Khách hàng cá nhân khó tiếp cận hỗ trợ của ngân hàng: Điều chỉnh phương án xác định thiệt hại phù hợp
Chỉ được hỗ trợ giảm lãi suất 0,5%/năm
Nhân viên ngân hàng tư vấn về cơ chế hỗ trợ giảm lãi suất tới khách hàng cá nhân vay vốn (ảnh minh họa).
Giữa tháng 3, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 01-2020 về việc hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch COVID-19 gây ra. Theo đó, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nhà nước sẽ tổ chức cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ, chia sẻ với khó khăn chung của khách hàng. Sau thông tư này, nhiều ngân hàng cũng công khai hỗ trợ mức giảm lãi suất tối đa đối với nhóm khách hàng cá nhân lên tới 2%/năm, trong khung thời hạn ưu đãi, cơ cấu nợ kéo dài tới 6 hoặc 12 tháng.
Chị Lê Thị Thu Ngân, ở phố Nguyễn Đức Cảnh (quận Lê Chân) làm kỹ thuật tại một xưởng in bao bì, có vay 500 triệu đồng của một ngân hàng thương mại để mua nhà với thời hạn 10 năm; mỗi tháng trung bình gia đình phải trả hơn 8 triệu đồng gồm tiền gốc và lãi vay. Nhưng khi xảy ra COVID-19, công việc bị ảnh hưởng tổng thu nhập của gia đình giảm từ 35 triệu đồng/tháng xuống còn khoảng 12 triệu đồng/ tháng, số tiền trả nợ thực sự là một gánh nặng. Chị Ngân cho biết: Trước những thông tin được hỗ trợ giảm lãi, giãn nợ, gia đình rất vui mừng khi được hỗ trợ giảm áp lực tài chính giữa lúc dịch bệnh COVID-19 còn nhiều diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, khi làm thủ tục để được giảm lãi suất, thì thực tế lại không như mong đợi. Ngân hàng chỉ hỗ trợ giảm lãi 0,5%/năm trong thời gian là 6 tháng. Tính ra, khoản tiền trả ngân hàng giảm khoảng hơn 200 nghìn đồng/tháng.
Cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự, anh Lê Trung Kiên, ở khu đô thị Pruksa An Đồng (huyện An Dương) cũng chỉ được hỗ trợ giảm lãi suất mà không được giãn nợ cho khoản tiền hơn 300 triệu đồng vay mua xe ô tô chở khách. Anh Kiên cho biết: “Tôi chủ yếu dùng xe ô tô để chở khách dịch vụ liên tỉnh, từ ngày dịch COVID-19 hoành hành, khách đi thưa dần. Đến khi UBND thành phố yêu cầu dừng hoạt động chở khách liên tỉnh từ ngày 30-3 đến 15-4 và mới đây, tiếp tục yêu cầu dừng hoạt động, xe ô tô coi như "đắp chiếu". Việc chỉ hỗ trợ giảm lãi suất thực tế rất ít giá trị vì phương tiện không hoạt động, sẽ không có thu nhập để trả nợ. Trong kỳ trả lãi tháng 3 vừa qua, tôi phải vay tiền của họ hàng để trả tiền ngân hàng, tránh nợ xấu”.
Phối hợp xác minh thiệt hại thực tế
Theo khoản 1, điều 4, Thông tư 01-2020 của Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn, để được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, khách hàng phải bảo đảm 3 điều kiện: "không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi theo hợp đồng, thỏa thuận cho vay, cho thuê tài chính đã ký do doanh thu, thu nhập sụt giảm bởi ảnh hưởng của dịch COVID -19". Các tiêu chí xác định số dư nợ của khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 do các tổ chức tín dụng tự tổ chức thực hiện.
Theo đại diện lãnh đạo một phòng giao dịch Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Ngô Quyền: Phương án xác định mức độ ảnh hưởng được áp dụng hiện nay là căn cứ vào số tiền sụt giảm qua việc chi trả lương, thưởng của khách hàng vay qua các tài khoản ngân hàng. Nhưng thực tế, có nhiều cá nhân trả lương hoặc có thu nhập ngoài lương không chi trả qua ngân hàng. Dẫn tới việc khó xác định thiệt hại thực tế để làm căn cứ giảm lãi, giãn nợ ở mức cao hơn cho khách hàng.
Giám đốc Công ty vận tải Trung Nghĩa (quận Hải An) Nguyễn Văn Nghĩa cho rằng: Nếu chỉ xác định thiệt hại theo phương thức này sẽ rất thiệt thòi cho người lao động, vì thực tế việc chi trả, tạm ứng các khoản phụ cấp, thưởng thường bằng tiền mặt, nhất là đối với nhóm ngành nghề vận tải, phụ cấp được tính theo từng chuyến, từng cung đường riêng. Hơn nữa, nhiều chặng đường dài ngày, nếu cứ đợi đến kỳ lương cuối tháng mới thanh toán thì cũng phiền hà cho người lao động.
Sau ngày 15-4, một số doanh nghiệp, loại hình kinh doanh dịch vụ bắt đầu hoạt động trở lại sau thời gian giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ, tuy nhiên, cần một khoảng thời gian dài để phục hồi sau hơn 2 tháng đình trệ vừa qua. Do đó, để bảo đảm việc hỗ trợ khách hàng thực sự hiệu quả, các ngân hàng, tổ chức tín dụng xem xét thay đổi hình thức xác định thiệt hại phù hợp hơn, như phối hợp với người sử dụng lao động để xác minh hoặc căn cứ vào các văn bản xác nhận giảm sút thu nhập của người lao động do doanh nghiệp cung cấp.