Giải quyết tình trạng “loạn” bến bãi vật liệu xây dựng trên địa bàn thành phố: Sớm ban hành quy hoạch
Phần lớn bến bãi không đủ giấy phép hoạt động
Bãi tập kết vật liệu xây dựng dưới chân cầu Bính, phía quận Hồng Bàng.
Theo kết quả kiểm tra, phần lớn các đơn vị, cá nhân kinh doanh bến bãi tập kết VLXD tại các địa phương không đủ giấy phép hoạt động, chưa chấp hành đầy đủ các quy định pháp luật về đầu tư xây dựng, đê điều, đất đai. Điển hình như tại huyện An Dương, có 27 đơn vị, cá nhân vi phạm xây dựng công trình nhà, tập kết kinh doanh VLXD trong hành lang bảo vệ đê, bãi sông tại các xã: Quốc Tuấn, Đồng Thái, Hồng Thái, Lê Lợi, An Hòa, Đại Bản, An Hồng, An Đồng. Đáng chú ý, dù UBND các xã, Hạt quản lý đê điều huyện An Dương nhiều lần lập biên bản vi phạm hành chính, yêu cầu các cá nhân, đơn vị tháo dỡ công trình, vật liệu ra khỏi hành hang bảo vệ đê điều, bãi sông, song hầu như các đơn vị, cá nhân đều không chấp hành.
Đây cũng là tình trạng chung tại nhiều địa phương khác trên địa bàn thành phố. Theo Sở Xây dựng, trên thực tế, các bãi VLXD vẫn hoạt động thiếu sự quản lý, giám sát chặt chẽ của chính quyền địa phương và ngành chức năng. Nhiều năm qua, nhiều bến bãi VLXD vi phạm vẫn ngang nhiên hoạt động. Trong khi đó, trách nhiệm quản lý bãi VLXD giữa chính quyền địa phương và các ngành chức năng chưa rõ ràng. Tại một số địa phương, số liệu các bãi VLXD và hoạt động của các bến, bãi này được UBND cấp xã tổng hợp, báo cáo lên cấp huyện chưa chính xác. Vì vậy, hồ sơ quản lý các bãi tập kết, kinh doanh VLXD rất sơ sài, chưa bảo đảm quy định pháp luật.
Bên cạnh vi phạm hành lang đê điều, Thanh tra Sở Xây dựng phát hiện ¾ đơn vị kinh doanh, bến bãi tập kết VLXD chưa chứng minh được nguồn gốc sản phẩm, chưa có giấy phép xây dựng; 100% các đơn vị được kiểm tra đều không xuất trình được chứng nhận cam kết bảo vệ môi trường của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về phương án sản xuất kinh doanh và bảo vệ môi trường liên quan đến hoạt động bến bãi. Qua kiểm tra 8 đơn vị, cá nhân kinh doanh bến bãi tập kết VLXD tại huyện Cát Hải, có 4 đơn vị đã tiến hành thanh lý hợp đồng, giao cho UBND các xã, thị trấn quản lý. Còn lại 4 đơn vị, cá nhân đang tiếp tục kinh doanh đều không chứng minh nguồn gốc sản phẩm, chưa có chứng nhận cam kết bảo vệ môi trường; 3 cá nhân, đơn vị chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất như: Công ty TNHH Đầu tư phát triển và xây dựng Hoàng Thịnh, công ty TNHH MTV Hồng Hưng, và hộ ông Nguyễn Hồng Chắm.
Toàn thành phố hiện có hơn 250 bãi tập kết, kinh doanh VLXD trên các bãi bồi ven sông, ven biển, trong phạm vi bảo vệ đê điều với tổng diện tích hơn 180 ha. Một số địa phương nhiều bến bãi tập kết, kinh doanh VLXD với diện tích lớn như: quận Dương Kinh, huyện Thủy Nguyên, huyện Cát Hải, huyện Vĩnh Bảo…
Quy hoạch giảm 2/3 số bến bãi
Nhiều địa phương phản ánh, khó khăn trong quản lý bến bãi VLXD hiện nay chủ yếu là do thành phố chưa có quy hoạch bến bãi VLXD. Các chủ bến, bãi lợi dụng việc thiếu quy hoạch, sẵn sàng chịu xử phạt hành chính đối với vi phạm hành lang đê điều để tồn tại. Do vậy, một số doanh nghiệp, cá nhân không có hợp đồng thuê đất cũng ngang nhiên hoạt động. Ngân sách thất thu vì không có căn cứ như: hợp đồng thuê đất, không xác định được ranh giới sử dụng đất của các doanh nghiệp. Vì thiếu quy hoạch, căn cứ, các ngành và chính quyền cấp xã, cấp huyện gặp nhiều vướng mắc trong quản lý, xử lý vi phạm.
Ngày 5-3 vừa qua, UBND thành phố có văn bản 1506 yêu cầu sở Xây dựng chủ trì, cùng sở Tài nguyên và Môi trường, UBND các quận, huyện nơi có các tổ chức, cá nhân kinh doanh bến bãi VLXD vi phạm và các cơ quan liên quan xác định rõ hành vi vi phạm, lập biên bản vi phạm hành chính, xử phạt theo quy định, báo cáo UBND thành phố trước ngày 20-3. UBND các quận, huyện tiếp tục rà soát, kiểm tra, xử lý vi phạm theo thẩm quyền đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh bến bãi VLXD chưa được kiểm tra trong năm 2019, báo cáo UBND thành phố kết quả thực hiện. Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Xây dựng đang phối hợp với các địa phương xử lý các vi phạm trong lĩnh vực VLXD, nhất là các bãi vật liệu vi phạm hành lang đê điều và thoát lũ. Theo đó, sẽ kiên quyết xử lý các bãi vật liệu vi phạm hành lang đê điều và thoát lũ, xử lý điểm một số vi phạm nổi cộm, kéo dài…
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Phùng Văn Thanh, đó mới chỉ là những giải pháp trước mắt. Để lập lại trật tự trong quản lý bến bãi, Sở Xây dựng đang tích cực hoàn thiện, tham mưu với UBND thành phố xây dựng Đề án Quy hoạch bến, bãi tập kết khoáng sản làm VLXD trên địa bàn thành phố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Dự kiến, toàn thành phố sẽ chỉ còn khoảng hơn 70 bến bãi tập kết VLXD quy mô lớn. Đề án xác định các điểm quy hoạch bến, bãi ở từng địa phương, diện tích tối thiểu, khoảng cách với hành lang đê, hành lang thoát lũ. Đồng thời, đề xuất đình chỉ hoạt động, giải tỏa vật liệu tập kết các bến bãi không phù hợp quy hoạch, không bảo đảm hành lang thoát lũ và an toàn đê điều, khôi phục mặt bằng khu vực ven sông… Quy hoạch được ban hành là cơ sở để phục vụ công tác quản lý chặt chẽ hơn, đưa hoạt động của hệ thống bến bãi VLXD vào quy củ, khắc phục tình trạng hoạt động lộn xộn, giảm thiểu vi phạm.