Những người “kể sử” ở Đền Hùng
Hướng dẫn viên thuyết minh về di tích đền Hạ cho du khách.
Không chỉ hiểu rõ về ý nghĩa của từng chi tiết, đường nét kiến trúc quần thể Khu di tích lịch sử Đền Hùng, những hướng dẫn viên tại đây còn hiểu rõ đặc điểm hình thành, ý nghĩa, giá trị lịch sử - văn hoá của từng địa danh, không gian nơi đây. Ví như nói về cổng Đền Hùng, các hướng dẫn viên không chỉ nhớ thời gian xây dựng vào năm Khải Định thứ 2 (1917), còn phải biết kết cấu kiến trúc cổng là xây kiểu vòm cuốn cao 8,5m, hai tầng 8 mái, lợp giả ngói ống, giữa tầng một có đề bức đại tự “Cao sơn cảnh hành”, nghĩa là “lên núi cao nhìn xa rộng”…. Tới đền Hạ, phải kể được sự tích nguồn gốc “đồng bào” gắn với truyền thuyết Mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, sau nở thành 100 người con trai được bắt nguồn từ đây. Cứ như vậy men theo hàng trăm bậc đá, ngược gần 175 m lên tới đỉnh Nghĩa Lĩnh, hàng trăm câu chuyện của các di chỉ, chứng tích lịch sử đều được các hướng dẫn viên khéo léo truyền tải tới du khách thập phương.
Làm hướng dẫn viên ở đền Hùng khá vất vả bởi đặc thù địa hình Khu di tích. Tất cả 8 hướng dẫn viên hiện tại ở đây đều là nữ, trang phục khi hướng dẫn đoàn là áo dài truyền thống. Đã có kinh nghiệm hàng chục năm hướng dẫn viên tại Đền Hùng, chị Nguyễn Thị Bích Phượng chia sẻ: “Có những ngày hướng dẫn nhiều đoàn theo đúng lộ trình từ Đại môn về đền Giếng cũng khiến bản thân kiệt sức. Nhưng qua nhiều năm rèn luyện với nghề, không còn cảm thấy mệt mỏi. Ngược lại, tôi còn thấy mình dẻo dai bền bỉ hơn”.
Được biết, tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, du khách tới đông nhất là vào dịp Giỗ Tổ (10-3 âm lịch) hàng năm. Thường từ Tết Nguyên đán đến ngày hội mở, đội ngũ hướng dẫn viên làm việc hết công suất. Có những ngày, các hướng dẫn viên làm việc từ sáng tới chiều tối; đi nhiều tới mức bàn chân phồng rộp, giọng nói khản đi. Nhưng là lực lượng chính phục vụ du khách tìm hiểu về các giá trị lịch sử - văn hoá của Đền Hùng, nên không ai xin nghỉ vào thời điểm đó. Theo bà Phạm Thị Hoàng Oanh, Phó giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng, đó không chỉ là trách nhiệm với nghề mà còn là niềm tự hào được phục vụ du khách, bởi nơi đây gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của dân tộc Việt.
Các hướng dẫn viên tại Khu di tích lịch sử đặc biệt Đền Hùng đều được đào tạo bài bản và chuyên nghiệp, không chỉ nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện âm sắc giọng nói, cách thức truyền tải câu chuyện sao cho thật diễn cảm, hấp dẫn người nghe. Cùng với đó, qua thời gian, các hướng dẫn viên tiếp tục tích lũy những câu chuyện mới, kỷ niệm và dấu ấn mới của Đền Hùng để làm dày thêm kho tàng của khu di tích. Quá trình này không chỉ đòi hỏi sự kiên trì trau dồi kỹ năng không ngừng, mà còn cần tình yêu và đam mê với nghề. Hướng dẫn viên Nguyễn Thị Thanh Hoa cho biết: Nếu không tự làm mới cách thức truyền đạt, học thêm ngoại ngữ đáp ứng nhu cầu của khách tham quan, sẽ rất nhanh… chán nghề. Nghề nào cũng cần sự học hỏi, đổi mới để tiến kịp thời đại, làm hướng dẫn viên cũng vậy. Trăn trở tìm cách làm tốt hơn nữa nhiệm vụ của mình tại Đền Hùng, chính là tâm huyết của người “kể sử”./.