Ngày làm việc thứ 3, kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 14: Thảo luận, cho ý kiến nhiều nội dung quan trọng
Làm rõ bản chất của thỏa thuận quốc tế
Quang cảnh phiên họp
Trong phiên làm việc buổi sáng, Quốc hội nghe Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh trình bày Tờ trình về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế.
Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Thỏa thuận quốc tế cho biết, dự án Luật Thỏa thuận quốc tế đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ 9. Qua thẩm tra dự thảo luật, Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cho rằng cần làm rõ bản chất của thỏa thuận quốc tế để làm cơ sở xác định phạm vi điều chỉnh của luật, tránh chồng lấn với Luật Điều ước quốc tế năm 2016; bảo đảm tính thống nhất giữa các quy định trong dự án luật này và trong hệ thống pháp luật.
Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc một số nội dung, trong đó có vấn đề mở rộng chủ thể ký kết thỏa thuận quốc tế đến UBND cấp huyện và UBND cấp xã. Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cho rằng, việc hợp tác quốc tế luôn tiềm ẩn những vấn đề nhạy cảm về chính trị, đối ngoại, quốc phòng, an ninh, đòi hỏi cơ quan, tổ chức tham mưu và chủ thể ký kết phải có năng lực nhất định, do đó, không phải cơ quan, tổ chức nào cũng được trao quyền ký kết thỏa thuận quốc tế.
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh trình bày Tờ trình về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế
Năm 2021, Quốc hội không thực hiện giám sát chuyên đề
Thảo luận trực tuyến về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2020 và dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2021, có 21 đại biểu Quốc hội phát biểu ý kiến.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng, sau khi điều chỉnh, dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2020 gồm: tại kỳ họp thứ 9 (tháng 5-2020), trình Quốc hội thông qua 10 dự án luật, 5 dự thảo nghị quyết, cho ý kiến 6 dự án luật; tại kỳ họp thứ 10 (tháng 10-2020), trình Quốc hội thông qua 6 dự án luật, 1 dự thảo nghị quyết, cho ý kiến vào 4 dự án luật; trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội 1 dự án pháp lệnh (dự kiến tháng 8-2020).
Dự kiến, Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021 gồm: tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa 14 (tháng 3-2021) thông qua 4 dự án luật được cho ý kiến tại kỳ họp thứ 10; tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 15 (tháng 7-2021) sẽ thông qua dự thảo Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2022 theo quy trình tại một kỳ họp; tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa 15 (tháng 10-2021) cho ý kiến 6 dự án luật.
Về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2021, theo Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc: năm 2021 diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của Đảng, tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 15 và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Năm 2021, Quốc hội tiến hành 3 kỳ họp. Trong đó, kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa 14 vào cuối tháng 3 tập trung tổng kết công tác nhiệm kỳ, công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ khóa 15 và đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021-2026; Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá 15, dự kiến diễn ra vào cuối tháng 7 và kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá 15, diễn ra vào cuối tháng 10. Do đó, trong năm 2021, Quốc hội không tiến hành giám sát chuyên đề.
Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng Nghiêm Vũ Khải phát biểu tại Hội trường Diên Hồng.
Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng pháp luật
Thảo luận về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2020, phần đông đại biểu tán thành nội dung tờ trình.
Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Kim Bé (Đoàn Kiên Giang), đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn thành phố Hồ Chí Minh) cùng một số đại biểu Quốc hội bày tỏ không đồng tình việc xin rút Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai ra khỏi chương trình năm 2021. Các ý kiến cho rằng, Luật Đất đai sửa đổi rất quan trọng đối với cả doanh nghiệp và người dân. Khoảng 70% vụ việc khiếu kiện liên quan đến đất đai, trong đó có nguyên nhân liên quan đến Luật Đất đai. Đại biểu Quốc hội và cử tri mong mỏi có đạo luật đất đai bảo đảm chất lượng để chính quyền địa phương quản lý đất đai hiệu quả cao, người dân chấp hành pháp luật về đất đai tốt hơn, bảo đảm quyền lợi của người dân. Vì thế, đề nghị Quốc hội đưa Luật Đất đai sửa đổi vào chương trình năm 2021.
Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân (Đoàn Cần Thơ) cho rằng, Luật Đất đai chậm nhất năm 2021 phải trình Quốc hội. Nếu để chậm nữa sẽ ảnh hưởng đến việc điều hành, thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội và việc giữ vững trật tự, an toàn xã hội trong thời gian sắp tới. Đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm và báo cáo rõ nguyên nhân chậm của việc ban hành dự án luật này.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) cho rằng, theo kế hoạch, tại kỳ họp thứ 9 sẽ xem xét thông qua dự án Luật Khám, chữa bệnh (sửa đổi). Tuy nhiên, do những vướng mắc nên dự án luật này đang phải xin lùi. Thực tế, việc khám, chữa bệnh là vấn đề được nhiều người dân quan tâm. Dự án luật này có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của xã hội. Theo đại biểu, cơ quan soạn thảo cần sớm đưa dự án luật ra trình, cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ 10 tới đây. Đặc biệt, trong quá trình soạn thảo dự án luật này cần chú trọng nội dung khám, chữa bệnh online.
Các đại biểu dự phiên họp
Kiến nghị tăng, bổ sung mức phạt hành chính nhiều lĩnh vực
Buổi chiều, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long, trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết, Ủy ban Pháp luật cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành luật; cơ bản nhất trí với phạm vi sửa đổi và nhiều nội dung của dự thảo luật. Các nội dung của dự thảo luật phù hợp chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Ủy ban Pháp luật đề nghị bổ sung tổng kết thực tiễn, đánh giá toàn diện hiệu quả của các biện pháp, hình thức cai nghiện đối với người nghiện ma túy dưới 18 tuổi, làm rõ nguyên nhân của những vướng mắc trong việc đưa đối tượng này vào cơ sở cai nghiện bắt buộc dành riêng cho họ theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy hiện hành để có đề xuất sửa đổi các quy định của luật này mà không thay thế bằng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng.
Sửa đổi, bổ sung nội dung thực sự vướng mắc, bất cập
Cũng trong phiên làm việc buổi chiều, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tiếp đó, Quốc hội thảo luận trực tuyến về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án luật.
Phát biểu thảo luận Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Lã Thanh Tân (Đoàn Hải Phòng) cho rằng: Việc quy định thủ tục hành chính phải được quy định trong Nghị quyết HĐND cấp tỉnh là chưa phù hợp và thuận lợi cho địa phương trong quá trình thực thi.
Phát biểu thảo luận về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021, đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Đoàn Hải Phòng) kiến nghị Quốc hội sớm xem xét, ban hành Luật Hành nghề kỹ sư chuyên nghiệp và Luật Phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ. Về Luật Hành nghề kỹ sư chuyên nghiệp, nếu xét riêng trong khu vực ASEAN chỉ có ViệtNamvà Lào chưa có luật này. Các nước G7, G20, các nước tiên tiến đều có luật, riêng tại Hoa Kỳ, luật này được ban hành cách đây hơn 100 năm. Do đó, đề nghị xem xét bổ sung Luật Hành nghề kỹ sư chuyên nghiệp vào kỳ họp thứ 11 vào tháng (3-2021).
Về Luật Phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ. Việc sớm ban hành luật tạo hành lang pháp lý trong phổ biến kiến thức khoa học và kỹ thuật, từ đó tạo nền tảng nâng cao nhận thức, hiểu biết của nhân dân và là cơ sở để phát triển khoa học và công nghệ.
Do đó, đề nghị nghiên cứu, chỉnh lý khoản 4 Điều 14 của Luật theo hướng: “…trong trường hợp cần thiết phải quy định thủ tục hành chính để thực hiện Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh quy định tại khoản 4 Điều 27 của Luật này” thì UBND cùng cấp là cơ quan có thẩm quyền ban hành thủ tục hành chính.
Dự thảo quy định thời hạn thẩm định của Sở Tư pháp là 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ gửi thẩm định. Thời hạn này khó bảo đảm trong trường hợp Sở Tư pháp phải thực hiện khảo sát những vấn đề thuộc nội dung của dự thảo hoặc thành lập hội đồng tư vấn thẩm định. Đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu chỉnh lý quy định thời gian thẩm định là 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ gửi thẩm định hoặc bổ sung quy định kéo dài thời hạn thẩm định đối với một số trường hợp để phù hợp hơn.
Về nội dung thẩm định: đến giai đoạn thẩm định dự thảo báo cáo đòi hỏi có nội dung: “sự cần thiết ban hành văn bản” là không cần thiết.
Đối với các văn bản có chứa thủ tục hành chính, Sở Tư pháp có trách nhiệm thẩm định “Sự cần thiết, tính hợp lý, chi phí tuân thủ các thủ tục hành chính trong dự thảo quyết định”. Tuy nhiên, hiện nay, nhiệm vụ kiểm soát thủ tục hành chính chuyển giao Văn phòng UBND cấp tỉnh. Do đó, việc giao nhiệm vụ thẩm định nội dung này khó bảo đảm tính khả thi hoặc nội dung thẩm định chỉ mang tính hình thức.
Ngày 23-5, Quốc hội tiếp tục làm việc.