốt. Đây là mô hình hiệu quả, cần nhân rộng.
Tuy nhiên do mức đầu tư khá lớn nên chỉ những hộ có khả năng tài chính mới dám đầu tư. Phần lớn các hộ còn lại nuôi trồng nhỏ lẻ nên chưa thể xây dựng hệ thống lọc nước này. Do đó, giải pháp trước mắt, quận đề nghị ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn tham mưu với thành phố quan tâm đầu tư hệ thống thủy lợi, bảo đảm nguồn nước vào, nước ra riêng biệt, thay vì sử dụng chung hệ thống như hiện nay. Về lâu dài, quận tổ chức quy hoạch lại diện tích, tăng số diện tích NTTS theo phương thức công nghiệp, khuyến khích phát triển diện tích nuôi thủy sản nhà bạt, sử dụng công nghệ hiện đại, có hệ thống xử lý nước tại ao đầm.
Theo Phó chủ tịch UBND quận Dương Kinh Đào Hữu Cường, năm 2020, quận tích cực triển khai Đề án tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, NTTS trên địa bàn quận giai đoạn 2018- 2021 theo Nghị quyết 54 của HĐND quận. Theo đó, đẩy mạnh phát triển các sản phẩm thủy sản có lợi thế như: tôm sú, cua biển, tôm thẻ chân trắng. Quận khuyến khích mở rộng diện tích nuôi cao sản và từng bước hình thành vùng NTTS công nghệ cao, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư ứng dụng công nghệ cao cho vùng nuôi trồng thủy sản phường Tân Thành theo Quyết định số 575 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt tổng thể khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 của thành phố Hải Phòng.
Hiện nay, các phường đang rà soát diện tích nuôi trồng để quy hoạch lại diện tích theo từng vùng, khu vực. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, bố trí kinh phí cải tạo hệ thống kênh mương, thủy lợi; khuyến khích tích tụ ao đầm để đầu tư nuôi thủy sản cao sản, giảm tỷ lệ nuôi quảng canh. Quận yêu cầu các đơn vị, địa phương ứng dụng công nghệ hiện đại, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật mới cho người NTTS; liên kết thị trường tiêu thụ sản phẩm thủy sản nuôi trồng…