Những cách đóng BHXH tự nguyện để hưởng lương hưu
Cán bộ bưu điện và bảo hiểm xã hội huyện An Lão chi trả lương hưu tại nhà cho người dân
Do đó, nhiều lao động trong diện này có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc muốn đóng tiếp BHXH tự nguyện để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Tuy nhiên, do chưa nắm rõ quy định, một số người lại mất phí nhờ đóng BHXH tại các doanh nghiệp khác. Cũng có nhiều lao động lại lựa chọn cách nhận BHXH 1 lần. Theo luật gia Đỗ Văn Trọng (Hội Luật gia thành phố), BHXH là một trong những chính sách an sinh xã hội lâu dài, chính vì vậy, trừ trường hợp bất khả kháng, người lao động chỉ nên nhận BHXH 1 lần khi không còn phương án nào khác, mà nên tiếp tục đóng BHXH tự nguyện, để được hưởng lương hưu và các chính sách bảo hiểm khác khi đủ điều kiện nghỉ hưu, giảm thiểu những khó khăn trong cuộc sống trong những năm sau khi không lao động nữa.
Theo khoản 1, Điều 9 Nghị định 134/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định, người tham gia BHXH tự nguyện được chọn một trong các phương thức đóng sau đây để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất: đóng hằng tháng; đóng 3 tháng một lần; đóng 6 tháng một lần; đóng 12 tháng một lần; đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần; đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia BHXH đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định, nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu.
Điều 10 của Nghị định trên quy định mức đóng BHXH tự nguyện như sau: Mức đóng hằng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn. Mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng. Mức đóng 3 tháng hoặc 6 tháng hoặc 12 tháng một lần được xác định bằng mức đóng hằng tháng theo quy định. Mức đóng một lần cho nhiều năm về sau theo quy định được tính bằng tổng mức đóng của các tháng đóng trước, chiết khấu theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng do BHXH Việt Nam công bố của năm trước liền kề với năm đóng.
Người tham gia BHXH tự nguyện đã đóng theo phương thức đóng 3 tháng hoặc 6 tháng hoặc 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau theo quy định tại các Điểm b, c, d và đ Khoản 1 Điều 9 Nghị định này mà trong thời gian đó thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ được hoàn trả một phần số tiền đã đóng trước đó: Dừng tham gia BHXH tự nguyện và chuyển sang tham gia BHXH bắt buộc; hưởng BHXH một lần theo quy định; bị chết hoặc Tòa án tuyên bố là đã chết.
Số tiền hoàn trả cho người tham gia BHXH tự nguyện được tính bằng số tiền đã đóng tương ứng với thời gian còn lại so với thời gian đóng theo phương thức đóng nêu trên và không bao gồm tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước (nếu có).
Theo quy định của Điều 11 Nghị định này, người đang tham gia BHXH tự nguyện được thay đổi phương thức đóng hoặc mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện. Việc thay đổi phương thức đóng hoặc mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện được thực hiện ít nhất là sau khi thực hiện xong phương thức đóng đã chọn trước đó.