Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống bệnh lao tại Hải Phòng: Tăng cường truyền thông, sàng lọc tại cộng đồng

Bác sĩ Bệnh viện Phổi Hải Phòng khám cho người bệnh điều trị nội trú. 

- Bệnh lao là căn bệnh nguy hiểm thứ 2 trong những bệnh nhiễm trùng gây tử vong cao trên thế giới. Ước tính mỗi năm có khoảng 1,3 triệu người trên thế giới tử vong do lao, trong đó khoảng 300.000 người chết do lao nhiễm HIV. Tại Việt Nam, mỗi năm, phát hiện và điều trị hơn 100.000 người mắc lao và hiện đang đứng thứ 16/30 nước có số người bệnh lao cao nhất thế giới, đứng thứ 15/30 nước có người bệnh lao kháng đa thuốc.

Tại Hải Phòng, năm 2019, các đơn vị y tế phát hiện 1.835 người bệnh lao các thể (tỷ lệ 88,4/100.000 dân); số người bệnh có bằng chứng vi khuẩn học là 841/1.835 (45,8%); tỷ lệ điều trị thành công 91% và tỷ lệ tử vong 1,9%. Số người bệnh lao thu nhận điều trị trong năm 2019 giảm so với năm 2018. Đạt được kết quả trên, Bệnh viện Phổi Hải Phòng chủ động trong công tác khám, sàng lọc tại cộng đồng, tăng cường áp dụng các kỹ thuật hiện đại trong chẩn đoán nhanh, chính xác người bệnh mắc lao như: máy xét nghiệm Gene Xpert, máy Bactes Mgit 960, máy chụp CT 16 dãy… và ứng dụng hiệu quả cao phác đồ điều trị.

Thêm vào đó, mạng lưới chống lao thành phố được triển khai tại 15 quận/huyện, các xã/phường; tổ chống lao được thành lập tại các bệnh viện đa khoa và trung tâm y tế quận/huyện; mỗi xã/phường đều có cán bộ y tế làm công tác phòng, chống lao; Chương trình phòng, chống lao thành phố thực hiện chiến lược DOST (điều trị ngắn ngày có thể kiểm soát trực tiếp 100% dân số).

- Chương trình chống lao của thành phố hiện phải đối mặt với khó khăn, thách thức gì, thưa đồng chí?

- Hải Phòng là một trong những địa phương có nguy cơ nhiễm bệnh lao lớn do có mật độ dân số cao, số người tiêm chích ma túy, nhiễm HIV/AIDS còn nhiều. Mặc dù Chương trình chống lao của thành phố đạt được những kết quả nổi bật, tuy nhiên, công tác phòng, chống lao còn nhiều khó khăn, thách thức. Hiện nay, công tác phát hiện nguồn lây bệnh lao ở nước ta còn nhiều khó khăn, số người nhiễm bệnh lao trong cộng đồng chưa phát hiện được còn hơn 20%. Nguyên nhân là do sự hiểu biết của người dân về bệnh lao và cách phòng tránh còn hạn chế. Bởi phần lớn người bệnh lao đều là người nghèo, điều kiện kinh tế khó khăn, ít được tiếp cận các phương tiện truyền thông, ý thức phòng, chống bệnh chưa cao. Thêm vào đó, xã hội còn kỳ thị với người bệnh lao dẫn đến việc không ít người giấu bệnh, không dám đi khám bệnh để điều trị bệnh dứt điểm…

Trong công tác điều trị, do thời gian điều trị bệnh lao kéo dài nên nhiều người bệnh bỏ dở phác đồ điều trị, dẫn đến tình trạng lao kháng thuốc ngày càng tăng. Trong khi đó, nguồn nhân lực của tuyến huyện, xã còn thiếu, thường xuyên thay đổi và kiêm nhiệm nhiều công việc nên ảnh hưởng đến công tác phòng, chống lao. Ngoài ra, kinh phí duy trì hoạt động của mạng lưới chương trình chống lao còn nhiều khó khăn, công tác phối hợp y tế công tư phòng, chống lao còn hạn chế…

- Để san sẻ gánh nặng với những người mắc bệnh lao, nhất là người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, Chương trình chống lao thành phố có biện pháp hỗ trợ nào?

- Để san sẻ gánh nặng cho những người mắc bệnh lao có hoàn cảnh khó khăn, Chương trình chống lao thành phố tổ chức gây quỹ vào Ngày thế giới phòng, chống lao (24-3) và quỹ từ thiện tại Bệnh viện Phổi Hải Phòng. Chương trình chống lao thành phố phối hợp Bệnh viện Phổi Trung ương, Chương trình Chống lao Quốc gia phát động nhắn tin ủng hộ Quỹ hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao (PASTB) từ thành phố đến các đơn vị quận, huyện. Quỹ hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao bước đầu đạt được một số kết quả đáng khích lệ, giúp đỡ hàng trăm người bệnh có hoàn cảnh khó khăn trong việc hỗ trợ dinh dưỡng, tái khám, chi trả phần nào chi phí nằm điều trị nội trú. Bên cạnh đó, người bệnh còn được cán bộ y tế tổ chống lao tại các quận/huyện; xã/phường tư vấn, động viên, theo dõi trong suốt quá trình điều trị.

- Để thực hiện mục tiêu thanh toán bệnh lao ra khỏi đời sống cộng đồng, Chương trình chống lao thành phố có giải pháp gì trong thời gian tới?

- Nhằm thực hiện mục tiêu thanh toán bệnh lao vào năm 2030 theo kế hoạch của chương trình chống lao quốc gia, Chương trình chống lao thành phố đẩy mạnh triển khai sàng lọc, phát hiện chủ động người bệnh lao tại các khu vực khó tiếp cận, có tình hình dịch tễ lao cao nhằm tăng cường chẩn đoán người bệnh lao và đưa vào quản lý điều trị; tăng cường tầm soát, sàng lọc, phát hiện người bệnh lao đa kháng thuốc, tiền/siêu kháng thuốc, tăng tối đa tỷ lệ thu nhận điều trị người bệnh lao đa kháng thuốc trên toàn thành phố.

Đồng thời, Chương trình phối hợp các tổ chức y tế công lập và ngoài công lập trong việc phát hiện người có triệu chứng nghi lao để phát quản lý, điều trị kịp thời; chủ động phát hiện lao tại các trung tâm khép kín như: Trung tâm Giáo dục – Lao động xã hội Gia Minh (huyện Thủy Nguyên), Trung tâm Giáo dục lao động số 2 (huyện Tiên Lãng), Trại giam Xuân Nguyên (huyện Thủy Nguyên)…

Bên cạnh đó, chương trình chống lao thành phố phối hợp các tổ chức xã hội như: Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh… tăng cường truyền thông, tư vấn, giám sát hỗ trợ người bệnh lao. Đồng thời, quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ bác sĩ, nhân viên kỹ thuật cao đáp ứng, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Hoàng Huế thực hiện