Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công: Chạy đua thời gian, bảo đảm chất lượng
Tiến độ giải ngân còn chậm
Dự án phát triển giao thông đô thị Hải Phòng được xây dựng một phần bằng nguồn vốn ngân sách thành phố vừa hoàn thành.
Năm 2020, thành phố phân bổ kế hoạch vốn đầu tư công các dự án địa phương quản lý 12.330 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương 1404 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương 10.926 tỷ đồng. Số vốn được kéo dài thời gian thực hiện và thanh toán từ năm 2019 sang năm 2020 là 1811 tỷ đồng. Như vậy, tổng nguồn vốn đầu tư công năm 2020 của Hải Phòng khá lớn, lên tới hơn 14.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, đến ngày 31-3-2020, theo Kho bạc Nhà nước Hải Phòng, thành phố mới giải ngân được 236,7 tỷ đồng, bằng 1,91% mức kế hoạch vốn năm 2020. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân 51.897 tỷ đồng, bằng 3,69%. Vốn ngân sách thành phố giải ngân được 184,8 tỷ đồng, bằng 1,69%. Vốn kéo dài từ năm 2019 sang giải ngân được hơn 85 tỷ đồng, bằng 4,7%.
Lý giải nguyên nhân, theo Sở Kế hoạch - Đầu tư, một phần do phân bổ kế hoạch vốn chậm. Kế hoạch vốn năm 2019 Hải Phòng được Trung ương phân bổ 1825 tỷ đồng, nhưng giao thành 7 đợt. Trong đó, 3 đợt cuối cùng có tổng nguồn vốn lớn giao vào tháng 11- 2019 với 420 tỷ đồng; tháng 12-2019 giao 610 tỷ đồng và đến tháng 2-2020, thành phố Hải Phòng mới nhận được quyết định giao vốn bổ sung lần cuối của năm 2019 là 505 tỷ đồng. Vì vậy, đã ảnh hưởng tới việc thực hiện kế hoạch vốn đầu tư công và có tới hơn 1800 tỷ đồng chuyển từ năm 2019 sang năm 2020.
Tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn là do tác động của đại dịch COVID-19. Các quyết định giãn cách xã hội khiến việc triển khai thi công, huy động phương tiện, nhân lực gặp khó khăn, nhiều dự án, công trình không thể bố trí được đủ lực lượng cần thiết, nhất là với lao động từ các tỉnh ngoài. Mặt khác, việc phối hợp thực hiện hoàn thiện thủ tục giải ngân cũng có nhiều khó khăn, vướng mắc. Ngoài ra, còn có một phần nguyên nhân từ phía chủ đầu tư chưa thực hiện đầy đủ, kịp thời các thủ tục đầu tư, xây dựng cũng như hoàn thiện hồ sơ giải ngân. Vì vậy, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công chưa theo kịp với khối lượng thực tế tại các dự án, công trình, dẫn tới tổng thể giải ngân vốn đầu tư công còn thấp.
Khẩn trương khắc phục
Xác định rõ điểm yếu, nút thắt trong giải ngân vốn đầu tư công, từ tháng 4- 2020, khi đại dịch COVID-19 bước đầu được kiểm soát và từng bước kiềm chế, thành phố chỉ đạo các sở, ngành, các ban quản lý dự án, các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư công. Trong đó, đặc biệt quan tâm tới các dự án trọng điểm của thành phố với yêu cầu gấp rút hoàn tất thủ tục khởi công cũng như đẩy nhanh tiến độ để khánh thành trong tháng 5.
Cụ thể, 4 dự án gồm: tuyến đường vào và Khu bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ, xã Liên Khê, huyện Thủy Nguyên; dự án đầu tư xây dựng cầu Dinh; cầu Quang Thanh; dự án tuyến đường nối từ nút giao Nam cầu Bính đến ngã tư đường Tôn Đức Thắng- Máng nước- quốc lộ 5 có tổng vốn đầu tư hơn 1000 tỷ đồng sẽ được khởi công trong tháng 5. Cùng với đó, có một số dự án lớn được động thổ như: tuyến đường nối từ tỉnh lộ 354 qua khu công nghiệp Kiến Thụy đến đường bộ ven biển tại xã Đoàn Xá, huyện Kiến Thụy; dự án đầu tư xây dựng tuyến đường nối từ cầu Lạng Am, xã Lý Học đến tuyến đường bộ ven biển. Ngoài ra, một loạt các dự án khác được ưu tiên bố trí vốn, đẩy nhanh tiến độ thi công, xây dựng để nhanh chóng hoàn thành như: tuyến đường trục Hồ Sen- cầu Rào 2 (giai đoạn 2) được điều chỉnh, bổ sung nguồn vốn từ 1400 tỷ đồng lên hơn 2000 tỷ đồng; dự án nút giao thông Nam cầu Bính tổng vốn đầu tư hơn 1400 tỷ đồng sẽ thông xe trong dịp 13-5-2020; dự án đầu tư cải tạo đường tỉnh 359 đoạn từ cầu Bính đến xã Trung Hà (huyện Thủy Nguyên) với tổng mức đầu tư 1315 tỷ đồng, trong đó đoạn hơn 4 km từ chân cầu Bính đến thị trấn Núi Đèo sẽ thông xe trong tháng 5, lũy kế vốn giải ngân tới nay đạt hơn 500 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, các chương trình đầu tư công khác, nhất là chương trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu đã được bố trí vốn đầu tư công hơn 1000 tỷ đồng sẽ được triển khai mạnh mẽ trong thời gian tới. Hiện tại, Sở Nông nghiệp – Phát triển nông thôn, các huyện, các xã đang tích cực hoàn tất thủ tục để thực hiện. Các quận, huyện cũng đang khẩn trương thực hiện các dự án đầu tư công theo phân cấp, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.
Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất hiện nay là có nhiều dự án đầu tư công được giải ngân theo tiến độ thu ngân sách như thu tiền sử dụng đất, từ nguồn xổ số, nguồn phí hạ tầng cảng biển… Các khoản thu này từ đầu năm tới nay tốc độ còn chậm, nhất là các dự án đấu giá đất, thu tiền sử dụng đất. Do đó, ngoài việc đẩy nhanh tiến độ thi công, công tác thu ngân sách cũng là một trong những yếu tố cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo để bảo đảm hoàn thành kế hoạch đầu tư công năm 2020 của thành phố.