Lao động tự do gặp nhiều khó khăn
Người dân hạn chế đi lại, nên lao động làm nghề xe ôm thu nhập giảm mạnh.(ảnh minh họa)
Có gần chục năm thâm niên làm nghề xe ôm tại bến xe Cầu Rào, thế nhưng từ 1 tháng trở lại đây anh Nguyễn Văn Phú (ở phường Lạch Tray, quận Ngô Quyền) phải tạm ngừng công việc. Trước đây, mỗi tháng thu nhập của anh Phú từ 5-7 triệu đồng, nhưng giờ đây không còn. Anh Phú cho biết: Cả 4 người trong gia đình đành chi tiêu “thắt lưng buộc bụng” với số tiền lương công nhân ít ỏi của vợ. Khó khăn là không tránh khỏi.
Cùng là lao động tự do, nhưng hoàn cảnh của chị Lê Thị Hoài, ở xã Nhân Hòa (huyện Vĩnh Bảo) còn khó khăn hơn. Một năm nay vợ chồng chị Hoài khăn gói ra nội thành kiếm việc để có tiền gửi về quê lo ăn học cho hai con và nuôi bố mẹ già. Chị làm nghề bán hàng rong, còn anh làm phụ hồ xây dựng. Kể từ khi dịch COVID-19 phát sinh, việc bán hàng rong của chị Hoài ế ẩm. Chị chuyển sang đi rửa bát thuê cho các cửa hàng ăn cũng không có người nhận do không có khách. Công việc của chồng chị cũng không khá khẩm hơn khi từ đầu năm đến nay việc xây dựng, sửa chữa nhà cửa gần như đình trệ. Chị Hoài bày tỏ: “Công nhân, viên chức nghỉ việc còn có trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ bằng tiền, còn lao động tự do như vợ chồng tôi không có việc làm là không có thu nhập. Thu nhập không có, tìm công việc mới lại khó khăn, giá nhà trọ, giá điện, nước thì không giảm. Vợ chồng lại về quê làm ruộng, đợi hết dịch thì lên thành phố đi làm thuê trở lại”.
Thực tế, theo thống kê của Bảo hiểm xã hội thành phố, số lượng người lao động tự do trên địa bàn thành phố tham gia bảo hiểm tự nguyện chưa nhiều. Bởi vậy, các đối tượng này sẽ gặp khó khăn khi dịch bệnh ập đến mà không có việc làm, không có thu nhập. Với những người không tham gia BHXH, BHYT, nếu nghi nhiễm hoặc bị nhiễm COVID-19, sẽ được nhà nước chi trả toàn bộ chi phí chữa trị, xét nghiệm, nhưng điều trị các bệnh có sẵn vẫn phải chi trả hết phí khám, chữa bệnh. Chính vì vậy, khá nhiều lao động tự do có sẵn bệnh lý nền trong người thường trực nỗi lo là nếu chưa bị nhiễm COVID-19 mà chỉ thuộc diện phải cách ly y tế tại nhà thôi thì cũng không biết xoay xở thế nào nếu ốm đau.
Theo Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến nhóm lao động tự do chưa thể đánh giá hết. Hiện cơ quan này cùng chính quyền các địa phương đang khẩn trương khảo sát để đánh giá mức độ ảnh hưởng, từ đó mới thống nhất để đưa ra các chính sách hỗ trợ phù hợp.
Thực tế, phần lớn người lao động tự do thường thuộc diện nghèo, thu nhập thấp. Do vậy, các cấp, ngành, doanh nghiệp liên quan xem xét, có chủ trương hỗ trợ họ để giảm bớt khó khăn, như giảm trực tiếp 50% giá trị hóa đơn tiền điện, tiền nước trong những tháng mất việc do dịch COVID-19, có định mức giảm tối đa cụ thể. Về lâu dài, Liên đoàn Lao động thành phố có đánh giá bao quát, chung về số lượng, độ tuổi, giới tính, ngành nghề của các lao động tự do. Từ đó, có những đề xuất thành phố triển khai giải pháp đào tạo nghề phù hợp, định hướng sản xuất, kỹ thuật... để họ phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống bền vững. Đồng thời, BHXH thành phố tăng cường tuyên truyền để người lao động tự do thấy sự cần thiết và quyền lợi thiết thực khi tham gia BHXH tự nguyện, BHYT, giảm thiểu khó khăn khi xảy ra thiên tai dịch bệnh. Thời gian tới, các cấp, các ngành sớm triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ hỗ trợ người nghèo, người lao động gặp khó khăn do COVID-19 với số tiền 1 triệu đồng/người/tháng để vượt qua khó khăn trong thời kỳ dịch bệnh.