Ngày làm việc thứ 8 (ngày làm việc cuối đợt 1), kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 14: Đợt 1 của Kỳ họp diễn ra thành công tốt đẹp

Đồng chí Bùi Thanh Tùng, Phó Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng tham gia phát biểu tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 14.

Trong phiên làm việc sáng, Quốc hội nghe Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến trình bày tờ trình về Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Chương trình gồm 10 dự án thành phần, đề ra 8 nhóm chỉ tiêu đến năm 2025, trong đó phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hằng năm trên 3%; phát triển bền vững sinh kế, tăng thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số lên hơn 2 lần so với năm 2020; phấn đấu giảm trên 60% số xã, thôn đặc biệt khó khăn so với tiêu chí năm 2020... Đến năm 2030 sẽ hoàn thành 6 nhóm chỉ tiêu, trong đó tăng thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số lên tối thiểu bằng 1/2 bình quân chung của cả nước; giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10%; cơ bản không còn các xã, thôn đặc biệt khó khăn…

Theo Tờ trình, dự kiến tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế- xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 hơn 137.664 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương tối thiểu hơn 104.954 tỷ đồng. Tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 dự kiến hơn 134.270 tỷ đồng.

Băn khoăn hoạt động của kiểm toán nhà nước trong dự án PPP

Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Thảo luận về vấn đề hoạt động kiểm toán nhà nước trong đầu tư theo phương thức PPP, đại biểu Bùi Văn Phương (Đoàn Ninh Bình), cho rằng, dự án PPP bản chất là đầu tư công nên phải kiểm toán toàn bộ, kể cả phần đầu tư từ nguồn vốn tư nhân. Bởi dự án này là do nhà nước, các cấp có thẩm quyền quyết định, chủ trì đứng ra mời gọi thêm nhà đầu tư tham gia, dự án được lập dựa trên chiến lược phát triển kinh tế- xã hội. Vì vậy, bản chất của hợp tác công- tư là đầu tư công và phải tuân thủ việc thực hiện kiểm toán theo đúng quy định của Luật Kiểm toán Nhà nước.

Cùng quan điểm dự án PPP bản chất là đầu tư công, tuy nhiên đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng, để bảo đảm lợi ích của nhà đầu tư, kiểm toán nhà nước chỉ nên kiểm toán vốn, tài sản nhà nước tham gia các dự án PPP. Nếu trong quá trình kiểm toán phát hiện nguồn vốn bị sử dụng sai mục đích, có nguy cơ thất thoát vốn nhà nước, ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ công trình, thì kiểm toán nhà nước phải đề nghị nhà đầu tư giải trình, nếu phát hiện sai phạm sẽ tiến hành kiểm toán toàn bộ dự án.

Phát biểu tham gia vào dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), đại biểu Bùi Thanh Tùng (Đoàn Hải Phòng) đề nghị:

Một là, về lĩnh vực đầu tư, tôi tán thành việc thu hẹp các lĩnh vực đầu tư theo phương thức PPP tại Điều 4, cùng với việc sửa đổi, bổ sung quy định cụ thể quyền và trách nhiệm của các bên liên quan, từ các cơ quan nhà nước đến nhà đầu tư, doanh nghiệp, bên cho vay, bên mời thầu và bổ sung quy định nguyên tắc quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ này trong hợp đồng PPP.

Liên quan đến quy định “nhà máy điện, lưới điện”, tại mục b, khoản 1, Điều 4, tôi chọn phương án 1 vì Chính sách thu hút đầu tư tư nhân thông qua phương thức PPP vào lĩnh vực năng lượng nói chung và nhà máy điện, lưới điện nói riêng  phù hợp  Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045…Qua thực tế khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, có nhiều dự án xây dựng nhà máy điện gió, điện mặt trời, điện khí quy mô lớn cần đầu tư theo phương thức PPP. Việc cho phép doanh nghiệp, chủ đầu tư PPP được đầu tư vào “lưới điện” tạo điều kiện san sẻ bớt áp lực tài chính với Tập đoàn Điện lực Việt Nam nhằm đưa nhanh sản phẩm điện từ các nhà máy điện cung cấp bổ sung lưới điện quốc gia. Đồng thời, tán thành việc không đưa nhà máy thủy điện vào nhóm dự án PPP.

Thứ hai, Về cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu (Điều 84), nhất trí áp dụng cơ chế chia sẻ khi dự án giảm doanh thu mà không áp dụng cơ chế chia sẻ khi nhà đầu tư dự án PPP thua lỗ, mất vốn, vì dự án PPP được xem xét, đánh giá tính khả thi, hiệu quả về mặt tài chính căn cứ phương án tài chính của dự án, trong đó “thời điểm hoàn vốn cho dự án” là yếu tố quan trọng.

Thứ ba, về hoạt động kiểm toán Nhà nước trong đầu tư theo phương thức PPP, Hiến pháp và pháp luật về Kiểm toán nhà nước quy định Kiểm toán nhà nước chỉ thực hiện kiểm toán tài chính công, tài sản công. Do đó, việc sửa đổi, bổ sung các khâu, lĩnh vực vào thời điểm kiểm toán trong quá trình triển khai và đưa vào vận hành dự án PPP trong dự thảo luật bảo đảm tính chặt chẽ trong việc quản lý sử dụng tài chính công, tài sản công và phù hợp thông lệ quốc tế về lĩnh vực kiểm toán.

Bốn là, về quy định đối với hợp đồng xây dựng- chuyển giao (BT), thời gian qua BT là phương thức thực hiện chủ yếu (56% số dự án) trong các phương thức PPP. Do vậy, tôi đề nghị giữ nguyên phương thức này nhưng sửa đổi, bổ sung các quy định chặt chẽ, thủ tục công khai, minh bạch. Đồng thời, đề nghị Chính phủ nghiên cứu, rà soát, kiến nghị sửa đổi, bổ sung các luật liên quan nhằm minh bạch hơn nữa, xử lý tiêu cực đối với việc triển khai thực hiện dự án áp dụng loại hợp đồng BT…

Giải trình về hoạt động của kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, dự án PPP có đặc thù riêng, thực hiện dự án qua hợp đồng, do đó, cần kiểm toán nhà nước những phần thuộc ngân sách nhà nước và một số nội dung như lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu; chất lượng dịch vụ và giá trị khi chuyển giao cho nhà nước. Nhà đầu tư tư nhân cũng có quyền kiểm toán độc lập để bảo đảm công bằng, bình đẳng giữa hai bên.

Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng trao đổi bên lề đại hội.

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2018 là 2,8% GDP

Trong phiên làm việc chiều, Quốc hội nghe Tờ trình đề nghị Quốc hội phê chuẩn Quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2018; báo cáo Kiểm toán NSNN năm 2018 và báo cáo thẩm tra quyết toán NSNN năm 2018.

Theo đó, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, phê chuẩn quyết toán thu chi NSNN năm 2018: thu cân đối NSNN là 1.880.029.177 triệu đồng (bao gồm cả nguồn năm 2017 chuyển sang năm 2018, thu kết dư ngân sách địa phương (NSĐP) năm 2017 và thu từ quỹ dự trữ tài chính theo quy định của Luật NSNN). Tổng số chi cân đối NSNN là 1.869.791.887 triệu đồng (bao gồm cả chuyển nguồn từ năm 2018 sang năm 2019). Bội chi NSNN 153.110.403 triệu đồng, bằng 2,8% GDP (không bao gồm kết dư NSĐP 157.886.227 triệu đồng).

Qua kiểm toán quyết toán NSNN năm 2018, Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc nêu rõ, tổng hợp kết quả chính từ 268 báo cáo kiểm toán của 214 cuộc kiểm toán tổ chức trong năm 2019 đối với niên độ ngân sách năm 2018, Kiểm toán nhà nước kiến nghị xử lý tài chính 81.095 tỷ đồng, trong đó tăng thu 8.151 tỷ đồng, giảm chi NSNN 18.884 tỷ đồng; chuyển 4 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang Cơ quan Cảnh sát điều tra, 2 vụ việc đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an điều tra xử lý theo quy định pháp luật; kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ, thay thế 198 văn bản không phù hợp với quy định pháp luật hoặc chưa phù hợp với thực tiễn nhằm bịt lỗ hổng về cơ chế, tránh thất thoát, lãng phí.

Về bội chi NSNN và kết dư NSĐP, theo Báo cáo quyết toán NSNN năm 2018 Chính phủ trình Quốc hội, bội chi NSNN 153.110 tỷ đồng (NSĐP không bội chi, NSTW 153.110 tỷ đồng), bằng 2,8% GDP thực hiện, kết dư NSĐP 157.886 tỷ đồng, bằng 46,8% tổng số bổ sung từ NSTW cho NSĐP, trong đó 47/47 địa phương được bổ sung cân đối đều có kết dư NSĐP 28.643 tỷ đồng, bằng 14,4% số bổ sung cân đối từ NSTW cho NSĐP.

Kiểm toán Nhà nước đề nghị Quốc hội xem xét, phê chuẩn quyết toán NSNN năm 2018 gồm thu cân đối NSNN 1.880.029 tỷ đồng; Chi cân đối NSNN 1.869.791 tỷ đồng; bội chi NSNN 153.110 tỷ đồng, bằng 2,8% GDP thực hiện.

Báo cáo thẩm tra quyết toán NSNN năm 2018, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính- Ngân sách Nguyễn Đức Hải kiến nghị Quốc hội chấp thuận, quyết định, phân bổ chi tiết cho 33 bộ, ngành khoản tăng thu vốn viện trợ không hoàn lại 5.370.580 triệu đồng và cho phép quyết toán NSNN năm 2018 theo quy định

Đợt 1 của Kỳ họp diễn ra thành công

Tiếp đó, Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai (PCTT) và Luật Đê điều. Trình bày báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng nêu: phần đông đại biểu Quốc hội tán thành quy định  thành lập lực lượng xung kích PCTT cấp xã như dự thảo luật, đồng thời đề nghị làm rõ, lực lượng này hoạt động chuyên trách hay kiêm nhiệm. Ý kiến khác cho rằng, quy định này dễ gây xung đột về việc thực hiện nhiệm vụ, không bao quát mọi loại hình thiên tai và có thể gây chồng chéo với các lực lượng khác khi tham gia PCTT…

Sau thảo luận, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường giải trình một số nội dung các đại biểu Quốc hội quan tâm về dự án Luật PCTT và Luật Đê điều (sửa đổi).

Phát biểu kết thúc chương trình đợt 1, Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa  14 qua hình thức họp trực tuyến, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, Quốc hội hoàn thành thành công chương trình đợt 1 của kỳ họp thứ 9. Hình thức họp trực tuyến thể hiện sự đổi mới, linh hoạt trong hoạt động của Quốc hội, song vẫn bảo đảm duy trì không khí dân chủ, công khai của kỳ họp Quốc hội theo đúng quy định của pháp luật. Các đại biểu Quốc hội ở 63 điểm cầu và các đại biểu dự họp tại hội trường Diên Hồng tham gia đầy đủ và thảo luận sôi nổi, chất lượng cao.

Chương trình đợt 2 diễn ra từ 8 đến 18- 6, Quốc hội sẽ họp tập trung tại Nhà Quốc hội để xem xét, thông qua nhiều vấn đề quan trọng./.

Tin: Minh Khôi - Ảnh: Đỗ Hiền