Thực hiện Nghị quyết 52 của HĐND thành phố về hỗ trợ người nghèo xây, sửa nhà : Tích cực xã hội hóa kinh phí đối ứng
Lo thiếu kinh phí đối ứng
Lãnh đạo UBND phường Hòa Nghĩa (quận Dương Kinh) và Tổ dân phố số 6 khảo sát hộ bà Trần Thị Tuấn, trong diện được nhận hỗ trợ xây mới nhà ở theo Nghị quyết 52.
Theo Sở Xây dựng, ngày 18-3, UBND thành phố ban hành quyết định phê duyệt danh sách 816 hộ nghèo có khó khăn về nhà ở trên địa bàn thành phố đủ điều kiện hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở theo cơ chế Nghị quyết 52 của HĐND thành phố. Trong đó, huyện An Lão có số hộ nghèo đăng ký nhận hỗ trợ nhiều nhất với 260 hộ (200 hộ xây mới, 60 hộ sửa chữa). Quận Đồ Sơn là địa phương có ít hộ nghèo đăng ký hỗ trợ, với 1 hộ. So với số liệu của Đề án số 16 của UBND thành phố, số lượng hộ nghèo đăng ký xây, sửa nhà trong năm nay chỉ bằng 1/5 tổng số hộ nghèo có khó khăn về nhà ở trên địa bàn thành phố. Trong đó, theo dự kiến, năm 2020 có khoảng hơn 1.400 hộ nghèo đăng ký xây mới. Quận Đồ Sơn có 39 hộ nghèo khó khăn về nhà ở, nhưng năm 2020 chỉ có 1 hộ đăng ký xây mới. Huyện Cát Hải rà soát từ đầu năm 2020 có 14 hộ đăng ký xây, nhưng đến nay, 3 hộ xin rút, chỉ còn 11 hộ tiếp tục đăng ký xây, sửa nhà…
Lãnh đạo UBND các quận, huyện cho biết, số liệu đăng ký thực tế ít hơn nhiều so với dự kiến là do trong quá trình triển khai còn nhiều hộ “ngại” đăng ký vay vốn do khó có khả năng trả nợ sau này và nguồn vốn tự chủ từ gia đình hạn chế, khó huy động được các nguồn lực khác để thực hiện. Với 35 triệu đồng được vay cùng với khối lượng vật tư được thành phố hỗ trợ gồm: 5,9 tấn xi măng, 14 nghìn viên gạch chỉ để xây nhà mới, những hộ nghèo rất khó khăn để làm nhà bảo đảm tiêu chuẩn “3 cứng” gồm: khung cứng, nền cứng, mái cứng. Theo mặt bằng giá cả hiện nay, để xây được ngôi nhà như vậy, phải mất ít nhất 120-150 triệu đồng/ nhà. Bên cạnh đó, các hộ nghèo thường ở trong các ngõ, ngách sâu, xa đường giao thông nên giá nhân công, vật tư, chi phí vận chuyển nguyên vật liệu cao. Do vậy, nhiều hộ phải tiết kiệm, vay mượn trong thời gian dài mới có đủ kinh phí để xây nhà. Hơn nữa, sau khi làm nhà, không còn tiền để sử dụng vào tái sản xuất, phát triển kinh tế, có thể làm cho các hộ nghèo càng thêm khó khăn.
Huy động linh hoạt nguồn lực xã hội hóa
Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 52 của HĐND thành phố đồng chí Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban Chỉ đạo khẳng định, đối tượng thụ hưởng chính sách này là những hộ nghèo, điều kiện kinh tế rất hạn chế. Do đó, các cấp, ngành, địa phương cần phối hợp tốt hơn trong việc triển khai hỗ trợ, nhất là về kinh phí đối ứng để xây, sửa nhà, Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố rút gọn hồ sơ, thủ tục cho vay theo hướng nhanh gọn, chặt chẽ và kiểm soát tốt nguồn vốn để bảo đảm tiến độ thực hiện.
Để giải quyết tình trạng thiếu kinh phí xây, sửa nhà cho các hộ nghèo, song song với việc thực hiện Nghị quyết 52, Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục hỗ trợ các hộ nghèo vay vốn ưu đãi để xây sửa nhà ở theo Quyết định 167 và Quyết định 33 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, bên cạnh số tiền 35 triệu đồng được vay theo Nghị quyết 52, Ngân hàng chính sách xã hội có thể cho các hộ vay thêm 25 triệu đồng để xây, sửa nhà bằng nguồn vốn Trung ương.
Các địa phương cũng đang tích cực vận động các nguồn lực xã hội hóa để nâng mức hỗ trợ cho các hộ nghèo xây, sửa nhà. Năm 2020, huyện Thủy Nguyên có hơn 900 hộ nghèo. Bên cạnh các hộ nghèo đăng ký hỗ trợ xây, sửa nhà theo Nghị quyết 52, huyện phát động phong trào xây nhà hỗ trợ người nghèo trên địa bàn huyện với mức hỗ trợ 80 triệu đồng/ hộ (40 triệu đồng từ nguồn ngân sách vượt thu của huyện, 40 triệu đồng từ nguồn đóng góp của các doanh nghiệp). Huyện Tiên Lãng cũng đang tích cực làm việc với Hội tình người Hà Nội, phấn đấu hỗ trợ thêm mỗi hộ nghèo 50 triệu đồng để xây mới nhà ở.
Theo Sở Xây dựng thành phố, hiện nay, ở một số địa phương có thực trạng các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động từ thiện, hỗ trợ, giúp đỡ người nghèo xây dựng nhà ở với số tiền cao hơn mức hỗ trợ của thành phố và Trung ương. Đây là việc làm rất tốt, tuy nhiên, các địa phương nên xem xét, điều chỉnh bởi hầu hết các nguồn này đều do các tổ chức, cá nhân hỗ trợ trực tiếp tới từng hộ dân mà không được lồng ghép vào các nguồn lực chung của địa phương. Việc làm này vô tình làm phát sinh tâm lý ỷ lại, trông chờ, so sánh của người dân, gây khó khăn cho việc triển khai các chương trình hỗ trợ của Chính phủ và thành phố trên địa bàn toàn thành phố.
Thực hiện Nghị quyết 52, năm 2020, thành phố bố trí gần 22 tỷ đồng để mua gần 10 triệu viên gạch chỉ và hơn 4 nghìn tấn xi măng hỗ trợ 816 hộ nghèo trên địa bàn thành phố xây mới, sửa chữa nhà ở. Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố bố trí hơn 25 tỷ đồng cho các hộ vay với lãi suất 0% trong thời gian 15 năm.