Nghị định 28 của Chính phủ: Nhiều quy định bảo vệ quyền lợi người lao động
Xử phạt nghiêm hành vi trốn đóng BHXH, BHTN
Từ ngày 15-4, người sử dụng lao động bị phạt nếu trả lương người lao động không đúng hạn.
Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH Đồ chơi Lucky Việt Nam (quận Dương Kinh).
Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là một trong những chính sách ưu việt của Nhà nước nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động (NLĐ). Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực mà người sử dụng lao động (NSDLĐ) vi phạm, ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của NLD.
Để hạn chế thực trạng này, Nghị định 28 quy định nhiều điểm mới nhằm hạn chế các vi phạm liên quan đến lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT. Cụ thể khoản 6 Điều 38 của nghị định nêu rõ, phạt tiền từ 50 đến 75 triệu đồng với NSDLĐ có hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là lần đầu, hành vi trốn đóng BHXH, BHYT của NSDLĐ được quy định rõ về mức phạt vi phạm hành chính. Quy định này được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng trốn đóng BHXH hiện nay của NSDLĐ. Với quy định trả sổ BHXH cho NLĐ, theo quy định tại khoản 1 Điều 5 nghị định này, NSDLĐ là doanh nghiệp sẽ bị xử phạt 150 triệu đồng nếu không trả sổ BHXH cho NLĐ khi NLĐ nghỉ việc. NSDLĐ là cá nhân, mức phạt này là 75 triệu đồng.
Cũng liên quan đến BHXH, BHTN, nghị định bổ sung thêm mức xử phạt với hành vi không thực hiện thủ tục xác nhận về việc đóng BHTN cho NLĐ để NLĐ hoàn thiện hồ sơ hưởng BHTN. Việc xác nhận thời gian đóng BHTN sẽ quyết định phần lớn việc hưởng trợ cấp thất nghiệp của NLĐ. Chính vì vậy, để bảo vệ NLĐ, pháp luật đặt ra chế tài đối với những doanh nghiệp vi phạm. Mức phạt tiền là từ 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng. Ngoài ra, NSDLĐ không niêm yết công khai thông tin đóng BHXH của NLĐ do cơ quan BHXH cung cấp; không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ thông tin về đóng BHXH bắt buộc, BHTN của người lao động khi người lao động hoặc tổ chức Công đoàn yêu cầu cũng bị xử phạt với mức tương tự.
Không áp dụng nhiều hình thức xử phạt đối với 1 vi phạm
Bên cạnh đó, một trong số những vi phạm trước đây chưa bị phạt nhưng sẽ chính thức bị xử phạt từ 15-4 sẽ có hiệu lực là việc NSDLĐ tạm đình chỉ công việc đối với NLĐ không đúng quy định của pháp luật sẽ bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng nếu NSDLĐ là cá nhân, mức phạt gấp đôi nếu NSDLĐ là tổ chức. Ngoài ra, NSDLĐ không được áp dụng nhiều hình thức kỷ luật đối với 1 hành vi vi phạm kỷ luật lao động. Nếu vi phạm, NSDLĐ sẽ bị phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng. Với hành vi cưỡng bức lao động, ngược đãi NLĐ mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức phạt là từ 50 đến 75 triệu đồng theo khoản 3 Điều 10. Đây là nội dung chưa từng đề cập tại các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động trước đây.
Phạt 100 triệu đồng nếu trả lương không đúng hạn
Từ ngày 15-4-2020, NSDLĐ bị phạt đến 75 triệu đồng nếu trả lương nhân viên thấp hơn lương tối thiểu vùng và bị xử phạt đến 100 triệu đồng nếu trả lương không đúng hạn. Đó là nội dung đáng chú ý trong Nghị định 28/2020/NĐ-CP của Chính phủ. Cụ thể, các hành vi bị xử phạt bao gồm: Trả lương không đúng hạn; không trả hoặc trả không đủ tiền lương cho NLĐ theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động; không trả hoặc trả không đủ tiền lương cho NLĐ làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm… trả lương thấp hơn mức quy định tại thang lương, bảng lương đã gửi cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện; không trả hoặc trả không đủ tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc ban đêm, tiền lương ngừng việc cho NLĐ theo quy định của pháp luật; khấu trừ tiền lương của NLĐ không đúng quy định của pháp luật; trả lương không đúng quy định cho NLĐ khi tạm thời chuyển NLĐ sang làm công việc khác so với hợp đồng lao động, trong thời gian tạm đình chỉ công việc, trong thời gian đình công, những ngày NLĐ chưa nghỉ hằng năm. Mức phạt tối đa cho các hành vi trên đối với NSDLĐ là cá nhân là 50 triệu đồng, đối với NSDLĐ là tổ chức là 100 triệu đồng.
Một thực trạng khác là lao động theo mùa vụ luôn chịu nhiều thiệt thòi khi không được NSDLĐ ký hợp đồng lao động. Để hạn chế tình trạng này, khoản 1 Điều 8 Nghị định 28 quy định, NSDLĐ phải ký hợp đồng bằng văn bản với NLĐ làm công việc từ đủ 3 tháng trở lên. Nếu vi phạm sẽ bị phạt từ 2 đến 25 triệu đồng tùy thuộc số lao động bị vi phạm. Đồng thời, NSDLĐ phải bảo đảm lương của người lao động không được thấp hơn lương tối thiểu vùng (hiện từ 3.430.000 đồng đến 4.420.000 đồng). Nếu vi phạm mức lương này, NSDLĐ sẽ bị phạt tiền từ 20 đến 75 triệu đồng tùy theo số NLĐ không được nhận lương đúng quy định.