Phụ nữ lấy chồng Hàn Quốc hồi hương: Được hỗ trợ kịp thời

Trẻ em trong gia đình đa văn hóa Việt- Hàn học tập, trải nghiệm tại Văn phòng Trung tâm Chính sách nhân quyền Liên hợp quốc tại Hàn Quốc ở phố Văn Cao, quận Ngô Quyền

Trở về căn nhà cũ sống cùng cha mẹ sau những ngày làm dâu xứ Hàn, chị Nguyễn T. M. (phường Hợp Đức, quận Đồ Sơn) kể lại: “2 năm chung sống với người chồng Hàn Quốc, tôi không hạnh phúc, nhưng không dám trở về quê hương sinh sống vì sợ mang tiếng xấu cho gia đình. Đầu năm 2019, tôi hồi hương trong tình trạng không giấy tờ tùy thân, không việc làm. Nhờ Hội Liên hiệp phụ nữ phường quan tâm động viên, tạo điều kiện, tôi được giới thiệu vào làm việc tại Khu công nghiệp Đồ Sơn, với thu nhập ổn định 7 triệu đồng/tháng. Nhờ vậy, tôi thoát khỏi tâm lý chán nản, bi quan”.

Tương tự, chị Trần Thị D. (xã An Lư, huyện Thủy Nguyên) quyết định cùng con trai rời xứ sở Kim chi về quê sinh sống. Chị D giãi bày: “Vì không có giấy tờ tùy thân, không có hộ khẩu, nên tôi không đủ điều kiện đăng ký khai sinh cho con tại ViệtNam. Cảm thông hoàn cảnh của tôi, Hội phụ nữ xã vận động chính quyền địa phương tạo điều kiện cho con tôi học nhờ, học tạm và lo các giấy tờ, thủ tục để con tôi vào học lớp 1 đúng độ tuổi. Nhờ vậy, con tôi bớt thiệt thòi so với bạn bè cùng trang lứa”.

Chị M. và chị D. chỉ là 2 trong số nhiều phụ nữ lấy chống nước ngoài hồi hương, nhận được sự hỗ trợ kịp thời, thiết thực của các cấp Hội phụ nữ. Theo khảo sát của Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, giai đoạn 2015- 2019, trên địa bàn thành phố có hơn 3.000 phụ nữ kết hôn với người Hàn Quốc, trong đó gần 70% số phụ nữ lấy chồng qua hình thức môi giới. Theo Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật, hỗ trợ hôn nhân và gia đình (Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố) Phạm Thúy Hải, hiện có khoảng 200 phụ nữ lấy chồng Hàn Quốc trở về Hải Phòng. Phần lớn trường hợp chưa hoàn tất thủ tục ly hôn tại Hàn Quốc, không rõ tình trạng hôn nhân của bản thân nên gặp khó khăn trong vấn đề pháp lý khi có nhu cầu tái hôn, khai sinh cho con hoặc tham gia Bảo hiểm y tế... “Giới thiệu việc làm, hỗ trợ pháp lý chỉ là giải pháp trước mắt. Về lâu dài, chúng tôi chú trọng công tác tuyên truyền để phụ nữ cân nhắc kỹ lưỡng, quyết định đúng trước khi tiến tới hôn nhân với người Hàn Quốc nói riêng, người nước ngoài nói chung, hạn chế tình trạng hôn nhân đổ vỡ”, bà Hải trăn trở.

“Bên cạnh việc tích cực trang bị những kiến thức về phong tục, tập quán, ngôn ngữ, văn hóa, pháp luật kết hôn với phụ nữ có nguyện vọng kết hôn với người Hàn Quốc, các cấp hội phụ nữ cũng chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của chị em về hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Tuy nhiên, quan trọng hơn, chị em cần xem xét thấu đáo, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định kết hôn với người Hàn Quốc, xây dựng hôn nhân trên nền tảng tình yêu, sự hiểu biết và sự cảm thông chia sẻ, để không phải gánh nặng hậu quả khi hôn nhân đổ vỡ”, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Vũ Thị Kim Liên khẳng định. 

Gỡ vướng mắc về thủ tục pháp lý

Theo quy định của luật pháp ViệtNam, khi đăng ký kết hôn nhất thiết 2 bên phải có mặt. Tuy nhiên, pháp luật tại một số nước như: Hàn Quốc, Nhật Bản… không bắt buộc thực hiện điều này. Do đó, nhiều phụ nữ Việt Nam thường chuyển hồ sơ sang nước ngoài (Hàn Quốc) để làm thủ tục đăng ký kết hôn vắng mặt theo yêu cầu của người môi giới hôn nhân hoặc phía chú rể. Nhưng khi giải quyết thủ tục ly hôn, luật pháp Hàn Quốc ưu tiên trao quyền cho người cha. Để giành quyền nuôi con, phụ nữ Việt thường tìm cách mang theo con bỏ trốn, hồi hương. Bà Trần Thị Vân Thúy, Phó chánh án Toà án gia đình và chưa thành niên (Tòa án nhân dân thành phố) cho biết: “Từ thời điểm 1-10- 2018 đến 30-10-2019, Tòa án nhân dân thành phố thụ lý 263 vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài. Trong đó, 23% số vụ phải tạm đình chỉ chờ kết quả ủy thác tư pháp, thu thập thông tin... Bởi vậy, phụ nữ Việt cần tìm đơn vị, địa chỉ trợ giúp uy tín, tin cậy, tránh việc tốn kém chi phí vẫn không đủ điều kiện chấm dứt tình trạng hôn nhân có yếu tố nước ngoài”.

Theo Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật, hỗ trợ hôn nhân và gia đình (Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố) Phạm Thúy Hải, cán bộ Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố chủ động khảo sát, đề xuất Sở Giáo dục- Đào tạo nới rộng thời gian hoàn thành hồ sơ, thủ tục đăng ký học với những trường hợp trẻ em Việt - Hàn hồi hương. Đồng thời, Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố ký kết chương trình hợp tác với Trung tâm Chính sách nhân quyền Liên hợp quốc tại Hàn Quốc (KOCUN) tại Việt Nam thực hiện chương trình Việt-Hàn chung tay chăm sóc. Theo đó, trong năm 2020 dự án sẽ triển khai nhiều hoạt động như: điều tra khảo sát thực trạng phụ nữ hồi hương và trẻ em Việt-Hàn; tư vấn pháp lý miễn phí cho gia đình Việt-Hàn; tổ chức lớp tiếng Hàn và dạy nghề miễn phí ... để phụ nữ hồi hương và trẻ em Việt- Hàn được chăm lo đầy đủ, toàn diện.

Bài và ảnh: Tuyết Mai