Triển khai hỗ trợ lao động tự do bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19: Người thụ hưởng kê khai chính xác
Bổ sung thêm nhiều trường hợp được hưởng
Người bán hàng rong là trường hợp được thụ hưởng hỗ trợ theo Nghị quyết 42 của Chính phủ. (Ảnh minh họa).
Theo đó, Bộ LĐ-TBXH mở rộng thêm ngành nghề lao động tự do được hỗ trợ gồm: Người bán hàng rong, lao động thu gom rác, người làm nghề bốc vác, vận chuyển hàng hóa, lái xe máy hai bánh chở khách, xe xích lô, người bán vé số lưu động; NLĐ tại các cơ sở dịch vụ ăn uống, lưu trú, du lịch, chăm sóc sức khỏe. Ngoài các nhóm trên, thực tế còn có nhiều nghề bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh mà người dân bị mất việc làm, giảm sâu thu nhập do bị cấm hoạt động trong thời gian giãn cách xã hội, hoặc khuyến cáo hạn chế hoạt động.
Trường hợp bà Nguyễn Thị Xinh, ở phường Lãm Hà (quận Kiến An), bán hàng bánh mì, sữa đậu nành, chè chén buổi sáng là ví dụ. Bà Xinh gần 60 tuổi, không có lương hưu hay trợ cấp xã hội, ở cùng người con chưa lập gia đình, không có việc làm ổn định. Thu nhập của gia đình bà trông chờ vào quán chè chén, bánh mì sáng. Vì quán nhỏ, thu nhập không đáng bao nhiêu nên bà cũng không đăng ký kê khai thuế. Trong những ngày giãn cách xã hội, quán đóng cửa, nguồn thu nhập của bà Xinh cũng không còn. “Không có thu nhập, cuộc sống càng thêm khó khăn”- bà Xinh cho biết.
Qua sơ bộ khảo sát thực tế, kê khai, lắng nghe ý kiến từ các địa phương, mới đây, Bộ LĐ-TBXH bổ sung thêm một số ngành nghề thuộc nhóm lao động tự do được thụ hưởng chính sách, trong đó có trường hợp như bà Xinh. Đó là người buôn bán nhỏ lẻ trên đường phố không có địa điểm cố định; thu gom phế liệu; tự làm việc tại hộ kinh doanh trong lĩnh vực ăn uống, làm đẹp, thể thao, giải trí. Như vậy, các trường hợp được thụ hưởng mở rộng hơn, nhất là với người làm việc tại các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ buộc phải đóng cửa trong thời gian dịch bệnh như hàng cắt tóc, gội đầu, quán ăn sáng, trà đá…
Nâng cao trách nhiệm của người kê khai
Gói an sinh xã hội hỗ trợ người lao động bị mất việc làm do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 mang ý nghĩa xã hội rất lớn, với khoảng 20 triệu người được thụ hưởng, giúp đỡ phần nào người lao động trong lúc khó khăn. Vì vậy, số kinh phí cần được chuyển đến người được thụ hưởng càng sớm càng tốt để phát huy tác dụng. Dù chưa có hướng dẫn cụ thể từ bộ, ngành, Trung ương, nhưng hầu hết địa phương của Hải Phòng phát phiếu đến người lao động bị ảnh hưởng để kê khai. Đồng chí Nguyễn Văn Thùy, Chủ tịch UBND xã Đồng Thái (huyện An Dương) cho biết: “UBND xã tiếp nhận phiếu kê khai của NLĐ. Khi có hướng dẫn cụ thể của cấp trên, xã triển khai và áp đúng tiêu chí những trường hợp được hưởng”. Một số địa phương phát phiếu đồng loạt tại các tổ dân phố để những lao động bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh kê khai. Như tại phường Sở Dầu (quận Hồng Bàng), qua kê khai sơ bộ, toàn phường có 980 hộ kinh doanh nhỏ lẻ (bán nước chè, xôi sáng, bánh mì, sữa, cơm…) bị ảnh hưởng, 977 lao động tự do bị mất việc, 341 trường hợp người lao động bị tạm hoãn việc…
Tuy nhiên, qua khảo sát tại một số địa phương cho thấy, một số người chưa thực sự hiểu hết ý nghĩa của gói an sinh, coi đây là nguồn kinh phí “cho không” của nhà nước nên thiếu trách nhiệm khi kê khai. Có trường hợp người lao động kê khai bị mất việc, nhưng thực tế không đi làm từ trước thời gian xảy ra dịch bệnh, giãn cách xã hội. Hay có trường hợp chỉ làm vài buổi tại cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trước khi xảy ra dịch khá lâu (rửa bát, tạp vụ…), nhưng vẫn có giấy của chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ xác nhận bị mất việc làm do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Tại phường Sở Dầu, có trường hợp kê khai và nộp danh sách tại cả địa phương (UBND phường) và đơn vị, cơ sở nơi họ bị mất việc; có doanh nghiệp xác nhận người lao động bị mất việc trong khi người lao động không làm việc tại doanh nghiệp mình. Chị Giang Thị Hằng Nga, cán bộ chính sách UBND phường Sở Dầu cho biết: “Khi phát hiện ra những trường hợp như vậy, chúng tôi kịp thời tuyên truyền, phân tích để người kê khai hiểu, khai đúng, khai đủ những thông tin về bản thân, doanh nghiệp”.
Theo bà Trần Thị Lan, Trưởng Phòng Lao động-Thương binh và Xã hội quận Hồng Bàng, trong khi chờ hướng dẫn cụ thể những trường hợp được thụ hưởng, địa phương khi tập hợp danh sách cần kiểm tra, đối chiếu từ nhiều nguồn, trong đó có việc xác minh tại cơ sở người lao động kê khai làm việc. Ngoài ra, chính quyền các cấp làm thật tốt công tác tuyên truyền đến từng người lao động, để chính sách an sinh đi vào cuộc sống, hỗ trợ đúng người, đúng thời điểm, không bị trục lợi không xảy ra sai phạm.