Cẩn trọng với việc thế chấp tài sản vay hộ tiền

Các giao dịch chuyển nhượng nhà, đất ở cần được thực hiện bằng các hợp đồng có công chứng (ảnh minh họa).

Hơn một tháng sau khi hoàn thành các giao dịch, "vị khách sộp" bất ngờ bỏ đi, chị Nguyễn Thị O. ở phố Đà Nẵng (quận Ngô Quyền) nhận được thông báo đến kỳ hạn trả nợ vay ngân hàng của món nợ gần 3 tỷ đồng vay hộ khách. Chị O. kể lại, cách đây 3 tháng chị có ý định bán ngôi nhà ở phố Nguyễn Trãi (quận Ngô Quyền) để lo việc gia đình. Một đối tác đề nghị mua nhà và đất với giá 4,5 tỷ đồng. Người này tạm ứng 1,5 tỷ đồng, nhưng sau đó viện cớ cần huy động vốn để làm ăn nên đề nghị chị O. Thế chấp nhà và đất kể trên vay hộ 3 tỷ đồng từ ngân hàng thương mại để lấy vốn kinh doanh. Để tạo sự tin tưởng, người này mặc dù tạm ứng trước 1,5 tỷ đồng, nhưng không đề nghị chị O. ký hợp đồng công chứng, chuyển nhượng sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, sau khi số tiền vay ngân hàng được giải ngân, khách mua nhà chị O. nhận đủ tiền vay rời khỏi địa phương và không thể liên lạc. Khấu trừ khoản ứng mua nhà trước đó, chị O. vẫn nợ ngân hàng 1,5 tỷ đồng.

Chiêu bài tương tự cũng được một số đối tượng sử dụng với các giao dịch mua bán xe ô tô hạng sang, giá trị cao đã được đăng ký. Các đối tượng thường thanh toán 1/3 giá trị sản phẩm, sau đó nhờ chủ tài sản đứng tên vay 2/3 giá trị tài sản cầm cố. Với số tiền dưới 70% giá trị tài sản và sự minh bạch về tài chính sẵn có của chủ sở hữu các phương tiện, bất động sản, các ngân hàng sẽ chấp thuận các hồ sơ vay vốn.

Theo Giám đốc khách hàng Ngân hàng Hàng hải chi nhánh Quán Toan Bùi Thị Dinh: Quy tắc của ngân hàng là người nào đứng tên hồ sơ thế chấp vay tiền người đó sẽ chịu trách nhiệm về khoản vay. Điều này đồng nghĩa với việc, chủ sở hữu của tài sản thế chấp vay bắt buộc phải trả khoản tiền đứng ra vay. Trường hợp không thể chi trả sẽ bị ngân hàng kê biên, phát mại tài sản thế chấp. Hơn nữa, nếu không thanh toán khoản vay đúng hạn, khách hàng sẽ bị đưa sang danh sách nhóm khách hàng nợ xấu chung, khó có thể tiếp cận các nguồn vốn vay sau này ở bất kỳ ngân hàng nào khác.

Luật sư Phạm Ngọc Hải, Trưởng đại diện Văn phòng luật sư VIP tại Hải Phòng cho biết: Thực tế, việc mua bán tài sản cũng như hỗ trợ đứng tên vay vốn hoàn toàn là thỏa thuận dân sự giữa hai cá nhân. Trong trường hợp này, người mua lợi dụng sự nhẹ dạ cả tin của người bán để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Để bảo đảm quyền lợi, người bán tài sản trong những trường hợp này có thể làm đơn khởi kiện tới TAND để bảo đảm quyền lợi.

Điều 106 và 107 Bộ luật Dân sự 2015 quy định, những tài sản là bất động sản như đất đai, nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất bắt buộc phải đăng ký quyền sở hữu, quyền khác theo quy định pháp luật. Ngoài ra, một số loại tài sản đặc thù khác cũng bắt buộc phải đăng ký quyền sở hữu gồm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, phương tiện thủy nội địa... Đối với những loại tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng này, khi mua bán hoặc chuyển nhượng, hai bên bắt buộc phải thực hiện hợp đồng mua bán, chuyển nhượng có công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật cũng như thực hiện các nghĩa vụ thuế tương ứng.

Do đó, để bảo vệ quyền lợi chính đáng, tránh bị lợi dụng, chiếm đoạt tài sản như những trường hợp ở trên, người dân cần thực hiện nghiêm túc quy định pháp luật, không đứng tên thế chấp, cầm cố vay tiền hộ cho các nhà khác tại các tổ chức tín dụng. Ngoài ra, các ngân hàng cần giám sát chặt khâu thẩm định, trong đó tập trung vào việc minh bạch phương án trả nợ, tránh việc lợi dụng vay vốn ngân hàng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Minh An