Nâng cao chất lượng dạy và học trực tuyến: Tiếp tục cải tiến, hoàn thiện

Giáo viên Trường THCS Ngô Quyền (quận Lê Chân) dạy học trực tuyến cho học sinh toàn quận trên hệ thống VnEdu.

Dạy học trực tuyến giúp học sinh không gián đoạn kiến thức, khi phải nghỉ học để phòng, chống dịch COVID-19, đồng thời tăng cường mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường.

Cô giáo Nguyễn Thị Hà, giáo viên chủ nhiệm lớp 9A2 Trường THCS Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng) cho biết, thời gian đầu, cô chủ yếu gửi bài tập vào nhóm Zalo của lớp hoặc gửi qua địa chỉ email của học sinh. Điều này khiến học sinh giảm hứng thú học tập do có những bài khó các em không biết hỏi ai. Nhưng từ khi sử dụng phần mềm học trực tuyến, học sinh có thể hỏi thầy, cô giáo về bài khó, giáo viên có thể sửa bài ngay giúp học sinh dễ tiếp thu kiến thức. Theo cô Hà, để nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến, giáo viên phải chuẩn bị kỹ nội dung bài giảng, xoáy vào vùng kiến thức trọng tâm, trọng điểm để giúp học sinh hiểu và vận dụng tốt khi làm bài tập. Giáo viên phải có sự tương tác để giải đáp cho học sinh những phần chưa rõ chứ không để mặc các em tự học.

Tương tự, việc dạy học trực tuyến ở Trường THPT Hàng Hải (quận Ngô Quyền) được tiến hành ở các môn Toán, Văn, Anh, Lý, Hóa, Sinh, Giáo dục công dân. Các thầy, cô giáo tích cực tìm hiểu, lựa chọn phần mềm dạy học, quản lý học sinh phù hợp như phát trực tuyến trên Facebook, sử dụng ứng dụng Zoom meeting. Bên cạnh đó, nhà trường áp dụng hình thức thi trực tuyến bằng phần mềm "Kiểm tra online". Đây là ứng dụng do giáo viên Tin học của trường phát triển, nhằm phục vụ công tác đào tạo thi trên máy tính theo hướng dẫn của Bộ GD- ĐT. Theo đó, trường tiến hành lên lịch kiểm tra một số môn nhất định, sau đó hệ thống sẽ chấm điểm tự động, trích xuất kết quả. Sau đó, giáo viên sẽ chữa bài cho học sinh trong các buổi học trực tuyến theo thời khóa biểu. Để tiếp thu bài học tốt, học sinh cần chuẩn bị bài học trước, tập trung theo dõi, chủ động ghi chép, ôn luyện để hình thành kiến thức cho mình.

Khắc phục hạn chế, đưa dạy học trực tuyến thành giải pháp lâu dài

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy, học trực tuyến còn một số nhược điểm, đó là học sinh không được ai nhắc nhở cũng như không có thời gian biểu cụ thể để tuân theo. Điều này có thể khiến học sinh mất tập trung nếu bản thân các em chưa có ý thức học tập cao cũng như chưa có khả năng sắp xếp thời lượng học tập. Ngoài ra, còn một số rào cản khác như thiết bị, đường truyền, chưa bảo đảm tương tác giữa người học và người dạy chưa cao…

Theo em Vũ Quang Anh, học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn (quận Hải An), khi thầy cô gửi bài tập cho cả lớp, có bạn cố gắng hoàn thành hết bài tập, nhưng nhiều bạn chỉ hỏi xin đáp án sau đó chép lại. Hơn nữa, học gián tiếp, giáo viên và học sinh khó tương tác bài giảng, nhiều bạn đưa ra nhiều lý do không xem, không nhận được bài. Chính vì thế, học online đòi hỏi phải tập trung cao và thật sự nghiêm túc như lúc học ở trường mới hiệu quả cao.

Nhiều giáo viên đánh giá, để tổ chức dạy học trực tuyến thành công, đòi hỏi có 3 yếu tố, đó là giải pháp về công nghệ, cách tổ chức quản lý của nhà trường, sự sẵn sàng của giáo viên và học sinh. Qua thực tế cho thấy, khó khăn lớn nhất trong tổ chức dạy học trực tuyến là mức độ sẵn sàng của học sinh, một số em chưa được trang bị những công cụ hỗ trợ cần thiết như: điện thoại, máy tính, đường truyền internet, cũng như có sự  nỗ lực, ý thức tự giác, chủ động học tập trực tuyến. Ngoài ra, nhiều em học lực chỉ ở mức trung bình hoặc yếu, nên việc tiếp thu kiến thức truyền đạt còn hạn chế. Giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm cũng gặp khó khăn trong việc kiểm tra, đánh giá thực chất học sinh…, bởi lẽ học sinh làm bài kiểm tra ở nhà.

Bên cạnh việc khắc phục hạn chế để nâng cao hiệu quả hình thức dạy và học trực tuyến trong tình hình hiện nay, theo NGUT, PGS. TS Lê Quốc Tiến, Giám đốc Sở GD-ĐT Hải Phòng, ngành GD-ĐT thành phố xác định đây là xu thế tất yếu, “chìa khoá” để giảm thiểu vấn nạn dạy thêm học thêm, cũng như tăng cường bồi dưỡng, nâng cao trình độ theo nhu cầu của từng học sinh. Vì vậy, các cơ sở giáo dục cần tích cực tìm tòi, ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động dạy và học, sao cho việc dạy học trực tuyến không chỉ là giải pháp tình thế trong mùa dịch, mà trở thành giải pháp được áp dụng lâu dài và phổ biến. Đối với học sinh, các em nên tự xây dựng kế hoạch học tập phù hợp với điều kiện của bản thân và tăng cường sự tương tác với giáo viên chủ nhiệm, bạn cùng lớp sau mỗi giờ học. Sự chủ động của học sinh sẽ khắc phục được một phần hạn chế của phương pháp dạy học này.

Cô giáo VŨ THỊ XUÂN, Phó hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc (quận Lê Chân): Chú trọng yếu tố tương tác với học sinh

Thực hiện phương châm “Tạm dừng đến trường, không dừng học” của Bộ Giáo dục- Đào tạo, Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc đẩy mạnh hoạt động dạy và học trực tuyến trên phần mềm Microsoft teams. Giáo viên chủ nhiệm chủ động xây dựng thời khóa biểu rõ ràng như khi học chính khóa để học sinh và cha mẹ học sinh dễ dàng theo dõi. Trong mỗi tiết học trực tuyến, nhà trường chú trọng yếu tố tương tác với học sinh, giúp các em hào hứng và tham gia đầy đủ các buổi học. Việc thay đổi môi trường học tập ít nhiều làm xáo trộn sinh hoạt, tâm lý của học sinh, các em cần được quan tâm, hướng dẫn để bắt nhịp nhanh nhất với kiến thức mới. Từ thực tế đó, nhà trường yêu cầu giáo viên bộ môn chủ động xây dựng bài giảng chi tiết, linh hoạt truyền thụ kiến thức 2 chiều; tăng cường gọi học sinh phát biểu, vừa để điểm danh đột xuất, vừa đánh giá mức độ hiểu bài của các em. Ngoài ra, giáo viên được khuyến khích tạo động lực thi đua, học tập bằng việc chấm điểm tại chỗ, công nhận kết quả đó vào điểm thành phần.

Chị NGUYỄN THỊ HÂN, mẹ học sinh lớp 10 Trường THPT Anhxtanh (quận Ngô Quyền): Cùng con “học online”

Theo tôi, học trực tuyến là giải pháp quan trọng trong thời điểm này để các con duy trì nhịp độ học tập tích cực, cũng như củng cố kiến thức và bảo đảm yêu cầu phòng, chống dịch COVID-19. Tuy nhiên, để việc học trực tuyến đạt hiệu quả cao, tôi cho rằng không thể thiếu sự đồng hành của cha mẹ học sinh. Bởi vì trên thực tế, nhiều trường hợp con vừa ngồi học vừa lại làm việc riêng như chơi game, nghe nhạc. Do đó, đòi hỏi gia đình phải quản lý, quan tâm sát sao hơn nữa quá trình học của con. Hằng ngày, trước khi con bước vào tiết học trực tuyến, tôi đều dặn con thay đồng phục như khi đi học bình thường rồi mới ngồi vào bàn học, để tạo cho con sự nghiêm túc. Sau mỗi buổi học, tôi đều dành thời gian xem vở ghi chép của con, hỏi xem phần nào, môn nào con chưa kịp hiểu hoặc bị gián đoạn do đường truyền internet để cùng con tìm video bài giảng có nội dung đó trên các kênh Facebook, Youtube, truyền hình. Nhờ vậy, con có thể xem lại nhiều lần, giúp tiếp thu kiến thức hiệu quả nhất.

Em VŨ TUẤN ANH, học sinh lớp 10C1, Trường THPT Ngô Quyền (quận Lê Chân): Thường xuyên ôn luyện kiến thức

Sau gần 3 tháng tham gia học trực tuyến theo thời khóa biểu và hướng dẫn của nhà trường, em bắt nhịp và hứng thú với phương pháp học này. Song em cho rằng, nếu chỉ có mặt đủ các buổi học mà thiếu đi sự tập trung, ôn tập thường xuyên thì kết quả học trực tuyến khó đạt hiệu quả cao. Bởi vậy, trong quá trình giáo viên giảng dạy, em ghi lại ý chính của từng bài hoặc ghi chép những nội dung bản thân thấy cần thiết; đặc biệt không quên đánh dấu những phần giáo viên hướng dẫn liên hệ, phân tích với các bài học trước. Sau mỗi buổi học, em lại hệ thống kiến thức ngày hôm đó. Đối với các môn tự nhiên, một lần nữa em ghi lại những lý thuyết, công thức quan trọng, thường sử dụng vào giấy nhớ. Với các môn xã hội, em tập vẽ sơ đồ tư duy, ghi lại những mốc thời gian, sự kiện chính, tóm tắt nội dung văn bản hay những điều cần lưu ý. Những tờ giấy ghi nhớ được em dán ở góc học tập, vừa giúp em củng cố kiến thức dễ dàng, vừa tiết kiệm thời gian tìm xem lại các bài giảng tương tự trong khi hoàn thành các bài tập giáo viên giao.

Hiệp Lê - Phương Linh