Không để trẻ mắc bệnh do bỏ lỡ tiêm chủng vắc-xin
_900x600.jpg)
Lãnh đạo Sở Y tế kiểm tra công tác tiêm chủng mở rộng tại Trạm Y tế phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân). Ảnh: Trịnh Thường
- Đề nghị ông cho biết sự cần thiết của tiêm chủng vắc-xin trong phòng, chống dịch bệnh?
- Chế tạo ra vắc-xin và tiêm chủng vắc-xin là một trong những phát minh quan trọng bậc nhất của y học. Nhờ tiêm chủng mà rất nhiều người được cứu, không bị mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhất là nhân loại không phải chứng kiến các trận dịch kinh hoàng, với hàng chục nghìn đến hàng triệu người tử vong như những năm trước đây. Nhân loại cũng ghi nhận sự thành công kỳ diệu của sự kiện thanh toán được bệnh đậu mùa trên toàn thế giới vào những năm 80 của thế kỷ trước. Tại Việt Nam nói chung, Hải Phòng nói riêng cũng thanh toán được bệnh bại liệt vào năm 2000 hay loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh vào năm 2005. Nhiều bệnh nguy hiểm, như: bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi, bại liệt, viêm não, dại… giảm từ hàng trăm đến hàng nghìn lần so với trước khi có tiêm chủng mở rộng. Ví dụ, trước đây cứ đến mùa hè, trùng với mùa vải chín là bệnh viêm não gia tăng. Vì thế, một số người dân cho rằng ăn vải mắc bệnh viêm não, nhưng thực ra đó chỉ là sự trùng lặp bởi bệnh viêm não chủ yếu truyền qua muỗi đốt, còn một số người ăn vải bị bệnh này là do chim mang vi-rút này cũng ăn vải và để lại vi-rút trên quả…
- Ông đánh giá như thế nào về nhu cầu sử dụng vắc-xin hiện nay của người dân và năng lực đáp ứng của các cơ sở y tế?
- Có thể nói, nhận thức của phần đông người dân về tiêm chủng thay đổi nhiều, theo hướng tích cực. Tiêm chủng từ chỗ phải vận động, bây giờ thành nhu cầu tất yếu của người dân, nhất là với trẻ em. Theo thống kê, tỷ lệ trẻ em và phụ nữ được tiêm chủng đạt và duy trì hơn 95% trên quy mô toàn quốc. Bên cạnh phải tiêm những vắc- xin phòng các bệnh truyền nhiễm cơ bản, người dân còn phải tiêm khẩn cấp các bệnh như dại khi bị chó cắn… Đến nay, trên thế giới có gần 30 loại vắc- xin, đồng nghĩa với 30 bệnh được phòng bệnh thông qua tiêm chủng. Trong đó khoảng 10 bệnh được cung cấp dịch vụ thông qua tiêm chủng mở rộng miễn phí, còn các vắc- xin khác người dân tiêm thông qua hình thức tiêm trả phí.
Tuy vậy, hiện cũng có nhiều người dân muốn tiêm các loại vắc-xin phòng các bệnh có trong tiêm chủng mở rộng thông qua hình thức tiêm dịch vụ, bởi lý do tiêm dịch vụ có thể đáp ứng bất kỳ ngày nào trong tháng, trong khi tiêm chủng mở rộng theo lịch cố định 1-2 ngày/tháng. Ngoài ra, điểm tiêm chủng dịch vụ ở một số nơi có điều kiện đầu tư phòng chờ, phòng chơi của trẻ tốt hơn và thực tế nhiều người dân có khả năng chi trả để sử dụng. Đây là loại hình dịch vụ nhà nước và nhân dân cùng làm. Hiện nay, Bộ Y tế rất khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp thực hiện, bảo đảm tiện lợi cho người dân, giảm gánh nặng cho y tế công cộng…
- Mặc dù tiêm chủng rất quan trọng như vậy, nhưng hiện nay một bộ phận bậc cha mẹ “nói không với vắc-xin”. Ông có lời khuyên như thế nào?
- Tiêm chủng là vô cùng cần thiết, khi dịch COVID-19 đang có diễn biến phức tạp như hiện nay, việc tiêm chủng vắc-xin, nhất là tiêm chủng cho trẻ em càng cần thiết hơn bao giờ hết. Tổ chức Y tế thế giới kêu gọi các nước không vì dịch COVID-19 mà bỏ lỡ tiêm chủng cho trẻ em, dẫn đến dịch chồng dịch. Qua đại dịch này, chúng ta càng thấm thía nguy cơ, tác hại khi mắc các bệnh truyền nhiễm và giá trị của vắc- xin vì hiện nay, cả thế giới đang dồn hết công sức cho việc phòng bệnh COVID-19 mà vẫn chưa thành công, trong đó có nguyên nhân là do chưa có vắc- xin phòng bệnh.
- Nhiều bà mẹ cũng lo có sai sót trong quá trình tiêm chủng, gây hậu quả nghiêm trọng. Ông có khuyến cáo như thế nào?
- Thực tế cũng có trường hợp trẻ tử vong sau tiêm chủng do nhiều nguyên nhân. Theo tôi, đối với các cơ sở y tế công lập hay ngoài công lập thực hiện tiêm chủng, cán bộ, nhân viên y tế phải được tập huấn đầy đủ, thực hiện đúng quy trình kỹ thuật do Bộ Y tế quy định, từ khâu bảo quản vắc- xin, khám sàng lọc, tiêm đúng kỹ thuật, bảo đảm an toàn… và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý người tiêm để theo dõi lịch sử tiêm chủng của người dân suốt đời… Muốn vậy, ngành Y tế Hải Phòng ngoài tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị tiêm chủng nhà nước hay tư nhân hoạt động, phải siết chặt quản lý chất lượng, thường xuyên kiểm tra quá trình tiêm chủng cả ở đơn vị tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng dịch vụ, công bố công khai các đơn vị đạt tiêu chuẩn chất lượng để người dân biết tới.
- Trân trọng cảm ơn ông!