Tùy tiện nâng giá các mặt hàng thiết yếu trong thời kỳ dịch bệnh: Xử lý nghiêm để ổn định thị trường

Đội quản lý thị trường số 4 kiểm tra, xử phạt hành vi tăng giá khẩu trang bất hợp lý của nhà thuốc Kim Thoa, trên phố Lê Lợi (quận Ngô Quyền).  Ảnh: CTV            

- Những ngày qua, ngoài việc lo lắng theo dõi diễn biến của dịch viêm đường hô hấp do vi-rút Corona, người dân đi từ trạng thái bất ngờ, tới phẫn nộ khi một số cửa hàng bán các loại khẩu trang y tế, dung dịch sát khuẩn và các mặt hàng liên quan phục vụ việc phòng, chống dịch với giá quá cao so với giá thành. Theo quan điểm của tôi, việc làm này không thể chấp nhận được. Đành rằng, khi xảy ra dịch bệnh, nhu cầu sử dụng các mặt hàng nói trên tăng đột biến, cung không đủ cầu thì tất yếu sẽ dẫn tới tình trạng tăng giá. Tuy nhiên, việc tăng giá từ 35.000 đồng – 40.000 đồng/hộp khẩu trang y tế lên đến 200.000 đồng – 300.000 đồng, thậm chí có nơi bán 400.000 đồng/hộp thì không có lý do gì để biện minh cho hành vi lợi dụng dịch bệnh để trục lợi trong kinh doanh cả. Những hành vi này cần phải được chấn chỉnh và xử lý nghiêm.

- Vậy theo quy định của pháp luật hiện nay, các hành vi này bị xử lý như thế nào?

- Điều 17 Nghị định 109/2013/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý giá, lệ phí, hóa đơn quy định các hành vi lợi dụng khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và điều kiện bất thường, lợi dụng chính sách của Nhà nước để định giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý có thể bị phạt tiền từ 20-30 triệu đồng. Các đối tượng vi phạm phải khắc phục hậu quả, nộp vào ngân sách nhà nước số tiền thu lợi do định giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý.

Trường hợp đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người hay tổ chức vi phạm có thể bị xem xét, xử lý về tội đầu cơ theo Điều 196 Bộ luật Hình sự 2015. Theo đó, người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng tới 5 tỷ đồng tùy giá trị hàng hóa cũng như mức thu lợi bất chính hoặc phạt tù từ 6 tháng tới 15 năm. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này thì bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 9 tỷ đồng, cấm kinh doanh, hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 1 đến 3 năm.

- Theo luật sư, cơ quan quản lý nhà nước cần làm gì để chấn chỉnh tình trạng này?

- Theo tôi, trách nhiệm chấn chỉnh đầu tiên thuộc về các cơ quan quản lý thị trường và chính quyền các địa phương. Tôi được biết, ngày 31-1 vừa qua, Tổng cục Quản lý thị trường có văn bản yêu cầu Cục quản lý thị trường các địa phương chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường quản lý theo địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hàng hóa trên thị trường để mua vét, mua gom hàng hóa hoặc lợi dụng dịch bệnh để định giá bán hàng bất hợp lý đối với các hàng hóa là trang thiết bị y tế. Vừa qua, Cục Quản lý thị trường Hải Phòng xử phạt hành chính 70 triệu đồng đối với 3 cơ sở bán thuốc do đẩy giá khẩu trang, vật dụng y tế chống dịch lên cao nhằm trục lợi. Thời gian tới, bên cạnh việc kiểm tra, rà soát việc kinh doanh của các nhà thuốc, các đơn vị quản lý thị trường cần quản lý nghiêm các cá nhân, cơ sở kinh doanh trên mạng có hành vi trục lợi và tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng để tạo sự răn đe kịp thời, cần thiết. Bên cạnh đó, chính người tiêu dùng cũng cần nâng cao trách nhiệm, kịp thời thông tin những cơ sở tăng giá hàng hóa tới cơ quan chức năng để ngăn chặn, xử lý nghiêm trước pháp luật. Bên cạnh đó, ngành Y tế  cần có những quy định, khuyến cáo cụ thể tới các nhà thuốc, các đơn vị cung ứng các sản phẩm y tế phục vụ phòng chống dịch niêm yết và bình ổn giá bán để ổn định thị trường. Cần thiết, thực hiện nghiêm theo chỉ đạo của Phó thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam rút giấy phép kinh doanh bất kể hiệu thuốc nào tăng giá bán khẩu trang. Có như vậy mới bảo đảm vật dụng y tế cần thiết phòng, chống dịch bệnh.

- Trân trọng cảm ơn luật sư!

Thành Lê thực hiện