Cần hướng dẫn thống nhất hoạt động đấu giá
Nhiều chuyển biến tích cực
Một phiên đấu giá tài sản do Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản tổ chức.
Sau 3 lần lùi thời gian tổ chức đấu giá do giãn cách để phòng, chống dịch COVID-19, ngày 11-5 vừa qua, Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản (Sở Tư pháp) tổ chức thành công cuộc đấu giá quyền sử dụng 23 lô đất ở tại phường Đông Hải 1 (quận Hải An) theo hợp đồng với Trung tâm Phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên và Môi trường). Đây là các lô đất thuộc quỹ đất 10% dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở bán theo cơ chế kinh doanh do Công ty CP vận tải và dịch vụ Petrolimex làm chủ đầu tư. 93 người tham gia với 399 hồ sơ được công khai, minh bạch thông tin và đấu giá đúng quy trình. Sau thời gian đấu giá sôi động giữa những người tham gia, kết quả, 23 lô đất được đấu giá thành công, với tổng giá trị quyền sử dụng đất trúng thầu hơn 21,5 tỷ đồng, vượt giá khởi điểm gần 1,4 tỷ đồng. Đây là một trong nhiều cuộc đấu giá quyền sử dụng đất thành công do đơn vị thực hiện, góp phần bảo đảm sự canh tranh lành mạnh giữa các bên tham gia đấu giá, tăng thu cho ngân sách thành phố.
Có thể nói, sau khi Luật Đấu giá tài sản có hiệu lực thi hành, không chỉ góp phần tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn, hạn chế của việc đấu giá tài sản trước đây mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động này, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước. Việc đấu giá tài sản và đấu giá quyền sử dụng đất đều do đấu giá viên điều hành, không còn tình trạng UBND các cấp thành lập hội đồng đấu giá quyền sử dụng đất để tổ chức đấu giá như trước đây. Do đó, quá trình đấu giá bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, đúng pháp luật, hạn chế tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia đấu giá tài sản và lợi ích của Nhà nước.
Sửa đổi đề phù hợp thực tiễn
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai hoạt động đấu giá tài sản còn bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc. Theo Luật Đấu giá tài sản, cá nhân, tổ chức có tài sản có quyền lựa chọn tổ chức đấu giá. Điều này giúp người có tài sản lựa chọn tổ chức có uy tín, kinh nghiệm, năng lực; nâng cao tính minh bạch, khách quan trong hoạt động đấu giá. Tuy nhiên, chưa có quy định cụ thể về chất lượng, năng lực của tổ chức đấu giá, gây khó khăn trong hoạt động quản lý của các cơ quan chức năng đối với các tổ chức đấu giá tài sản, nhất là trong bối cảnh hiện nay các công ty, tổ chức đấu giá tài sản ngày càng nhiều.
Giám đốc Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản, Trần Thanh Cường cho biết: Để nâng cao hiệu quả và uy tín, trung tâm thường xuyên bồi dưỡng, tập huấn nâng cao nghiệp vụ, pháp luật cho đội ngũ đấu giá viên, đồng thời đầu tư cơ sở vật chất, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động đấu giá. Tuy nhiên, những quy định về đấu giá tài sản hiện hành còn một số vướng mắc. Đơn cử Luật Đấu giá tài sản chưa quy định cụ thể các tiêu chí đánh giá về chất lượng của tổ chức đấu giá. Bên cạnh đó, Thông tư 45/2017 của Bộ Tài chính quy định khung thù lao dịch vụ đấu giá tài sản theo Luật Đấu giá tài sản chưa phù hợp. Từ đó, một số công ty hợp danh đấu giá tài sản năng lực chưa cao nhưng “chào” phí thù lao thực hiện hợp đồng thấp để được bên có tài sản đấu giá lựa chọn. Với những quy định mở đó, khó bảo đảm chất lượng các phiên đấu giá, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nhiều hiện tượng không lành mạnh, thiếu minh bạch trong quá trình đấu giá, dẫn đến tình trạng thông đồng, dìm giá của các cá nhân, tổ chức tham gia đấu giá ảnh hưởng đến quyền lợi bên có tài sản. Để khắc phục tình trạng trên, các cơ quan chức năng cần sớm ban hành những điều chỉnh về mức thù lao dịch vụ đấu giá tài sản phù hợp với thực tiễn và thống nhất trong các loại hình tham gia đấu giá. Đồng thời quy định cụ thể nhằm siết chặt quản lý Nhà nước trong hoạt động đấu giá tài sản, hạn chế những thất thoát trong việc xử lý các loại hình tài sản của Nhà nước cũng như của các tổ chức, cá nhân.
Phó Phòng Bổ trợ tư pháp (Sở Tư pháp) Ninh Văn Chinh cho biết: Trên địa bàn thành phố có Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản thuộc Sở Tư pháp và 13 doanh nghiệp, chi nhánh tổ chức đấu giá tài sản khác hoạt động theo mô hình doanh nghiệp. Luật Đấu giá tài sản năm 2016 là bước tiến, góp phần nâng cao hiệu quả và minh bạch hơn trong hoạt động đấu giá tài sản. Tuy nhiên, một số quy định pháp luật tại Thông tư 45 và 17 của Bộ Tài chính về phí dịch vụ đấu giá hiện còn một số bất cập so với thực tiễn. Hằng năm, Sở Tư pháp thanh, kiểm tra hoạt động đấu giá tài sản của các tổ chức bán đấu giá trên địa bàn và ghi nhận những kiến nghị của các tổ chức để có những kiến nghị sửa đổi pháp luật phù hợp tới cơ quan có thẩm quyền, thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước với hoạt động này.
Để hoạt động đấu giá phát huy hiệu quả hơn nữa, Sở Tư pháp tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động đấu giá tài sản tại các tổ chức, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về hoạt động đấu giá tài sản. Các cơ quan có thẩm quyền có văn bản hướng dẫn hoạt động đấu giá thống nhất, bảo đảm hoạt động này diễn ra minh bạch, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước và của các tổ chức, cá nhân có tài sản đấu giá.
Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản, từ năm 2015 đến nay, trung tâm thực hiện thành công 952/1.239 hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản; tổng giá trị tài sản bán được gần 1.875 tỷ đồng, vượt so với giá khởi điểm gần 154 tỷ đồng. Trong đó có 154 hợp đồng đấu giá quyền sử dụng đất, số tiền thu về sau đấu giá tăng so với giá khởi điểm gần 293 tỷ đồng.