Xử lý nghiêm hành vi buôn lậu khẩu trang y tế
Hàng triệu khẩu trang y tế bị xuất lậu
Công an tỉnh Hà Giang khởi tố Giàng Thị Lan về hành vi buôn lậu khẩu trang y tế qua biên giới.
Tối 21-3, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phát hiện 64,5 nghìn chiếc khẩu trang y tế được cất giấu trong các hàng hóa khác nhau trên ô-tô tải mang biển kiểm soát của nước Lào, tại cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn nhằm vận chuyển sang nước ngoài để tiêu thụ. Tất cả số khẩu trang trên đều không có giấy tờ hợp pháp. Tại cơ quan chức năng, lái xe ô-tô khai nhận chở thuê số hàng hóa trên từ Việt Nam qua bên kia biên giới để kiếm lời. Vụ việc đang được điều tra, làm rõ, xử lý theo quy định của pháp luật.
Trước đó, hàng loạt vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép khẩu trang y tế cũng được cơ quan quản lý phát hiện kịp thời. Như ngày 11-3, Chi cục Hải quan cửa khẩu Mộc Bài (Cục Hải quan tỉnh Tây Ninh) phát hiện thu giữ hơn 187 nghìn chiếc khẩu trang y tế được vận chuyển trái phép qua biên giới tiêu thụ tại Cam-pu-chia; ngày 10-3, tại Quảng Trị, ở Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, cơ quan chức năng phát hiện 65 nghìn chiếc khẩu trang y tế được vận chuyển trái phép sang Lào. Ngày 8-3, Chi cục Hải quan cửa khẩu Tịnh Biên, Cục Hải quan tỉnh An Giang bắt giữ một người vận chuyển trái phép hơn 164 nghìn chiếc khẩu trang y tế qua biên giới Cam-pu-chia… Các vụ việc trên đều đang được cơ quan chức năng mở rộng điều tra để xử lý theo quy định pháp luật. Theo các đối tượng buôn bán, vận chuyển khẩu trang y tế khai nhận, giá một hộp khẩu trang bán ở Cam-pu-chia, Lào, Trung Quốc hơn 510.000 đồng, trong khi tại Việt Nam chỉ khoảng 160.000 đồng, nên các đối tượng buôn lậu qua để hưởng lợi bất chính lớn.
Có thể nói, trong bối cảnh cả nước đang căng mình chống dịch bệnh COVID-19, nhu cầu sử dụng khẩu trang, đặc biệt khẩu trang y tế là rất cao. Nhiều cơ sở y tế, nhân viên y tế phải vất vả trong việc mua khẩu trang y tế để sử dụng thì một số đối tượng lại lợi dụng tình hình dịch bệnh để buôn lậu nhằm thu lợi bất chính khiến dư luận bức xúc.
Anh Nguyễn Đăng Trung, nhân viên y tế tại Bệnh viện hữu nghị Việt- Tiệp bày tỏ: “Tại bệnh viện, một số ngày vừa qua cũng khan hiếm khẩu trang y tế, vì vậy, tôi rất bức xúc trước việc khẩu trang y tế bị các đối tượng buôn lậu qua biên giới để kiếm lời. Đây không chỉ là hành vi đáng lên án mà cần xử lý nghiêm theo pháp luật, bởi làm hạn chế những nỗ lực kiềm chế dịch bệnh COVID-19 hiện nay”.
Xử lý nghiêm theo quy định
Ngày 28-2-2020, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 20 về việc áp dụng chế độ cấp giấy phép xuất khẩu đối với khẩu trang y tế trong giai đoạn phòng, chống dịch COVID-19. Theo đó, Chính phủ chỉ cho phép xuất khẩu khẩu trang y tế với mục đích viện trợ, hỗ trợ quốc tế do Chính phủ Việt Nam thực hiện, lượng xuất khẩu tối đa 25% sản lượng sản xuất. 75% sản lượng khẩu trang y tế dành cho công tác phòng, chống dịch bệnh trong nước.
Luật sư Trần Thị Kim Dung, Hội Luật gia thành phố cho biết: Hành vi lợi dụng tình trạng khan hiếm hàng hóa khi thiên tai, địch họa, chiến tranh, đầu cơ, thu gom khẩu trang gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới cộng đồng, đến việc phòng ngừa dịch bệnh sẽ bị xử lý hình sự về tội đầu cơ, theo Điều 196 Bộ luật Hình sự với mức phạt 30 triệu đồng hoặc phạt tù lên đến 15 năm. Trường hợp buôn bán khẩu trang qua biên giới, không xuất trình được hợp đồng, giấy tờ liên quan theo quy định của pháp luật sẽ bị xử lý về hành vi buôn lậu theo điều 188 Bộ luật Hình sự, với hình phạt từ phạt tiền tối thiểu 50 triệu đồng hoặc phạt tù lên đến 15 năm.
Thực tế, các vụ vận chuyển, tuồn khẩu trang y tế qua biên giới được phát hiện nhiều, song hiện nay, mới có một vụ được cơ quan Công an khởi tố điều tra tại tỉnh Hà Giang. Đó là Giàng Thị Lan, 27 tuổi, huyện Mèo Vạc (tỉnh Hà Giang) bị phát hiện khi buôn lậu hơn 180 nghìn chiếc khẩu trang sang Trung Quốc mà không xuất trình được hóa đơn chứng minh nguồn gốc hàng hoá. Do vậy, để chấm dứt tình trạng vận chuyển trái phép khẩu trang y tế qua biên giới, gây nên tình trạng khan hiếm khẩu trang trong nước, các cơ quan quản lý cần xử lý nghiêm hành vi này. Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm cần xử lý hình sự đồng thời thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, nơi xảy ra vi phạm, bảo đảm tính răn đe. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý thị trường, thanh tra y tế các tỉnh, thành phố nói chung và Hải Phòng nói riêng cần đề nghị các đơn vị sản xuất khẩu trang y tế báo cáo về số hàng tồn kho, năng lực sản xuất và yêu cầu ký cam kết ưu tiên phòng, chống dịch trong nước trong giai đoạn hiện nay, không bán cho các đối tượng đầu cơ, tăng giá, gom hàng, hay xuất khẩu. Các đơn vị hải quan, biên phòng, chính quyền các địa phương, cơ quan quản lý thị trường thành phố đẩy mạnh công tác kiểm tra hàng hóa, kiên quyết không để xảy ra tình trạng gom hàng, đầu cơ, buôn lậu khẩu trang y tế ra nước ngoài.